Năm 1937, trong một lần tản bộ dọc bờ biển Normandy, Robert Dumas - thành viên gia đình Hermès - chú ý đến những sợi xích neo giữ tàu thuyền. Hình dáng các mắt xích sau đó trở thành nguồn cảm hứng cho Chaîne d’Ancre, với cấu trúc mắt xích đặc trưng. Một năm sau, năm 1938, chiếc vòng Chaîne d’Ancre đầu tiên bằng bạc ra đời.
Đây là một trong những thiết kế quan trọng trong lịch sử trang sức của Hermès. Từ một cấu trúc vốn phục vụ chức năng giữ tàu, các mắt xích được chuyển thành một vật thể trang sức và tiếp tục được Hermès biến đổi qua nhiều thế hệ. Tài liệu lịch sử của hãng ghi nhận Chaîne d’Ancre bracelet là thiết kế do Robert Dumas tạo ra vào năm 1938.
Điểm đáng chú ý của Chaîne d’Ancre nằm ở việc thiết kế ban đầu không bị cố định trong một hình thức duy nhất. Qua thời gian, kích thước mắt xích, chất liệu, tỷ lệ và cách liên kết có thể được thay đổi, trong khi hình dáng cơ bản vẫn đủ để nhận diện motif này.
Gần 90 năm sau khoảnh khắc tại Normandy, Chaîne d’Ancre vẫn xuất hiện trong các bộ sưu tập trang sức của Hermès với nhiều phiên bản khác nhau. Trên website của hãng hiện có các thiết kế Chaîne d’Ancre bằng bạc, vàng và những phiên bản đính kim cương, với nhiều kích thước mắt xích. Hermès mô tả các mắt xích này là nền tảng tiếp tục được Pierre Hardy sử dụng và diễn giải trong những sáng tạo mới.
Từ một chiếc vòng bạc đến kho thiết kế đa dạng
Chaîne d’Ancre xuất hiện trong bối cảnh Hermès bắt đầu mở rộng hoạt động sang trang sức. Theo tài liệu doanh nghiệp của Hermès, chiếc vòng Filet de selle ra đời năm 1927, trước Chaîne d’Ancre khoảng một thập niên. Đến năm 1938, thiết kế của Robert Dumas đưa hình ảnh dây xích neo vào lĩnh vực này.
Nếu thiết kế ban đầu tập trung vào những mắt xích nối tiếp nhau, các phiên bản về sau bắt đầu khai thác nhiều hơn khả năng biến đổi của cấu trúc này. Mắt xích có thể được kéo dài, thu nhỏ, nhân lên hoặc kết nối theo những cách khác nhau, tạo ra các món vòng tay, vòng cổ, nhẫn và hoa tai có hình thức rất khác so với mẫu ban đầu.
Pierre Hardy là nhân vật quan trọng trong giai đoạn Chaîne d’Ancre được phát triển theo hướng này. Ông giữ vai trò Giám đốc sáng tạo mảng trang sức của Hermès, phụ trách các bộ sưu tập và tiếp tục sử dụng những đường nét quen thuộc của Chaîne d’Ancre để phát triển các thiết kế mới. Hermès cho biết những sáng tạo của Hardy được xây dựng từ bản vẽ, sau đó định hướng việc lựa chọn chất liệu, màu sắc và đá quý.
Một ví dụ là Chaîne d’Ancre Punk. Trong thiết kế này, mắt xích được kéo dài và tạo hình gần với một chiếc kim băng. Bộ sưu tập được giới thiệu tại Kyoto năm 2017, là sự kết hợp giữa cấu trúc Chaîne d’Ancre và tinh thần punk.
Các sản phẩm Chaîne d’Ancre Punk hiện vẫn cho thấy cách biến đổi đó: mắt xích không còn giữ nguyên tỷ lệ ban đầu mà được kéo dài để tạo hình giống kim băng, mang lại diện mạo mạnh hơn cho món trang sức.
Một hướng khác được thể hiện qua Chaîne d’Ancre Calypso. Những mắt xích nhỏ được liên kết dày hơn để tạo thành cấu trúc mềm, trong khi một số thiết kế sử dụng vàng và kim cương. Chẳng hạn, một mẫu vòng cổ Calypso bằng vàng vàng được Hermès giới thiệu với 29 viên kim cương, tổng trọng lượng 1,49 carat.
Những biến đổi này cho thấy một đặc điểm xuyên suốt của Chaîne d’Ancre: hình dáng mắt xích có thể thay đổi đáng kể nhưng vẫn giữ được dấu hiệu nhận diện ban đầu.
Gần 60 thiết kế Chaîne d’Ancre đến Hà Nội
Từ ngày 4 đến 13/9/2026, triển lãm Chaîne d’Ancre lần đầu được tổ chức tại Việt Nam, tại cửa hàng Hermès ở 24 Tràng Tiền, Hà Nội.
Sau hành trình qua 11 quốc gia, triển lãm giới thiệu gần 60 thiết kế, được sắp xếp trong chín khu vực trưng bày. Các thiết kế trải dài từ những phiên bản giữ gần nguyên cấu trúc mắt xích ban đầu đến các sáng tạo sử dụng tỷ lệ, chất liệu và kỹ thuật chế tác phức tạp hơn.
Trong không gian triển lãm, người xem có thể theo dõi quá trình một cấu trúc đơn giản được biến đổi qua nhiều cách tiếp cận. Có thiết kế tập trung vào sự thay đổi kích thước mắt xích, có mẫu khai thác khả năng chuyển động, trong khi những tác phẩm khác sử dụng vàng, bạc và kim cương để thay đổi cảm giác về chất liệu và tỷ lệ.
Nhìn từ thiết kế đầu tiên năm 1938 đến những phiên bản do Pierre Hardy phát triển, Chaîne d’Ancre đã đi một quãng đường khá xa so với hình ảnh sợi xích neo tàu mà Robert Dumas bắt gặp ở Normandy.
Tuy nhiên, cấu trúc mắt xích vẫn là điểm nối giữa các thế hệ thiết kế. Gần 90 năm sau khoảnh khắc ấy, hình ảnh bắt nguồn từ một vật dụng hàng hải vẫn tiếp tục được Hermès đưa vào những hình thức trang sức mới, từ chiếc vòng bạc đầu tiên đến các thiết kế vàng và kim cương xuất hiện trong những bộ sưu tập hiện nay.
Phụng Hiểu
