Trong bối cảnh tai nạn giao thông liên quan đến xe máy vẫn chiếm tỷ trọng lớn, một sự kiện mô phỏng vận hành hệ thống chống bó cứng phanh ABS dành cho xe máy (M-ABS) vừa được tổ chức nhằm cung cấp thêm góc nhìn thực tế về hiệu quả của công nghệ này trong các tình huống khẩn cấp.
Sự kiện nằm trong khuôn khổ Dự án Nghiên cứu và truyền thông nâng cao nhận thức về hệ thống M-ABS, do AIP Foundation phối hợp cùng Học viện Chiến lược và Bồi dưỡng cán bộ xây dựng (ACST) triển khai. Dự án hướng đến việc xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn, phục vụ cho quá trình nghiên cứu và hoàn thiện bộ quy chuẩn bắt buộc đối với hệ thống ABS trên xe máy tại Việt Nam.
Tại buổi mô phỏng, các nhà hoạch định chính sách, đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia kỹ thuật, giới truyền thông và người tham dự đã trực tiếp quan sát sự khác biệt trong khả năng kiểm soát của xe máy có và không trang bị ABS khi phanh gấp. Các bài trình diễn cho thấy, với xe không có ABS, bánh xe dễ rơi vào trạng thái khóa cứng, làm tăng nguy cơ trượt bánh và mất ổn định. Ngược lại, xe có ABS vẫn duy trì được độ bám đường, cho phép người lái giữ hướng di chuyển và dừng xe an toàn hơn.
Về nguyên lý, hệ thống M-ABS hoạt động thông qua việc liên tục theo dõi tốc độ quay của bánh xe bằng các cảm biến. Khi phát hiện nguy cơ bánh xe bị khóa cứng trong quá trình phanh, hệ thống sẽ tự động điều chỉnh lực phanh trong thời gian rất ngắn. Quá trình này giúp bánh xe tiếp tục quay ở mức kiểm soát được, từ đó duy trì độ bám đường và ổn định thân xe, đặc biệt trong các tình huống phanh gấp hoặc khi mặt đường trơn trượt.
Theo các nghiên cứu quốc tế, công nghệ ABS đã được chứng minh có khả năng giảm nguy cơ trượt ngã và tai nạn nghiêm trọng đối với xe hai bánh. Tại Việt Nam, dù số ca tử vong do tai nạn giao thông đã giảm từ hơn 11.000 trường hợp mỗi năm xuống còn khoảng 8.000 ca trong hơn một thập kỷ qua, xe máy vẫn là phương tiện chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ tai nạn đường bộ.
Chiến lược Quốc gia về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ giai đoạn 2021–2030, ban hành cuối năm 2020, cùng Kế hoạch hành động của Bộ Giao thông Vận tải công bố năm 2021, đã xác định ABS là một trong những giải pháp công nghệ cần được xem xét nhằm nâng cao mức độ an toàn cho phương tiện hai bánh. Các văn bản này cũng đề cập đến việc nghiên cứu xây dựng quy định liên quan đến ABS và/hoặc hệ thống phanh kết hợp CBS tại Việt Nam.
Dự án nghiên cứu về M-ABS được triển khai trong giai đoạn từ tháng 11/2023 đến tháng 10/2026. Trọng tâm của dự án là đánh giá tác động của ABS đối với việc giảm tai nạn và thương vong, đồng thời cung cấp dữ liệu và luận cứ phục vụ cho quá trình tham vấn chính sách. Bên cạnh đó, các hoạt động truyền thông cũng được triển khai nhằm giúp người sử dụng xe máy hiểu rõ hơn về vai trò của công nghệ này trong thực tế vận hành.
Theo đại diện AIP Foundation, việc tổ chức các buổi mô phỏng trực quan giúp các bên liên quan có cái nhìn rõ ràng hơn về cách ABS hoạt động và lợi ích mà công nghệ này mang lại. Những dữ liệu và trải nghiệm thực tế từ dự án được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ quá trình xây dựng các tiêu chuẩn an toàn cho xe máy trong thời gian tới.
Trong dài hạn, việc nghiên cứu, thử nghiệm và phổ biến các công nghệ hỗ trợ an toàn như ABS được xem là một trong những hướng tiếp cận nhằm giảm thiểu các tai nạn có thể phòng ngừa được, qua đó nâng cao mức độ an toàn cho người tham gia giao thông bằng xe máy tại Việt Nam.
Bảo Lâm
