Năm 2010, cậu bé Hà Nghị Đức (He Yide), biệt danh Đa Đa, trở thành cái tên nổi tiếng khắp Trung Quốc khi mới 5 tuổi đã điều khiển thành công một chiếc máy bay siêu nhẹ và được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là phi công trẻ nhất thế giới.
Theo truyền thông Trung Quốc, chuyến bay kéo dài khoảng 35 phút, vượt quãng đường gần 30km qua Công viên Động vật hoang dã Bắc Kinh. Thành tích này nhanh chóng đưa Hà Nghị Đức trở thành biểu tượng của một "thần đồng" được rèn luyện bằng phương pháp giáo dục đặc biệt.
Sinh năm 2005, Hà Nghị Đức là con trai của doanh nhân Hà Liệt Thắng, người được truyền thông Trung Quốc gọi là "Ông bố Đại bàng" bởi phương pháp nuôi dạy vô cùng nghiêm khắc. Ông cho rằng trẻ em cần được rèn luyện theo kiểu "sinh tồn", vượt qua giới hạn của bản thân để hình thành tính độc lập, ý chí và khả năng thích nghi.
Thay vì đến trường như những đứa trẻ khác, Hà Nghị Đức được cha trực tiếp dạy học tại nhà với chương trình riêng. Mỗi ngày, cậu thức dậy lúc 6 giờ 45 phút, đi ngủ lúc 20 giờ 30 phút, đồng thời học văn hóa, võ Taekwondo và cờ vua.
Ngay từ năm 4 tuổi, cậu đã phải chạy ngoài trời tuyết chỉ với một chiếc quần đùi. Hình ảnh Hà Nghị Đức chạy chân trần giữa nền nhiệt âm 13 độ C tại New York (Mỹ) từng lan truyền mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc vào năm 2012 và gây ra làn sóng tranh cãi dữ dội. Nhiều người cho rằng đây là cách rèn luyện ý chí đáng học hỏi, trong khi không ít chuyên gia lo ngại điều này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tâm lý của trẻ.
Không dừng lại ở đó, Hà Nghị Đức còn được cha cho học lái du thuyền, tham gia các giải đấu quốc tế, leo núi Phú Sĩ (Nhật Bản) trong điều kiện mưa bão và liên tục chinh phục những thử thách vượt xa độ tuổi của mình.
Đến năm 7 tuổi, cậu được cha đưa đến cơ quan đăng ký kinh doanh để thành lập một công ty đứng tên mình, nắm giữ 40% cổ phần và trở thành cổ đông lớn nhất doanh nghiệp. Công ty này sau đó thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư mạo hiểm.
Về học tập, Hà Nghị Đức hoàn thành chương trình trung học chỉ trong vòng 2 năm. Năm 2013, khi mới 8 tuổi, cậu vượt qua kỳ tuyển sinh để trở thành sinh viên của Đại học Nam Kinh, một trong những trường đại học danh tiếng của Trung Quốc, tiếp tục gây chấn động dư luận.
Tuy nhiên, những thành tích ấn tượng ấy cũng kéo theo không ít tranh cãi. Nhiều chuyên gia giáo dục đánh giá phương pháp "giáo dục Đại bàng" của ông Hà Liệt Thắng có thể giúp trẻ hình thành sự tự tin và bản lĩnh, nhưng không phù hợp với tất cả mọi người.
Ông Gu Li, Giám đốc một trung tâm nghiên cứu giáo dục tại Nam Kinh, từng nhận định rằng phương pháp này có những điểm đáng tham khảo, song mỗi đứa trẻ có đặc điểm phát triển khác nhau nên không thể áp dụng một cách máy móc.
Trong khi đó, ông Tôn Vân Hiểu, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thanh thiếu niên và Trẻ em Trung Quốc cảnh báo nếu trẻ gặp vấn đề trong quá trình rèn luyện cực đoan, hậu quả có thể ảnh hưởng đến cả cuộc đời. Theo ông, trẻ em không nên bị ép làm những việc vượt quá khả năng, bởi việc vui chơi, khám phá thiên nhiên hay nặn đất cũng có thể mang lại nhiều giá trị cho sự phát triển hơn là phải lái máy bay hay chinh phục những thử thách quá sức.
Đến nay, sau hơn 1 thập kỷ, Hà Nghị Đức không còn xuất hiện dày đặc trên truyền thông như trước. Theo trang Sohu, cậu vẫn tiếp tục theo đuổi con đường học tập và nghiên cứu, trong khi câu chuyện về hành trình trưởng thành của cậu vẫn thường được nhắc lại mỗi khi dư luận bàn luận về ranh giới giữa việc nuôi dạy một đứa trẻ xuất chúng và áp đặt những kỳ vọng quá lớn lên con cái.
Cho đến nay, phương pháp "giáo dục Đại bàng" mà cha của Hà Nghị Đức áp dụng vẫn là một trong những chủ đề gây tranh luận nhiều nhất tại Trung Quốc. Người ủng hộ cho rằng chính sự rèn luyện khắc nghiệt đã giúp cậu sở hữu bản lĩnh và thành tích vượt trội. Ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng sự phát triển của trẻ cần dựa trên đặc điểm, sở thích và khả năng của từng cá nhân, thay vì chạy theo các kỷ lục hay thành tích quá sớm.
Tổng hợp
Nhật Linh
