Câu hỏi đầu tiên của ông Trump về ông Kim
Hãng tin ABC7 New York đưa tin, khi xuất hiện tại buổi dạ hội ăn mừng tối 20/1 sau lễ nhậm chức, tân Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc trò chuyện trực tuyến với lực lượng quân đội Mỹ đang được triển khai tại Hàn Quốc.
Đáng lưu ý, ngay câu hỏi đầu tiên, ông Trump đã đề cập tới Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un.
"Xin chào mọi người. Tình hình bên đó thế nào? Ông Kim Jong Un thế nào rồi? Các bạn vẫn khỏe chứ?" – Ông Trump đặt câu hỏi.
Tiếp đó, tân Tổng thống Mỹ lưu ý rằng, ông có "mối quan hệ khá tốt" với nhà lãnh đạo Triều Tiên dù ông ấy "có một số ý định không tốt lắm".
"Vì thế, tôi muốn hỏi các bạn, tình hình ở Hàn Quốc hiện tại thế nào? Mọi thứ ra sao? Các bạn biết đấy, mặc dù tôi đã phát triển mối quan hệ khá tốt với ông ấy (Kim Jong Un) nhưng về cơ bản, ông ấy là một người khó ứng phó" – Ông Trump nói.
Trước đó, trong buổi họp báo tại Phòng Bầu dục sau lễ tuyên thệ nhậm chức, ông Trump đã gọi Triều Tiên là "cường quốc hạt nhân".
"Triều Tiên là một cường quốc hạt nhân. Tôi nghĩ ông Kim sẽ vui mừng khi thấy tôi trở lại" – Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh.
Phát biểu của ông đã khiến Hàn Quốc phản ứng gay gắt. Bộ Quốc phòng Hàn Quốc ra tuyên bố nhấn mạnh, phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên "phải tiếp tục là mục tiêu cần thiết cho nền hòa bình toàn cầu về lâu dài".
Tín hiệu nóng với Triều Tiên
Theo tờ Business Korea (Hàn Quốc), việc Tổng thống Mỹ đương nhiệm gọi Triều Tiên là "cường quốc hạt nhân" là điều bất thường, hé lộ sự thay đổi trong cách tiếp cận so với chính quyền vừa mãn nhiệm của cựu Tổng thống Joe Biden.
Nhật báo Mainichi (Nhật Bản) nhận định, ông Trump đã sẵn sàng khơi lại các cuộc đàm phán với Triều Tiên, hy vọng khai thác mối quan hệ cá nhân của mình với nhà lãnh đạo Kim Jong Un.
Trước đó, việc ông Trump chọn một số nhân vật từng tham gia vào các cuộc đàm phán với Triều Tiên ở nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ đầu tiên cho các vai trò mới trong chính quyền năm nay đã "phản ánh mong muốn lớn lao của ông về một cơ hội khác để gặp gỡ ông Kim và dẫn đầu hoạt động ngoại giao hướng tới một thỏa thuận lịch sử".
Trong nhóm quan chức mới của ông Trump phụ trách các vấn đề Triều Tiên có cố vấn an ninh quốc gia Alex Wong, cựu quan chức ngoại giao đã xử lý các cuộc đàm phán với Bình Nhưỡng trong nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên của ông Trump.
Ông Suzanne DiMaggio – chuyên gia cấp cao tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế cho rằng, có "khả năng rất cao" ông Trump sẽ tìm cách khôi phục lại các cuộc đối thoại với ông Kim.
Tuy nhiên, vị chuyên gia lưu ý rằng, nếu ông Trump có thể thuyết phục ông Kim về việc nối lại các cuộc đàm phán thì chính quyền mới của Mỹ cần chuẩn bị tinh thần để đối mặt với một "ông Kim khác".
Lý do là bởi nhà lãnh đạo Triều Tiên đã củng cố mối quan hệ của mình với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong thời gian qua, với tư cách là nhà lãnh đạo các quốc gia liên kết chống lại trật tự toàn cầu do Mỹ thống trị.
