Hành trình khởi nghiệp gian nan
Từng có nhiều năm nuôi tôm nhưng rủi ro cao, hiệu quả kinh tế thấp, anh Nguyễn Trọng Nga (thôn Bắc Bình, xã Thạch Lạc, tỉnh Hà Tĩnh) đã thử sức với mô hình nuôi dúi má đào Thái Lan và mang lại hiệu quả rõ rệt. Anh Nga cho biết trên báo Dân Việt, nghề nuôi tôm ngày càng khó khăn, hạ tầng xuống cấp, dịch bệnh thường xuyên, trong khi vốn đầu tư lớn nhưng hiệu quả lại bấp bênh. Vì vậy, anh quyết định đầu tư thêm vào chăn nuôi.
Một lần xem trên tivi thấy mô hình nuôi dúi, nhận thấy gia đình có vườn rộng, sẵn các loại thức ăn như ngô, tre, mía… nên anh đã tìm đến một số cơ sở lớn tại Bắc Giang (nay là Bắc Ninh) để học hỏi. Trước khi nuôi, anh được chính quyền địa phương hỗ trợ, hoàn tất hồ sơ và được ngành chức năng cấp phép gây nuôi động vật rừng thông thường, đảm bảo đủ điều kiện xuất bán. Chỉ từ 6 cặp dúi ban đầu, nay trang trại của anh đã phát triển lên hơn 100 con, mở ra hướng đi kinh tế mới cho gia đình và nhiều hộ dân địa phương.
Anh Nguyễn Trọng Nga nuôi dúi Thái Lan.
Để thử sức, đầu tháng 6/2023, anh Nga mua 6 cặp dúi má đào Thái Lan về thả nuôi thử nghiệm để xem dúi có thích nghi tốt với điều kiện khí hậu địa phương không. Tuy nhiên, do chưa có kinh nghiệm, lứa dúi đầu tỷ lệ sống thấp, chậm phát triển.
Sau lần ấy, anh Nga mở rộng xây thêm các ô chuồng, làm trần chống nóng, lắp quạt trần và cả điều hòa nhiệt độ, dùng gạch men khổ 60x60cm xây ngăn thành từng ô. Anh tiếp tục mua thêm 15 cặp để nuôi, thế nhưng kết quả vẫn không như mong đợi.
Anh Nga tâm sự: "Quá trình chăm sóc, tôi đã rất chú ý từng khâu kỹ thuật từ đầu tư chuồng trại đến quy trình chăm sóc bài bản, nhưng đàn dúi vẫn chậm lớn, mỗi con chỉ đạt trọng lượng 2 - 2,5 kg. Trong khi đó, dúi má đào đảm bảo tiêu chuẩn xuất bán thịt phải đạt trọng lượng 4 - 5kg". Không nản lòng, anh tìm hiểu nhiều cơ sở và nhận ra nguyên nhân là do con giống mình mua không phải giống thuần nên không đảm bảo chất lượng.
Không nản chí, cuối năm 2023, qua tìm hiểu kỹ, anh không mua giống ở cơ sở cũ mà quyết định đặt mua 21 cặp giống dúi má đào gốc từ Thái Lan, với giá 6 triệu đồng/cặp, cao hơn lần trước gần 2 triệu/cặp. Lần này, con giống đảm bảo chất lượng nên toàn bộ số dúi này phát triển rất tốt, không bị thất thoát một con nào.
Dúi là loài mắt kém nhưng có mũi rất thính.
"Quả ngọt" từ giống dúi thuần chủng
Chai sẻ trên Tạp chí Doanh nghiệp & Kinh tế , khi thử sức với con vật nuôi mới, anh đã phải "mất ăn mất ngủ" không biết bao ngày đêm để theo dõi tỉ mỉ tập tính của chúng. Dúi thích ở nơi tối, khô, mát, yên tĩnh. Mắt của dúi kém nhưng mũi rất thính, chúng hay ngửi theo hướng gió, chỉ cần có mùi lạ là kêu loạn lên. Vì thế, chuồng nuôi khi nào cũng phải được vệ sinh sạch sẽ, không để thức ăn dư thừa, mùa đông đủ ấm, mùa hè phải bật quạt trần liên tục, nhiệt độ cao trên 30 độ là phải bật điều hòa. "Nhưng điều quan trọng đầu tiên đó là phải lựa chọn được con giống chất lượng", anh Nga nhấn mạnh.
Cũng theo anh Nga, dúi có sức đề kháng tốt nhưng thi thoảng cũng mắc bệnh theo mùa. Vào mùa xuân, thời tiết ấm ẩm, chúng thường thở khò khè, mồm chảy dãi nên để phòng, phải bố trí chuồng trại thật khô thoáng. Ngoài bệnh hô hấp, dúi còn dễ mắc tiêu chảy nên thức ăn phải để ráo nước, làm sạch tạp chất, nhất là các con bọ trên thân cây mía, cây tre.
Giữa năm 2024, đàn dúi bắt đầu sinh sản, mỗi dúi mẹ đẻ 4 - 6 con. Anh để gây giống tiếp mấy lứa rồi mới bán. Khi bán lứa dúi đầu tiên lãi được hơn 20 triệu đồng, anh quyết định bỏ nghề nuôi tôm để chuyên tâm vào nuôi dúi. Đến nay, đàn dúi của gia đình luôn duy trì 100 con gồm cả dúi sinh sản và dúi thương phẩm.
Thức ăn của dúi chủ yếu là mía, tre, cỏ voi, ngô hạt…
Nói về việc lựa chọn dúi má đào, anh Nga chia sẻ, dúi má đào đẻ nhiều con hơn dúi mốc (4 - 6 con/lứa so với 3 - 4 con/lứa) và trọng lượng trưởng thành lên tới 4 - 5 kg. Giá trị cũng cao hơn: mỗi cặp giống dúi má đào giá 5 - 6 triệu đồng (dúi mốc 1,2 - 1,5 triệu đồng); mỗi kg dúi má đào thương phẩm giá 600.000 - 700.000 đồng (dúi mốc chỉ 500 ngàn đồng).
Hiện, với chuồng nuôi rộng 70m2, anh Nga thiết kế 100 ô chuồng (50 ô nuôi dúi mẹ, 50 ô nuôi dúi con và dúi thương phẩm). Thức ăn của dúi chủ yếu là mía, tre, cỏ voi, ngô hạt… được anh trồng trong vườn và có sẵn tại địa phương.
Theo tính toán của anh Nga, mỗi con dúi thịt, chi phí thức ăn hết khoảng 600.000 - 700.000 đồng, lúc xuất bán nặng 4 kg là được 2,4 triệu đồng, trong đó lãi 1,7 - 1,8 triệu đồng. Với đàn dúi của gia đình, đến nay đã xuất bán được gần 50 con, sau khi trừ chi phí cho lãi gần 100 triệu đồng. Anh Nga nhận thấy nuôi dúi nhàn hơn nhiều nghề khác, chỉ cần một lao động, mỗi ngày mất khoảng 3 - 4 giờ lao động để dọn phân và cho ăn một bữa cố định vào 5 giờ chiều. Anh đang có ý định mở rộng thêm ô chuồng và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cho những ai có ý định nuôi dúi.
Ảnh: Dân Việt, Doanh nghiệp & Kinh tế xanh
