Trong văn hóa Á Đông, chiếc phong bao lì xì ngày Tết không chỉ là lời chúc may mắn mà còn là một phần tài sản đáng kể của trẻ em sau nhiều năm tích lũy. Tuy nhiên, tại thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, một câu chuyện dở khóc dở cười đã xảy ra khi cậu bé 10 tuổi tên Xiaohui phải đưa chính cha ruột của mình ra tòa để đòi lại số tiền lì xì lên tới hơn 80.000 nhân dân tệ (khoảng hơn 300 triệu VNĐ). Kết quả từ phiên tòa mới đây đã khẳng định một nguyên tắc pháp lý quan trọng: tiền lì xì của con cái không phải là tiền của cha mẹ.
Vụ việc bắt nguồn từ sau khi cha mẹ Xiaohui ly hôn cách đây hai năm. Cậu bé sống cùng cha và toàn bộ số tiền mừng tuổi tích lũy qua nhiều năm đã được gửi vào một tài khoản ngân hàng đứng tên cậu nhưng do người cha quản lý.
Mâu thuẫn bùng phát khi người cha quyết định đi bước nữa. Sau đám cưới, Xiaohui được chuyển về sống với mẹ, và cũng tại thời điểm này, sự thật về tài khoản tiết kiệm của cậu mới được hé lộ. Người cha đã âm thầm rút sạch toàn bộ số tiền 82.750 nhân dân tệ, bao gồm cả tiền gốc và lãi phát sinh, để trang trải cho các chi phí tốn kém của lễ tái hôn.
Trước những yêu cầu đòi lại tiền từ con trai và vợ cũ, người cha vẫn giữ thái độ kiên quyết từ chối. Ông lập luận rằng, số tiền mừng tuổi này thực chất đến từ bạn bè và họ hàng trong mạng lưới quan hệ xã hội của chính ông.
Theo quan điểm của người đàn ông này, đó là một dạng "trao đổi lễ nghĩa" giữa người lớn và ông chỉ có trách nhiệm trả lại cho con khi cậu bé đã trưởng thành. Thậm chí, khi đối mặt với đơn kiện, ông còn cáo buộc vợ cũ là người đứng sau xúi giục con trai nhằm gây khó dễ cho cuộc hôn nhân mới của mình.
Tuy nhiên, các lập luận dựa trên "lệ làng" này đã hoàn toàn thất bại trước các quy định chặt chẽ của Bộ luật Dân sự Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tại tòa án, thẩm phán xác định rõ ràng rằng tiền lì xì được tặng trong các dịp lễ tết là một hình thức tặng cho hợp pháp và tài sản đó thuộc quyền sở hữu của người được tặng - trong trường hợp này là Xiaohui.
Dù với tư cách là người giám hộ hợp pháp, cha mẹ có quyền quản lý tài sản của con cái, nhưng nghĩa vụ đi kèm là phải bảo vệ và sử dụng chúng vì lợi ích tốt nhất của trẻ. Việc tự ý rút tiền để phục vụ mục đích cá nhân như tổ chức đám cưới bị coi là hành vi xâm phạm quyền tài sản của trẻ vị thành niên.
Phán quyết cuối cùng của tòa án yêu cầu người cha phải hoàn trả đầy đủ 82.750 nhân dân tệ cho Xiaohui. Quyết định này đã nhận được sự đồng tình lớn từ dư luận đại lục, nơi mà vấn đề "cha mẹ giữ hộ tiền lì xì" luôn là chủ đề gây tranh cãi mỗi dịp xuân về. Nhiều cư dân mạng đã không tiếc lời chỉ trích người cha, cho rằng hành động dùng tiền của con để "xây tổ ấm mới" là sự ích kỷ tột cùng và làm rạn nứt tình cảm cha con.
Vụ kiện của Xiaohui đã đặt ra một tiền lệ quan trọng trong việc thực thi quyền trẻ em tại Trung Quốc. Theo pháp luật hiện hành, trẻ em từ tám tuổi trở lên đã có quyền tự quyết định các chi tiêu nhỏ phù hợp với lứa tuổi như mua đồ dùng học tập.
Đối với những khoản tiền lớn, cha mẹ chỉ được phép giữ vai trò là người quản lý hộ chứ không có quyền chiếm hữu. Câu chuyện này là một lời nhắc nhở đối với các bậc phụ huynh rằng, dù là người giám hộ, họ vẫn phải tôn trọng quyền lợi hợp pháp của con cái và không thể tùy tiện biến tài sản của trẻ thành công cụ giải quyết khó khăn tài chính cá nhân.
Đức Khương
