Mới đây, một KOLs tại Hà Nội đã chia sẻ trên trang cá nhân câu chuyện xảy ra trong một nhà hàng đồ ăn nhanh quen thuộc, thu hút sự chú ý và gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội. Theo lời kể, sự việc diễn ra vào buổi trưa, trong không gian đông khách của một thương hiệu ăn uống lớn, được nhiều gia đình lựa chọn bởi sự tiện lợi và phổ biến.
KOLs này cho biết, trong lúc tranh thủ ghé vào nhà hàng để dùng bữa, anh ngồi đối diện một gia đình có con nhỏ khoảng hơn một tuổi. Ban đầu, mọi thứ diễn ra bình thường như bao bữa ăn khác. Tuy nhiên, chỉ trong khoảnh khắc ngắn, anh chứng kiến cảnh người lớn trong gia đình này cho đứa trẻ đi tiểu ngay trên bàn ăn, giữa khu vực dùng bữa chung của nhà hàng.
Theo mô tả, hành động này diễn ra công khai, không có dấu hiệu che chắn hay đưa trẻ vào khu vực nhà vệ sinh. Cảnh tượng khiến những người xung quanh không khỏi bất ngờ, trong đó có một thực khách là người nước ngoài vừa bước vào cửa hàng. Người này đã ngay lập tức phản ứng, chỉ về phía nhà vệ sinh và bày tỏ sự không hài lòng, cho rằng việc cho trẻ đi vệ sinh trên bàn ăn là không phù hợp trong không gian công cộng.
Do rào cản ngôn ngữ, gia đình nói trên không có phản hồi trực tiếp. Sau đó, vị khách nước ngoài đã gọi nhân viên cửa hàng đến để phản ánh sự việc. Về phía KOLs chia sẻ câu chuyện, anh cho biết mình rời đi ngay sau đó và không chứng kiến cách nhà hàng xử lý tình huống.
Bài đăng nhanh chóng nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Một số người bày tỏ sự bức xúc, cho rằng hành vi của gia đình có con nhỏ là phản cảm, thiếu ý thức nơi công cộng và ảnh hưởng đến trải nghiệm của các thực khách khác. Trẻ nhỏ chưa có khả năng tự nhận thức, nhưng người lớn, đặc biệt là cha mẹ cần có trách nhiệm hướng dẫn con và tuân thủ những chuẩn mực tối thiểu trong không gian chung.
Đáng chú ý, chi tiết người nước ngoài là người đầu tiên lên tiếng phản đối cũng làm dấy lên nhiều suy ngẫm. Một số cư dân mạng cho rằng, trong những tình huống tương tự, không ít người thường chọn cách im lặng, né tránh va chạm hoặc coi đó là “chuyện nhỏ”, dẫn đến việc những hành vi sai lệch không được nhắc nhở kịp thời. Sự khác biệt trong phản ứng này được cho là phản ánh mức độ nhạy cảm khác nhau về ý thức cộng đồng giữa các nền văn hóa.
Việc nuôi dạy trẻ không chỉ dừng lại ở chăm sóc thể chất mà còn bao gồm giáo dục hành vi và thói quen ứng xử nơi công cộng ngay từ sớm. Trẻ em học hỏi chủ yếu thông qua quan sát và bắt chước người lớn. Những hành động được người lớn cho phép hoặc coi là bình thường sẽ dần hình thành nhận thức lâu dài trong quá trình trưởng thành của trẻ.
Nếu cha mẹ coi nhẹ chuẩn mực nơi công cộng, dễ dãi với hành vi lệch chuẩn và không đặt ranh giới rõ ràng, thì đứa trẻ lớn lên rất dễ mang theo những hệ quả sau:
Trước hết, trẻ sẽ không hình thành khái niệm đúng sai trong không gian chung. Với trẻ nhỏ, mọi hành vi của cha mẹ đều được mặc định là “bình thường”. Khi cha mẹ cho phép con làm những việc xâm phạm không gian của người khác mà không bị nhắc nhở, trẻ sẽ hiểu rằng: mình có quyền tiện đâu làm đó. Lâu dần, trẻ khó nhận ra vì sao người khác khó chịu, phản ứng hay xa lánh mình.
Thứ hai, trẻ thiếu khả năng tôn trọng ranh giới của người khác. Bàn ăn, lớp học, nhà vệ sinh, nơi công cộng… đều là những “ranh giới xã hội” cần được học từ rất sớm. Không được dạy về ranh giới, trẻ lớn lên dễ trở thành người vô ý thức, không phải vì xấu, mà vì chưa từng được chỉ ra đâu là giới hạn.
Thứ ba, trẻ khó thích nghi khi bước vào môi trường tập thể. Ở trường học, nơi làm việc hay bất kỳ cộng đồng nào, các quy tắc chung là điều bắt buộc. Một đứa trẻ quen được dung túng sẽ thường xuyên bị nhắc nhở, phê bình, thậm chí bị cô lập, và khi đó, trẻ không hiểu vì sao “mọi người đều làm khó mình”.
Nguy hiểm hơn, trẻ có thể học cách né tránh trách nhiệm. Khi thấy cha mẹ không xin lỗi, không giải thích, không sửa sai mà mặc nhiên cho qua, trẻ học được rằng: sai cũng không sao, miễn là không ai làm gì mình. Đây là gốc rễ của tư duy đổ lỗi, coi thường quy tắc và thiếu ý thức công dân sau này.
Cuối cùng, đứa trẻ chính là người chịu thiệt thòi nhiều nhất, chứ không phải xã hội. Xã hội luôn có luật lệ, chuẩn mực và phản ứng. Khi lớn lên, không còn cha mẹ đứng trước che chắn, trẻ sẽ là người trực tiếp va chạm, bị đánh giá, bị từ chối.
Nuôi dạy con không phải là chiều con cho xong chuyện, mà là giúp con học cách sống cùng người khác. Một hành vi nhỏ hôm nay, nếu không được chỉnh lại, có thể trở thành một thói quen lớn ngày mai. Và điều quan trọng nhất: dạy con tôn trọng người khác cũng chính là dạy con cách được tôn trọng.
Hiểu Đan
