Cha mẹ cần dạy con từ sớm: Không phải mối quan hệ nào cũng cần cố gắng duy trì, cũng không phải cứ quen biết lâu năm thì nhất định phải gắn bó cả đời. Khi trưởng thành, con sẽ gặp rất nhiều người, nhưng không phải ai cũng phù hợp để đồng hành trên chặng đường phía trước.
Một người có thể dành nhiều năm giữ gìn những mối quan hệ cũ, cố gắng làm hài lòng mọi người, ngại từ chối vì sợ mất lòng. Nhưng nếu tất cả thời gian và sức lực đều dành cho việc níu giữ những gì đã quen thuộc, họ có thể bỏ lỡ cơ hội gặp gỡ những người mới và khám phá những khả năng khác của bản thân.
Giữ gìn tình nghĩa là điều đáng quý, nhưng đừng để nỗi sợ mất lòng khiến mình mãi giậm chân tại chỗ.
Có một khác biệt thường được nhắc đến khi nói về tư duy của người giàu và người nghèo: Người nghèo có xu hướng níu giữ những mối quan hệ quen thuộc, trong khi người giàu sẵn sàng thay đổi vòng tròn xã hội để mở rộng cơ hội cho mình.
Tất nhiên, đây không phải quy luật đúng với tất cả mọi người. Người nghèo vẫn có thể sở hữu những mối quan hệ chất lượng, còn người giàu cũng không phải lúc nào biết lựa chọn những người nên gắn bó. Điều đáng suy ngẫm ở đây không nằm ở số tiền một người có, mà ở thái độ của họ trước những mối quan hệ: Họ duy trì sự gắn bó vì thực sự trân trọng nhau, hay chỉ vì đã quen biết quá lâu, ngại thay đổi và sợ mất lòng?
Có người dành nhiều năm cố gắng làm hài lòng tất cả những người xung quanh. Một mối quan hệ đã không còn phù hợp nhưng vẫn ngần ngại kết thúc vì sợ đối phương tổn thương; đồng nghiệp thường xuyên có lời nói thiếu thiện chí nhưng vẫn chọn nhẫn nhịn vì nghĩ rằng còn phải làm việc với nhau lâu dài. Họ tưởng mình đang gìn giữ tình nghĩa, nhưng đôi khi lại để nỗi sợ mất lòng quyết định cách sống của bản thân.
Khi quá bận tâm đến việc duy trì những mối quan hệ cũ, một người có thể không còn thời gian và năng lượng để gặp gỡ những người mới, tiếp cận những cách nghĩ khác hoặc thử sức trong môi trường mới. Điều níu chân họ không nhất thiết là thiếu năng lực hay cơ hội, mà có thể là tâm lý ngại bước ra khỏi vùng an toàn.
Ngược lại, người chủ động mở rộng vòng tròn xã hội thường có thêm cơ hội tiếp xúc với những người sở hữu kinh nghiệm, kiến thức và góc nhìn khác mình. Một cuộc trò chuyện có thể gợi ra hướng giải quyết cho vấn đề đang bế tắc; một người bạn mới có thể giới thiệu một lĩnh vực chưa từng biết đến; một môi trường khác có thể giúp họ nhận ra những khả năng mà trước đây bản thân chưa từng nghĩ tới. Những mối quan hệ ấy không bảo đảm thành công, nhưng có thể mở ra những cánh cửa mà nếu chỉ ở mãi trong vòng tròn quen thuộc, họ khó có cơ hội nhìn thấy.
Điều này cũng không có nghĩa phải từ bỏ bạn cũ để kết giao với người giàu có hay thành đạt. Một người bạn đã đồng hành nhiều năm, chân thành góp ý và khuyến khích ta tiến bộ vẫn có giá trị hơn một mối quan hệ mới chỉ dựa trên lợi ích. Vấn đề không phải là giữ hay bỏ những người từng quen biết mà là đừng để sự quen thuộc trở thành lý do khiến bản thân ngừng học hỏi, ngại thay đổi và bỏ qua những cơ hội phát triển.
Đó cũng là điều cha mẹ thông thái cần dạy con từ sớm.
Thay vì chỉ dặn con phải hòa đồng, giữ gìn tình bạn và không làm mất lòng người khác, cha mẹ nên giúp con hiểu rằng mỗi mối quan hệ đều có thể ảnh hưởng đến cách mình suy nghĩ và hành động. Con cần biết trân trọng những người bạn tốt, nhưng cũng nên chủ động làm quen với những người có sở thích, kinh nghiệm và góc nhìn khác mình; sẵn sàng bước vào môi trường mới để học hỏi, thay vì chỉ quanh quẩn trong nhóm bạn đã quá quen thuộc.
Quan trọng hơn, cha mẹ cần dạy con nhận ra đâu là một mối quan hệ giúp mình trưởng thành. Đó không nhất thiết phải là người học giỏi hơn, giàu có hơn hay có địa vị cao hơn, mà là người biết tôn trọng người khác, ham học hỏi, có trách nhiệm và sẵn lòng cùng bạn tiến bộ. Đồng thời, con cũng cần hiểu rằng mình không phải duy trì một mối quan hệ chỉ vì đã quen biết lâu năm, càng không cần hy sinh nguyên tắc hay chịu đựng sự thiếu tôn trọng để được chấp nhận.
Mở rộng vòng tròn xã hội không đồng nghĩa với quay lưng với quá khứ. Con vẫn có thể giữ gìn những tình bạn đẹp, đồng thời kết nối với những người mới và đón nhận những cơ hội khác. Điều cha mẹ cần trao cho con không phải tư tưởng phân biệt người giàu, người nghèo, mà là tư duy chủ động lựa chọn môi trường sống, biết học hỏi từ những người xung quanh và không ngừng hoàn thiện bản thân.
Bởi sau cùng, điều quyết định con đi được bao xa không chỉ là con quen biết ai, mà còn là con học được gì từ những mối quan hệ ấy và có đủ chủ động để biến những cơ hội gặp được thành sự tiến bộ của chính mình hay không.
Hiểu Đan (Theo Sohu)
