Từ ngày 5/1, Thông tư số 45/2025 do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành, sửa đổi và bổ sung một số điều của Thông tư 18/2024/TT-NHNN về hoạt động thẻ ngân hàng, chính thức có hiệu lực. Quy định mới được đánh giá là bước siết chặt quan trọng trong quản lý rủi ro, phòng chống gian lận và bảo vệ người sử dụng dịch vụ ngân hàng.
Theo thông tư này, các tổ chức phát hành thẻ buộc phải tăng cường quy trình nhận biết khách hàng trước khi ký hợp đồng phát hành và sử dụng thẻ, đặc biệt đối với các giao dịch thực hiện bằng phương tiện điện tử. Việc xác thực không chỉ dừng ở giấy tờ tùy thân mà phải đảm bảo đối chiếu chính xác với thông tin sinh trắc học của chủ thẻ.
Không xác thực sinh trắc học, không được mở thẻ
Điểm đáng chú ý tại Điều 8 Thông tư 45 là quy định sửa đổi, bổ sung Điều 16 Thông tư 18, theo đó thẻ ngân hàng chỉ được phép sử dụng cho giao dịch điện tử khi đã hoàn tất việc đối chiếu, bảo đảm khớp đúng giữa giấy tờ tùy thân và dữ liệu sinh trắc học của khách hàng cá nhân, hoặc người đại diện hợp pháp đối với khách hàng tổ chức.
Như vậy, kể từ ngày 5/1, các trường hợp chưa xác thực sinh trắc học hoặc thông tin giấy tờ tùy thân không khớp với dữ liệu sinh trắc học sẽ không thể mở thẻ ngân hàng, đồng thời ngưng toàn bộ giao dịch thẻ điện tử.
Bên cạnh đó, việc mở thẻ tín dụng và một số loại thẻ ngân hàng sẽ không còn được thực hiện hoàn toàn từ xa như trước. Theo quy định mới, khách hàng bắt buộc phải đến trực tiếp ngân hàng để đối chiếu giấy tờ tùy thân và xác thực sinh trắc học, đánh dấu một thay đổi đáng chú ý trong hoạt động phát hành và sử dụng thẻ tại hệ thống ngân hàng.
Nhiều hình thức xác thực sinh trắc học
Theo quy định, việc xác thực sinh trắc học có thể được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau. Cụ thể, dữ liệu sinh trắc học có thể được lấy từ bộ phận thông tin được mã hóa trên thẻ căn cước công dân hoặc thẻ căn cước đã được cơ quan Công an xác thực; thông qua tài khoản định danh điện tử do Hệ thống định danh và xác thực điện tử tạo lập; hoặc do chính tổ chức phát hành thẻ trực tiếp thu thập, kiểm tra và đối chiếu với dữ liệu gốc để bảo đảm tính chính xác.
Bên cạnh đó, Thông tư 45/2025 cũng bổ sung yêu cầu đối chiếu thông tin thuê bao điện thoại của chủ thẻ hoặc người đại diện hợp pháp khi đăng ký giao dịch trực tuyến, nhằm bảo đảm sự trùng khớp giữa thông tin người sử dụng và giấy tờ tùy thân.
Một điểm mới khác là thông tư không còn quy định bắt buộc khách hàng cá nhân là người nước ngoài phải có thời hạn cư trú tối thiểu 12 tháng (360 ngày) để được mở thẻ ngân hàng. Thay vào đó, thời hạn sử dụng thẻ sẽ không được vượt quá thời hạn cư trú hợp pháp còn lại tại Việt Nam, tạo điều kiện linh hoạt hơn cho nhóm khách hàng này nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chặt chẽ.
Khách hàng cần chủ động rà soát hồ sơ
Trước lộ trình siết chặt quản lý thông tin khách hàng theo các quy định mới, nhiều ngân hàng đã đồng loạt khuyến cáo người sử dụng dịch vụ cần sớm cập nhật thông tin cá nhân và hoàn tất xác thực tài khoản. Theo cảnh báo từ các tổ chức tín dụng, trường hợp khách hàng không cập nhật đầy đủ thông tin có thể bị tạm ngừng giao dịch kể từ ngày 1-1-2026 nhằm bảo đảm tuân thủ quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và an toàn hệ thống.
Đối với khách hàng cá nhân là công dân Việt Nam hoặc người gốc Việt chưa xác định được quốc tịch, ngân hàng yêu cầu cập nhật, bổ sung đầy đủ các thông tin cơ bản như nghề nghiệp, số định danh cá nhân, địa chỉ đăng ký thường trú, cùng các dữ liệu liên quan khác theo hồ sơ nhận biết khách hàng. Việc rà soát này nhằm bảo đảm thông tin trên hệ thống ngân hàng trùng khớp với dữ liệu định danh hợp pháp của khách hàng.
Về giấy tờ tùy thân, khách hàng cá nhân mang quốc tịch Việt Nam bắt buộc sử dụng căn cước công dân, thẻ căn cước, căn cước điện tử; trường hợp là trẻ em dưới 14 tuổi chưa được cấp thẻ căn cước thì giấy khai sinh được chấp nhận làm giấy tờ định danh hợp lệ.
Trong khi đó, khách hàng là người nước ngoài cũng phải thực hiện cập nhật thông tin đầy đủ theo yêu cầu. Các dữ liệu bắt buộc bao gồm số hộ chiếu hoặc thông tin định danh do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp, cùng số thị thực nhập cảnh hoặc giấy tờ có giá trị thay thị thực nhập cảnh đối với người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam. Ngân hàng sẽ căn cứ các thông tin này để duy trì hoặc tiếp tục cung cấp dịch vụ thanh toán, thẻ và giao dịch điện tử.
Theo các ngân hàng, việc chủ động cập nhật thông tin không chỉ giúp khách hàng tránh bị gián đoạn giao dịch từ đầu năm 2026 mà còn góp phần nâng cao mức độ an toàn, minh bạch trong hoạt động ngân hàng, hạn chế rủi ro gian lận và sử dụng tài khoản không đúng quy định.
Thái Hà
