Con vật xuất hiện trong ruộng lúa khiến ông Hồ Quang Cua phải ngạc nhiên chính là: Trùn đất.
Đây là thông tin được ông Hồ Quang Cua chia sẻ tại hội thảo "Thúc đẩy sử dụng chế phẩm sinh học trong phòng chống sinh vật gây hại trên lúa theo hướng sản xuất lúa gạo xanh và bền vững".
Để có sự hiện diện của trùn đất trong ruộng lúa ST25 ông đã ưu tiên bón phân hữu cơ, chế phẩm sinh học liên tiếp trong nhiều năm.
Mới đây, sau khi thu hoạch lúa hè thu xong, ông liền cho máy xới đất lên, sau 20 ngày thì cấy lúa. 15 ngày sau khi cấy, khi nước rút khô thì ông phát hiện trùn đất dày đặc trong ruộng. Ông Cua đã ngỡ ngàng thốt lên: "Đây là sự kỳ diệu của thiên nhiên".
Trùn đất xuất hiện có ý nghĩa gì?
Trùn đất xuất hiện trong ruộng lúa thường là dấu hiệu tích cực về sức khỏe đất và sự sinh trưởng của cây lúa. Chúng là "kỹ sư tự nhiên" của đất, giúp cải thiện độ phì nhiêu nhờ khả năng phân hủy chất hữu cơ như rơm rạ, lá mục thành mùn giàu dinh dưỡng. Phân trùn cung cấp đầy đủ nitơ, photpho, kali và các vi chất cần thiết, giúp cây lúa hấp thụ tốt hơn, sinh trưởng mạnh mẽ.
Hoạt động đào bới của trùn đất còn làm đất tơi xốp, dễ thoát nước, giữ nước hợp lý, hạn chế úng ngập và khô hạn. Nhờ đó, hệ rễ lúa phát triển thuận lợi, đất chống xói mòn và giảm rắn chắc bề mặt. Trùn đất cũng tạo môi trường sống cho vi sinh vật có lợi, giúp phân giải chất hữu cơ nhanh hơn, ức chế một số mầm bệnh trong đất, góp phần cân bằng hệ sinh thái.
Ngoài ra, sự xuất hiện của trùn đất còn là dấu hiệu sinh thái: đất giàu trùn thường ít bị ô nhiễm hóa chất, ngược lại, nếu trùn ít hoặc chết nhiều, có thể cảnh báo đất đang gặp vấn đề về dinh dưỡng hoặc dư thừa thuốc bảo vệ thực vật. Vì vậy, việc duy trì và khuyến khích sự phát triển của trùn đất là yếu tố quan trọng giúp ruộng lúa năng suất cao và bền vững.
Cách giúp trùn đất xuất hiện
Để có sự hiện diện của trùn đất trên những thửa ruộng lúa ST25 sau mỗi mùa thu hoạch ông Cua thường xới đất có vùi cả rơm rạ rồi tưới chế phẩm sinh học giúp phân hủy nhanh, tạo chất mùn tốt, tạo môi trường cho vi sinh vật có lợi phát triển trong đất là giải pháp rất tốt và tốn rất ít chi phí.
Theo chuyên gia để trùn đất xuất hiện trên ruộng lúa cần lưu ý những điểm sau:
Để khuyến khích trùn đất xuất hiện và phát triển trong ruộng lúa, bạn cần tạo môi trường sống thuận lợi và cung cấp đủ thức ăn cho chúng. Dưới đây là các biện pháp hiệu quả:
Bổ sung chất hữu cơ: Rơm rạ, lá cây, phân xanh, phân hữu cơ ủ hoai mục là nguồn thức ăn chính cho trùn đất. Rải đều và lẫn vào đất trước hoặc sau khi cấy lúa giúp trùn sinh trưởng nhanh.
Giữ đất tơi xốp và ẩm: Trùn thích đất ẩm, tơi xốp, thoát nước tốt, không quá ướt hoặc khô cứng. Hạn chế làm đất quá nén chặt hoặc sử dụng máy móc quá mạnh làm phá hủy đường hầm của trùn.
Hạn chế hóa chất độc hại: Tránh lạm dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và phân hóa học liều cao, vì có thể giết trùn đất hoặc làm trùn tránh xa ruộng. Ưu tiên sử dụng thuốc sinh học hoặc phân hữu cơ sinh học.
Trồng cây xanh xen canh hoặc cỏ phủ: Giữ đất có lớp phủ thực vật giúp giảm bốc hơi nước, duy trì độ ẩm và cung cấp thức ăn liên tục cho trùn.
Nuôi trùn bổ sung: Có thể mua trùn quế hoặc trùn đỏ giống về thả vào ruộng đã chuẩn bị đất và chất hữu cơ, giúp quần thể trùn phát triển nhanh.
Trùn đất xuất hiện nhiều khi đất tơi xốp, ẩm, giàu chất hữu cơ, ít hóa chất độc hại. Việc nuôi trùn không chỉ giúp đất khỏe mà còn nâng cao năng suất lúa và bền vững môi trường.
Minh Khang
