Bà Chu Quần Phi (Zhou Qunfei), 56 tuổi, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Lens Technology, vừa giành lại vị trí người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc với khối tài sản ước tính 127 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 18,9 tỷ USD.
Theo bảng xếp hạng Những phụ nữ giàu nhất Trung Quốc năm 2026 do Viện Nghiên cứu Hurun công bố ngày 28/10, tài sản của bà tăng 15% so với một năm trước. Bà vượt qua bà Zhong Huijuan, nhà sáng lập hãng dược phẩm Hansoh Pharmaceutical, người sở hữu tài sản ước tính 124 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 18,5 tỷ USD.
Đây là lần thứ hai bà Chu Quần Phi đứng đầu danh sách này. Bà từng giành danh hiệu nữ tỷ phú giàu nhất Trung Quốc vào năm 2015, sau khi Lens Technology niêm yết cổ phiếu tại Thâm Quyến.
Sự trở lại của bà phản ánh những thay đổi trong ngành sản xuất Trung Quốc, khi các doanh nghiệp từng phát triển mạnh nhờ thị trường điện thoại thông minh đang mở rộng sang trí tuệ nhân tạo (AI), robot và những lĩnh vực công nghệ mới.
Từ công nhân nhà máy đến nữ tỷ phú tự thân
Sinh năm 1970 tại một ngôi làng thuộc tỉnh Hồ Nam, miền Trung Trung Quốc, bà Chu Quần Phi bỏ học khi còn ở tuổi thiếu niên rồi chuyển đến Thâm Quyến tìm việc làm.
Tại đây, bà làm công nhân trong một nhà máy sản xuất kính đồng hồ với mức lương khoảng 1,2 USD mỗi ngày. Công việc này trở thành bước khởi đầu cho hành trình lập nghiệp của nữ doanh nhân sau này.
Năm 23 tuổi, bà tự thành lập một xưởng gia công kính. Trong quá trình làm việc, bà chủ động học các kỹ thuật in lưới tiên tiến và kỹ thuật gia công kính cong chuyên biệt.
Khoảng một thập kỷ sau, bà đồng sáng lập Lens Technology. Công ty dần trở thành một trong những nhà cung cấp hàng đầu thế giới về kính bảo vệ màn hình điện thoại thông minh, sản phẩm được hàng triệu người sử dụng mỗi ngày.
Bước ngoặt lớn đến vào năm 2007, khi Lens Technology bắt đầu cung cấp kính bảo vệ màn hình cho những chiếc iPhone đầu tiên của Apple.
Theo bản cáo bạch của công ty, Apple chiếm gần một nửa doanh thu từ hoạt động kinh doanh chính của Lens Technology trong giai đoạn từ năm 2011 đến nửa đầu năm 2014.
Tháng 3/2015, Lens Technology niêm yết trên sàn ChiNext thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến. Sự kiện này đưa bà Chu Quần Phi lần đầu tiên trở thành người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc.
Tuy nhiên, tài sản của bà sau đó chịu ảnh hưởng lớn khi căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc leo thang. Năm 2018, những lo ngại về doanh số iPhone cùng cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế khiến cổ phiếu Lens Technology lao dốc, làm giảm đáng kể giá trị tài sản của nữ tỷ phú.
Trước những biến động của thị trường, Lens Technology bắt đầu giảm sự phụ thuộc vào điện thoại thông minh, mở rộng hoạt động sang lĩnh vực xe điện, phần cứng liên quan đến AI và robot.
Tháng 7/2025, công ty tiếp tục niêm yết cổ phiếu tại Hong Kong, huy động thêm vốn phục vụ kế hoạch mở rộng kinh doanh.
Dù vậy, Lens Technology vẫn chịu ảnh hưởng từ những biến động về nhu cầu đối với thiết bị điện tử tiêu dùng và tỷ giá. Đồng nhân dân tệ mạnh lên cũng có thể làm giảm giá trị các khoản thu bằng USD của doanh nghiệp.
Từ kính iPhone đến công nghệ AI và robot
Sự trở lại của bà Chu Quần Phi diễn ra trong bối cảnh ngành sản xuất Trung Quốc đang chuyển dịch mạnh sang các lĩnh vực công nghệ cao.
Tại Diễn đàn Đổi mới Phố Giang năm 2026, bà cho rằng trong kỷ nguyên AI, điều khan hiếm không chỉ là năng lực tính toán hay các thuật toán, mà còn là khả năng đổi mới liên tục trên quy mô toàn hệ thống.
Theo bà, yêu cầu cốt lõi đối với ngành sản xuất công nghệ cao trong thời đại AI không nằm ở những đột phá công nghệ riêng lẻ, mà là quá trình đổi mới bền bỉ, xuyên suốt toàn bộ hệ thống.
Sự thay đổi trong hoạt động kinh doanh của Lens Technology cũng cho thấy những cơ hội mới đang mở ra đối với các doanh nghiệp sản xuất Trung Quốc. Những công ty từng hưởng lợi từ sự bùng nổ của điện thoại thông minh đang tìm cách tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng AI, robot và các ngành công nghiệp mới nổi.
Theo Viện Nghiên cứu Hurun, tài sản của các doanh nhân trong lĩnh vực AI, chất bán dẫn và robot tăng mạnh trong thời gian qua, trong khi nhiều doanh nghiệp thuộc lĩnh vực hàng tiêu dùng, bất động sản và sản xuất truyền thống chịu áp lực.
Giá trị gia tăng của ngành sản xuất công nghệ cao Trung Quốc tăng 14,3% trong 9 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, cao hơn 9 điểm phần trăm so với mức tăng trưởng chung của ngành công nghiệp.
Bảng xếp hạng Hurun năm nay ghi nhận 1.529 doanh nhân sở hữu tài sản trên 5 tỷ nhân dân tệ, tăng 6,6% so với năm 2025.
Trong số 50 phụ nữ giàu nhất Trung Quốc, 65% là những người tự gây dựng sự nghiệp. Tổng tài sản của nhóm này đạt mức kỷ lục 1.930 tỷ nhân dân tệ.
Dù đứng đầu danh sách nữ tỷ phú, vị trí của bà Chu Quần Phi vẫn còn cách khá xa những người giàu nhất Trung Quốc nói chung. Theo bảng xếp hạng Hurun, bà và chồng đứng thứ 33 trong danh sách những người giàu nhất nước này.
Đứng đầu danh sách là ông Trương Nhất Minh (Zhang Yiming), nhà sáng lập ByteDance, công ty mẹ của TikTok, với khối tài sản ước tính 670 tỷ nhân dân tệ.
Sự trở lại của bà Chu Quần Phi vì thế không chỉ là câu chuyện về một nữ doanh nhân vượt lên từ nghèo khó, mà còn phản ánh sự dịch chuyển của nền kinh tế Trung Quốc, từ những ngành sản xuất truyền thống sang công nghệ cao và các lĩnh vực đang định hình tương lai.
Giả Hủ
Theo Straits Times, The Independent
