Một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã phát hiện một khu vực sinh sản của bạch tuộc biển sâu tại một miệng phun thủy nhiệt nhiệt độ thấp ngoài khơi Costa Rica, mở rộng số lượng "vườn ươm bạch tuộc" được biết đến trên thế giới lên bốn địa điểm.
Phát hiện được thực hiện trong khuôn khổ chuyến thám hiểm kéo dài 19 ngày mang tên Octopus Odyssey, do tiến sĩ Beth Orcutt của Phòng thí nghiệm Khoa học Đại dương Bigelow (Mỹ) và tiến sĩ Jorge Cortés thuộc Đại học Costa Rica dẫn đầu trên tàu nghiên cứu Falkor (too) của Viện Đại dương Schmidt.
Đặc biệt, nhóm nghiên cứu cũng xác nhận khu vực Dorado Outcrop, nơi từng gây chấn động giới khoa học khi được phát hiện vào năm 2013, thực sự là một "vườn ươm" đang hoạt động.
Bạch tuộc con nở dưới đáy đại dương
Trong quá trình khảo sát, các nhà khoa học đã trực tiếp quan sát những cá thể bạch tuộc thuộc chi Muusoctopus nở từ trứng.
Đây là bằng chứng quan trọng bác bỏ giả thuyết trước đây cho rằng điều kiện môi trường tại Dorado Outcrop không phù hợp để bạch tuộc non phát triển.
Khi được phát hiện lần đầu vào năm 2013, Dorado Outcrop là nơi đầu tiên trên thế giới ghi nhận hiện tượng nhiều con bạch tuộc cái tập trung lại để ấp trứng. Tuy nhiên, các nhà khoa học khi đó không quan sát thấy phôi thai đang phát triển nên vẫn chưa thể khẳng định khu vực này thực sự hỗ trợ quá trình sinh sản.
Phát hiện mới cho thấy những con bạch tuộc này không chỉ đẻ trứng tại đây mà còn nuôi dưỡng thành công thế hệ tiếp theo.
Nhóm nghiên cứu cho biết các cá thể được phát hiện nhiều khả năng thuộc một loài mới trong chi Muusoctopus.
Đây là nhóm bạch tuộc có kích thước nhỏ đến trung bình và không có túi mực, khác với hình ảnh quen thuộc về các loài bạch tuộc sống ở vùng nước nông.
Các kết quả thu thập được cũng củng cố giả thuyết rằng một số loài bạch tuộc biển sâu chủ động tìm đến những miệng phun thủy nhiệt nhiệt độ thấp để ấp trứng. Tại địa điểm mới được phát hiện, nhiệt độ nước đo được khoảng 7 độ C, cao hơn môi trường biển sâu xung quanh nhưng vẫn thấp hơn rất nhiều so với các miệng phun thủy nhiệt nóng nổi tiếng khác.
Khu vực này nằm trên một khối núi ngầm chưa được đặt tên và chưa từng được con người khảo sát trước đó.
Khám phá 5 núi ngầm chưa từng được biết đến
Ngoài phát hiện về bạch tuộc, đoàn thám hiểm còn khảo sát 5 núi ngầm chưa từng được khám phá ở góc tây bắc vùng biển Costa Rica.
Các khu vực này được ghi nhận sở hữu hệ sinh thái phong phú với hàng trăm loài sinh vật biển. Nhiều trong số đó được cho là các loài hoàn toàn mới đối với khoa học.
Tiến sĩ Jyotika Virmani, Giám đốc điều hành Viện Đại dương Schmidt, cho biết việc phát hiện một khu vực sinh sản của bạch tuộc đang hoạt động ở độ sâu hơn 2.800 mét là minh chứng cho thấy con người vẫn còn rất nhiều điều chưa biết về đại dương.
Bà cho biết các hình ảnh do robot lặn điều khiển từ xa SuBastian ghi lại đã cho thấy một thế giới biển sâu đầy bất ngờ với cá ba chân, bạch tuộc mới nở và những khu vườn san hô rực rỡ.
Hiện các núi ngầm được khảo sát, bao gồm cả Dorado Outcrop, vẫn chưa được bảo vệ trước các hoạt động của con người như đánh bắt cá.
Một nửa thành viên đoàn thám hiểm là các nhà khoa học Costa Rica. Họ đang nghiên cứu khả năng đề xuất các khu vực này trở thành khu bảo tồn biển trong tương lai.
Tiến sĩ Jorge Cortés nhận định chuyến khảo sát là cơ hội quý giá để các nhà khoa học địa phương hiểu rõ hơn về những vùng biển sâu của chính đất nước mình.
Theo ông, những dữ liệu, mẫu vật và hình ảnh thu thập được sẽ đóng vai trò quan trọng trong các nghiên cứu khoa học tương lai cũng như các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của hệ sinh thái biển sâu và sự cần thiết phải bảo tồn chúng.
Trong suốt chuyến thám hiểm, robot lặn SuBastian đã được sử dụng để khảo sát đáy biển và quan sát bạch tuộc non. Toàn bộ các chuyến lặn được phát trực tiếp để công chúng trên khắp thế giới theo dõi theo thời gian thực.
Các nhà nghiên cứu cho biết việc tìm kiếm những miệng phun thủy nhiệt nhiệt độ thấp như vậy là nhiệm vụ cực kỳ khó khăn và chỉ có thể thực hiện nhờ các phương tiện lặn hiện đại như SuBastian.
Viện Đại dương Schmidt hiện cung cấp miễn phí tàu nghiên cứu Falkor (too) cùng robot SuBastian cho cộng đồng khoa học quốc tế và dự kiến sẽ tiếp tục các hoạt động nghiên cứu tại khu vực Trung Mỹ trong thời gian tới như một phần của kế hoạch thám hiểm kéo dài 10 năm.
Nguồn: Schmidt Ocean
Phạm Trang
