Vào đầu tháng này, một vụ án mất tích xảy ra tại Mexico đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận quốc tế, không chỉ bởi cái kết may mắn khi nạn nhân được tìm thấy còn sống, mà còn vì nguyên nhân đặc biệt khiến quá trình tìm kiếm gặp khó khăn: những bức ảnh trên mạng xã hội đã bị chỉnh sửa quá đà.
Nhân vật trong câu chuyện là Grecia Guadalupe Orantes Mendoza, 30 tuổi, sống tại bang Chiapas, miền nam Mexico. Theo thông tin từ giới chức địa phương, người phụ nữ này mất tích vào đêm 12/4 tại khu tự quản Ocozocoautla de Espinosa. Sau khi tiếp nhận thông báo từ gia đình, cảnh sát lập tức kích hoạt Alba Protocol, cơ chế phản ứng nhanh dành cho các vụ phụ nữ mất tích tại Mexico.
Thông thường, trong những trường hợp như vậy, lực lượng chức năng sẽ tận dụng các hình ảnh cá nhân của nạn nhân để tạo poster tìm kiếm và phát tán rộng rãi trên mạng xã hội cũng như tại cộng đồng địa phương. Đây được xem là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để huy động sự hỗ trợ từ người dân trong “thời gian vàng” của công tác tìm kiếm.
Tuy nhiên, vụ việc của Grecia nhanh chóng bộc lộ một vấn đề chưa từng được chú ý nhiều trước đây: diện mạo trong các bức ảnh mạng xã hội của cô khác xa so với ngoài đời thật.
Theo nhiều người quen biết Grecia, các bức ảnh được sử dụng trên poster đã qua chỉnh sửa quá mức bằng filter làm đẹp và các công cụ xử lý hình ảnh. Gương mặt trong ảnh có làn da mịn bất thường, đường nét thay đổi rõ rệt, thậm chí nhiều đặc điểm nhận dạng quan trọng cũng bị làm biến dạng.
Điều này khiến người dân địa phương gặp khó khăn trong việc nhận diện người phụ nữ mất tích.
Trong các vụ tìm kiếm người mất tích, poster nhận diện đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Chỉ một ánh nhìn thoáng qua từ người dân tại cửa hàng tiện lợi, trạm xăng hay trên đường phố cũng có thể trở thành manh mối quyết định. Nhưng khi hình ảnh không phản ánh đúng diện mạo thực tế, hiệu quả của toàn bộ chiến dịch có thể suy giảm nghiêm trọng.
Trên mạng xã hội Mexico, nhiều người dùng đã để lại những bình luận đầy lo ngại sau khi vụ việc được lan truyền.
“Làm sao họ có thể tìm thấy cô ấy với những bức ảnh đầy filter như vậy?” là câu hỏi xuất hiện dày đặc trên nhiều nền tảng trực tuyến.
Không ít ý kiến cho rằng đây là hệ quả trực tiếp của xu hướng “sống ảo” ngày càng phổ biến hiện nay, khi nhiều người chỉnh sửa khuôn mặt tới mức gần như trở thành một con người khác trên internet. Một số chuyên gia truyền thông nhận định việc lạm dụng công nghệ làm đẹp kỹ thuật số đang tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa hình ảnh trực tuyến và diện mạo thực tế.
May mắn là vài ngày sau khi mất tích, Grecia Guadalupe Orantes Mendoza đã được tìm thấy còn sống trên tuyến cao tốc nối Ocozocoautla với khu tự quản Jiquipilas. Hiện người phụ nữ này vẫn đang được cơ quan chức năng bảo vệ trong khi vụ việc tiếp tục được điều tra.
Giới chức Mexico chưa công bố chi tiết về nguyên nhân mất tích cũng như hoàn cảnh phát hiện nạn nhân. Tuy nhiên, vụ việc đã đủ để tạo ra làn sóng tranh luận mạnh mẽ liên quan tới tác động của mạng xã hội đối với các hoạt động điều tra ngoài đời thực.
Chuyên gia an ninh David Saucedo cho biết tình trạng này thực tế không phải lần đầu xuất hiện. Theo ông, Ủy ban Quốc gia về tìm kiếm người mất tích của Mexico từng phát hiện nhiều trường hợp hồ sơ nhận diện trong Alba Protocol thất bại do sử dụng ảnh lấy trực tiếp từ mạng xã hội.
Vấn đề nằm ở chỗ các nền tảng hiện đại cho phép người dùng áp dụng hàng loạt công cụ chỉnh sửa từ làm mịn da, thay đổi cấu trúc khuôn mặt cho tới sử dụng trí tuệ nhân tạo để tái tạo ngoại hình. Trong nhiều trường hợp, ảnh đại diện trực tuyến gần như không còn phản ánh con người thật.
Các chuyên gia cảnh báo xu hướng này không chỉ ảnh hưởng tới công tác tìm kiếm người mất tích mà còn có thể gây ra nhiều hệ lụy khác liên quan tới nhận diện cá nhân, xác minh danh tính và an ninh xã hội.
Tham khảo: Odditycentral
Đức Khương
