Có những lời người lớn nói ra thì thấy nhẹ nhõm tức thời, nhưng lại để lại vết hằn rất sâu trong tâm hồn trẻ nhỏ.
Có một bài viết từng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc, trong đó đứa trẻ kể rằng: “Suốt cả tuổi thơ của tôi, mẹ luôn cãi vã với người chồng sau của bà. Mỗi khi không vui, bà lại bắt tôi đi dỗ dành. Những điều bà than phiền, tôi hoàn toàn bất lực không thể thay đổi. Có lúc nghe đến phát mệt, bà còn nói: ‘Không nói với con thì mẹ biết nói với ai?’. Khi quản tôi thì tôi chỉ là một đứa trẻ. Sao đến lúc này lại coi tôi như người lớn?”.
Làm cha mẹ, 5 kiểu chủ đề dưới đây tuyệt đối không nên chia sẻ với con, nếu không, cảm giác an toàn của trẻ sẽ vỡ vụn và có thể nhiều năm sau cũng không bù đắp lại được.
1. Những vết nứt trong hôn nhân
“Bố con chẳng bao giờ lo chuyện gia đình, con đều do một tay mẹ nuôi lớn"; “Mẹ con tính khí khó chịu quá, thật sự không thể nói chuyện được". Vợ chồng cãi vã là chuyện thường ngày. Người lớn có thể cãi xong rồi thôi. Nhưng khi mang những mâu thuẫn ấy nói với con, đứa trẻ sẽ rơi vào trạng thái bị xé đôi. Bởi vì con là con của cả bố lẫn mẹ. Khi một người bị phủ định, trong tâm trí trẻ, chính bản thân mình cũng đã ‘xám đi’ một nửa.
Một đứa trẻ như vậy, làm sao có thể tự tin?
2. Áp lực tiền bạc và cảm giác thiếu thốn
“Cái này đắt quá, nhà mình không mua nổi"; Tháng này lại chi vượt, tiền học của con sắp không đóng nổi rồi". Những câu nói này không dạy trẻ tiết kiệm, mà chỉ gieo vào lòng trẻ lo âu và bất an. Trẻ sẽ ngây thơ nghĩ rằng: có thể một ngày nào đó sẽ không còn cơm ăn, áo mặc. Trẻ sẽ sợ hãi, áy náy, thậm chí tin rằng chính mình là gánh nặng của bố mẹ.
Khó khăn tài chính là bài toán của người lớn. Tuổi thơ của trẻ cần nhất là sự ổn định và cảm giác an toàn.
3. “Đừng nói cho bố/mẹ con biết nhé”
“Đây là bí mật của hai mẹ con thôi, đừng để bố biết"; “Đừng nói với mẹ là bố có tiền riêng nhé". Nghe có vẻ như sự thân mật, nhưng với trẻ, đó là một gánh nặng tâm lý rất lớn. Trẻ phải luôn cảnh giác, sợ lỡ lời, phải che giấu giúp bạn trước người còn lại. Đồng thời, trong lòng trẻ còn mang theo cảm giác có lỗi với phụ huynh kia. Tuổi thơ lẽ ra phải trong trẻo và nhẹ nhõm, đừng để trẻ gánh vác bí mật của người lớn.
4. Tổn thương tuổi thơ của cha mẹ
“Hồi nhỏ bà nội con chẳng quan tâm gì đến mẹ, mẹ vẫn lớn lên được đấy thôi"; “Mẹ hồi nhỏ bị bắt nạt nhiều, nên con phải cứng rắn lên!”. Có thể bạn muốn dùng trải nghiệm của mình để dạy con, nhưng vô tình lại đẩy những vết thương chưa lành của bản thân sang cho con.
Tổn thương tuổi thơ của bạn, bạn cần tự chữa lành bằng việc tìm đến người phù hợp, chuyên gia phù hợp. Trước khi làm được điều đó, đừng trút nó lên vai con. Con mới sống chưa đầy hai mươi năm, còn chưa học cách xử lý cảm xúc của chính mình, làm sao gánh nổi giông bão của bạn từ mấy chục năm trước?
5. Những “quyết định sai lầm” trong quá khứ
“Biết vậy hồi đó mẹ đã không cưới bố con"; “Biết thế ngày xưa mẹ đã không sinh con ra". Đây là ranh giới đỏ tuyệt đối, không bao giờ được nói với trẻ. Đó là quyết định của người lớn năm xưa. Trẻ không thể chọn bố mẹ, không thể chọn thời điểm được sinh ra. Trẻ hoàn toàn vô tội. Những đứa trẻ từng nghe những lời này đều mang trong lòng cảm giác mình không có giá trị. Chỉ cần gặp chút thất bại, trẻ sẽ tự hỏi: “Có phải mình không nên tồn tại?”.
Bởi nếu không có cuộc hôn nhân của bố mẹ, thì sự tồn tại của chính em cũng bị phủ định. Mức độ tổn thương ấy không khác gì phủ nhận sự ra đời của một con người.
Trong đời sống thường ngày, những gì cha mẹ nói với con sẽ âm thầm định hình thế giới quan, giá trị sống và cách đối nhân xử thế của trẻ. Tương lai của một đứa trẻ ra sao, nhìn vào những câu chuyện cha mẹ hay nói, phần nào đã có thể đoán được. Đôi khi, nói gì và nói thế nào chính là đang định hình tương lai của con.
Hãy tránh xa 5 chủ đề trên và dành cho con nhiều hơn những cuộc trò chuyện tích cực, nâng đỡ và an toàn.
Hiểu Đan (Nguồn: Sohu)