Theo nhật báo Mainichi, hiện có nhiều suy đoán cho rằng ông Trump có thể sẽ thay đổi chính sách đối với Triều Tiên theo hướng tìm cách thuyết phục ông Kim "đóng băng" thêm tiến độ phát triển các chương trình hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng, thay vì cố gắng thuyết phục ông phá hủy hoàn toàn kho vũ khí hạt nhân của mình.
Cách tiếp cận như vậy sẽ đánh dấu sự thay đổi đối với mục tiêu lâu dài của Washington và các đồng minh là phi hạt nhân hóa Triều Tiên, một động thái về cơ bản có thể định hình lại bối cảnh an ninh ở Đông Bắc Á.
Chuyên gia dự đoán về sự can thiệp của Nga
Cùng đề cập tới vấn đề này, Viện nghiên cứu Lowy (Australia) đăng bài viết có tiêu đề: "Lần này, Nga sẽ can thiệp vào bất cứ thỏa thuận nào giữa Mỹ-Triều Tiên".
Theo đó, khi cuộc đối thoại Mỹ-Triều bắt đầu vào năm 2018, Triều Tiên không nhận được nhiều lợi ích từ Nga. Thời điểm đó, Moscow đã tuân thủ các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Bình Nhưỡng vì các vụ thử hạt nhân và trục xuất công nhân Triều Tiên.
Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đã thay đổi. Tháng 3/2024, Nga đã phủ quyết chính sách trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Triều Tiên, đồng thời cung cấp công nghệ cho Bình Nhưỡng để khôi phục ngành công nghiệp quốc phòng trong nước và phát triển nông thôn.
Ngày 4/12/2024, theo hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA, Triều Tiên đã chính thức kích hoạt hiệp ước chiến lược với Nga, trong đó có điều khoản "cung cấp hỗ trợ quân sự và mọi phương thức hỗ trợ khác có thể" nếu phía còn lại bị tấn công. Hiện tại, Bình Nhưỡng được cho là đang điều binh sĩ tới hỗ trợ Nga trong cuộc xung đột với Ukraine.
Theo viện Lowy, Mỹ sẽ gặp khó khăn trong việc đạt được thỏa thuận với Bình Nhưỡng khi quân đội Triều Tiên đang hỗ trợ lực lượng Nga chiến đấu chống lại quân đội Ukraine tại mặt trận Kursk (Nga).
Một thỏa thuận của Mỹ và Triều Tiên sẽ cần tính đến số binh sĩ này để giảm bớt mối đe dọa đối với các đồng minh châu Âu của Mỹ. Thỏa thuận này cũng sẽ phụ thuộc vào mức độ cải thiện trong quan hệ Nga-Mỹ, vì Moscow có thể không đồng thuận nếu Triều Tiên từ bỏ cam kết phòng thủ chung và rút quân khỏi Kursk.
Ở chiều ngược lại, Triều Tiên cũng phải nhìn nhận về mối quan ngại nan ninh của Nga với mức độ nghiêm túc cao nhất, vì họ sẽ cần sự hỗ trợ quân sự từ phía Moscow cho kịch bản xung đột tiềm tàng nổ ra trên bán đảo liên Triều.
Nói cách khác, giải pháp cho cuộc chiến ở Ukraine sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng của một thỏa thuận tiềm năng Mỹ-Triều.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Triều Tiên về phạm vi chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng hiếm khi thành công, nhưng chí ít thì, một thỏa thuận hạt nhân giữa Mỹ-Triều tương tự như đề xuất năm 2019 sẽ dễ dàng nhận được sự ủng hộ từ phía Nga và Trung Quốc hơn.
Theo viện Lowy, với "yếu tố Nga" hiện nay trở nên phức tạp hơn, Tổng thống Trump sẽ phải làm việc với cả Bình Nhưỡng và Moscow để đạt được thỏa thuận mà không gây tổn hại đến lợi ích của Nga.
"Sự mơ hồ của Triều Tiên đối với ông Trump và Hàn Quốc cho thấy họ không hoàn toàn tránh xa ngoại giao. Tuy nhiên, Mỹ không thể mong đợi đưa ra lời đề nghị tương tự như trước đây tới bàn đàm phán, và hy vọng đạt được một kết quả tốt hơn" – Viện Lowy nhận định.
Minh Nhật
