Nếu từng mở Task Manager để kiểm tra một ứng dụng đang chiếm bao nhiêu CPU hay RAM, người dùng Windows có thể đã vô tình sử dụng một sản phẩm do Dave W. Plummer tạo ra. Ông là kỹ sư từng trực tiếp xây dựng Task Manager nguyên bản của Windows, từ năm 1995, khi phần cứng máy tính còn hạn chế hơn rất nhiều so với hiện nay.
Task Manager do Plummer phát triển xuất hiện công khai cùng Windows NT 4.0 vào năm 1996. Khi đó, bài toán quan trọng không phải là hiển thị thật nhiều thông tin hay tạo ra giao diện bắt mắt, mà là xây dựng một công cụ đủ nhẹ để có thể hoạt động hiệu quả trên những chiếc máy tính có tài nguyên hạn chế.
31 năm sau, Plummer quay trở lại với chính ý tưởng đó, nhưng theo một cách hoàn toàn khác. Ông vừa xây dựng một phiên bản Task Manager mới có tên Task Manager OG (TMOG) và lần này, thay vì tự viết toàn bộ phần mềm theo phương pháp truyền thống, ông sử dụng Vibe-coding với sự hỗ trợ của Claude Code.
Điều đặc biệt là Plummer không đơn giản yêu cầu AI tạo một ứng dụng quản lý tác vụ. Ông chuẩn bị một bản đặc tả dài 107 trang, mô tả cách phần mềm cần hoạt động, giao diện và những tính năng mong muốn, rồi sử dụng Claude Code để biến những yêu cầu đó thành sản phẩm.
Phiên bản thô đầu tiên của TMOG được hoàn thành chỉ trong khoảng 4,5 giờ trên một chiếc MacBook Air M5. Thời gian phát triển càng đáng chú ý hơn khi Plummer thực hiện công việc này trong lúc chờ con trai phẫu thuật tại bệnh viện.
Nếu Task Manager nguyên bản được tạo ra trong thời kỳ máy tính phải tiết kiệm từng chút tài nguyên, TMOG lại được xây dựng cho một thế hệ phần cứng hoàn toàn khác.
Phần mềm mới có thể chạy nguyên bản trên Windows, macOS và Linux, sử dụng một lõi C++ dùng chung nhưng áp dụng các công nghệ giao diện khác nhau trên từng hệ điều hành. Trên Windows, TMOG sử dụng Direct2D và DirectComposition; trên Mac là UIKit, còn Linux sử dụng Qt.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là phần mềm này lại không chạy được trên Windows 10.
TMOG cũng được thiết kế để cung cấp nhiều thông tin hơn Task Manager truyền thống. Phần mềm có thể theo dõi CPU, GPU, bộ nhớ, nhiệt độ và mức tiêu thụ điện, đồng thời sử dụng các hoạt ảnh ở tần số 60 Hz và theo dõi chuyển động chuột.
Đây là điều mà Plummer khó có thể làm khi xây dựng Task Manager đầu tiên vào năm 1995. Khi ấy, việc dành thêm tài nguyên cho các hiệu ứng giao diện có thể là một sự xa xỉ. Với TMOG, những hạn chế đó không còn nghiêm trọng như trước.
Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhờ AI không đồng nghĩa phần mềm hoàn thiện ngay lập tức. TMOG hiện vẫn đang ở giai đoạn beta và một số dữ liệu hiển thị chưa thực sự chính xác.
Trong quá trình thử nghiệm, thông số nhiệt độ CPU liên tục hiển thị 16,9°C, thấp hơn nhiệt độ phòng. Một số số liệu về mức sử dụng bộ nhớ của từng ứng dụng cũng khác đáng kể so với Task Manager mặc định của Windows.
TMOG thậm chí còn tạo ra một nghịch lý khá thú vị nếu đặt cạnh sản phẩm mà Plummer từng tạo ra hơn ba thập kỷ trước. Phiên bản mới sử dụng khoảng 120 MB RAM và 3-4% CPU, trong khi Task Manager mặc định của Windows sử dụng khoảng 105 MB RAM và chưa tới 1% CPU.
Khi tắt các hiệu ứng hình ảnh tần suất cao, mức sử dụng CPU của TMOG giảm xuống khoảng 2-3%. Điều này cho thấy phiên bản mới đang ưu tiên khả năng hiển thị và trải nghiệm hơn rất nhiều so với triết lý tối ưu tài nguyên của Task Manager nguyên bản.
TMOG cũng không phải công cụ duy nhất có khả năng cung cấp những thông tin này. Một số chức năng của nó đã xuất hiện trong Task Manager của Windows hoặc những phần mềm chuyên dụng như HWiNFO, htop và NVTOP. Điểm đáng chú ý của TMOG nằm ở việc tập hợp nhiều dữ liệu vào một giao diện duy nhất và cho phép người dùng tùy biến cách hiển thị.
Nguyễn Hải
