Dù ở độ tuổi nào, giấc ngủ luôn là bài toán khó đối với các bậc phụ huynh. Kịch bản quen thuộc là: Cha mẹ giục giã, con cái "dán mắt" vào máy tính bảng với câu cửa miệng "chờ con một phút". Kết quả là những cuộc tranh cãi nổ ra, con đi ngủ trong sự ức chế, sáng hôm sau lại vật vã không thể rời giường, tinh thần uể oải, học tập sa sút.
Nguyên nhân thực sự không nằm ở tính cách của trẻ, mà thường đến từ những thói quen trước khi ngủ bị cha mẹ bỏ qua. Nếu không muốn trí não của trẻ bị ảnh hưởng tiêu cực, phụ huynh cần đặc biệt tránh 3 điều sau:
1. Lạm dụng thiết bị điện tử: "Sát thủ" triệt tiêu hormone tăng trưởng
Nhiều cha mẹ tặc lưỡi cho con xem điện thoại hay tivi một chút để "thư giãn" sau ngày dài học tập, hoặc coi đó là cách để con ngồi yên, nhanh vào giấc. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự "yên tĩnh" này là rất lớn.
Ánh sáng xanh từ màn hình điện tử ức chế sự bài tiết melatonin – loại hormone quyết định chất lượng giấc ngủ sâu. Khi trẻ nhìn quá gần và quá lâu vào màn hình, não bộ sẽ rơi vào trạng thái hưng phấn giả tạo, khiến việc đi ngủ trở nên khó khăn. Tình trạng này kéo dài dẫn đến hệ lụy: Sáng hôm sau trẻ khó dậy, mất tập trung trên lớp và giảm khả năng ghi nhớ. Hãy nhớ, muốn con thông minh, hãy để não bộ của trẻ được "tắt máy" đúng giờ.
2. "Nhồi nhét" bài tập sát giờ đi ngủ
Nhiều phụ huynh tranh thủ lúc con chuẩn bị đi ngủ để yêu cầu làm thêm vài bài toán, học thêm từ vựng hay nghe tiếng Anh. Thực tế, hiệu quả của việc này hoàn toàn ngược lại.
Theo nghiên cứu về sự phát triển não bộ ở trẻ em, giai đoạn chuẩn bị ngủ là lúc não cần nghỉ ngơi để sắp xếp và củng cố lại những kiến thức đã tiếp thu trong ngày. Việc ép trẻ học vào lúc này giống như nỗ lực nhập dữ liệu vào một chiếc máy tính đang trong quá trình tắt máy: Hệ thống sẽ "treo" và trẻ chẳng thể nhớ được gì. Nguy hiểm hơn, việc bị ép buộc học khi cơ thể đã mệt mỏi dễ nảy sinh tâm lý chán ghét, đối phó với việc học.
![]() |
| Ảnh minh họa |
3. Những trận lôi đình và tiếng quát tháo
Khi sự kiên nhẫn của cha mẹ cạn kiệt vì con lề mề, những tiếng quát tháo thường xuất hiện như một "giọt nước tràn ly". Tuy nhiên, sự giận dữ không giúp trẻ ngủ nhanh hơn mà chỉ khiến trẻ khó ngủ hơn.
Khi bị mắng, cơ thể trẻ sẽ rơi vào trạng thái "ứng biến" và tiết ra cortisol (hormone căng thẳng). Tâm lý bất ổn, tinh thần căng cứng khiến trẻ dễ gặp ác mộng, ngủ không sâu giấc. Về lâu dài, điều này gây tổn thương khả năng điều chỉnh cảm xúc và tư duy ghi nhớ của não bộ, khiến trẻ trở nên nhút nhát và thiếu tự tin.
Giải pháp: Thiết lập "quy trình ngủ thông minh" cho trẻ
Thay vì quát tháo hay thúc ép, cha mẹ nên xây dựng một bộ quy tắc trước khi ngủ để giúp não bộ trẻ chuyển sang trạng thái thư giãn hoàn toàn:
- Rời xa thiết bị điện tử 30 phút trước khi ngủ: Thay bằng việc nghe nhạc nhẹ hoặc kể chuyện.
- Thiết lập trình tự cố định: Duy trì trình tự: Tắm rửa -> Đọc sách -> Tắt đèn đi ngủ. Sự lặp lại này giúp tạo phản xạ có điều kiện để cơ thể trẻ hiểu rằng "đã đến giờ nghỉ ngơi".
- Kết nối cảm xúc: Dành 15-30 phút tâm sự về những chuyện vui buồn trong ngày. Sự tương tác này kích hoạt não bộ mạnh mẽ hơn bất kỳ kiến thức sách vở nào, giúp trẻ đi vào giấc ngủ với tâm thế tích cực.
Dùng cảm giác an toàn để vỗ về nội tâm của trẻ chính là "bàn đạp" tốt nhất để phát triển trí tuệ. Chúc mỗi đứa trẻ đều có những giấc ngủ ngon để mỗi ngày một thông minh và khỏe mạnh hơn!
Thanh Hương (Nguồn: QQ)

