Vi nhựa có mặt ở bất cứ sản phẩm nào con người dùng
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia về công nghệ thực phẩm, cho hay hạt vi nhựa là những hạt nhựa nhỏ có kích thước nhỏ hơn 5 mm. Vi nhựa có thể được tìm thấy trong nhiều loại sản phẩm bao gồm: một số thực phẩm (đồ ăn, thức uống), mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc cá nhân, quần áo, thảm và các sản phẩm công nghiệp…
Hạt vi nhựa cũng được tạo ra thông qua quá trình phân hủy các sản phẩm nhựa như: lọ đựng nước, túi nilon… Các mảng nhựa lớn này khi được phân hủy sẽ phân tán vào trong nước. Hạt vi nhựa có hại cho môi trường và động vật hoang dã vì chúng tích tụ trong đại dương và các hệ sinh thái khác.
Theo PGS Thịnh, hạt vi nhựa xâm nhập vào thực phẩm và đồ uống của chúng ta qua việc sử dụng vật liệu đóng gói bằng nhựa để bọc thực phẩm, điều này có thể khiến các hạt nhựa nhỏ lọt vào bên trong bao bì.
Tuy nhiên, nguồn vi nhựa vào cơ thể con người nhiều nhất phải kể tới là sự xâm nhập vào chuỗi thức ăn thông qua sự ô nhiễm nguồn nước do ô nhiễm nhựa.
Vị chuyên gia công nghệ thực phẩm chỉ ra rằng, các mảnh nhựa lớn khi phân hủy sẽ phân tách các hạt vi nhựa vào nước bám vào rong rêu, tảo biển, phù du... Khi các loại cá, thủy hải sản ăn thức ăn này sẽ bị nhiễm hạt vi nhựa. Con người ăn những sản phẩm thủy sản này sẽ bị nhiễm tích tụ trong cơ thể.
Nhựa có mặt ở khắp mọi nơi nên con người thường xuyên dung nạp vi nhựa vào người mà không hề hay biết, PGS Thịnh nói.
Tác hại của hạt vi nhựa
"Hạt vi nhựa có kích thức rất nhỏ khi vào cơ thể là chất hữu cơ không thể tiêu hóa được. Do đó, hạt vi nhựa tích lũy trong cơ thể sẽ gây độc cho con người", PGS Thịnh nói.
Một số nghiên cứu cho rằng vi nhựa có thể gây hại cho sức khỏe con người được công bố vào năm 2021 trên Tạp chí Vật liệu Nguy hiểm. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng các loại tác hại cụ thể – chết tế bào, phản ứng dị ứng và tổn thương thành tế bào là do mức độ vi nhựa mà con người ăn vào.
Một số nghiên cứu khác cũng chỉ ra hạt vi nhựa ảnh hưởng tới khả năng sinh sản của nam giới. Hạt vi nhựa được biết là có chứa các hóa chất gây rối loạn nội tiết, bắt chước hoặc can thiệp vào hormone của chính cơ thể và có liên quan đến các vấn đề về phát triển, sinh sản, não, miễn dịch và các vấn đề sức khỏe khác.
Nghiên cứu gần đây cho thấy, vi nhựa có thể cản trở quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng trong cơ thể.
Ứng phó với nguy cơ từ vi nhựa
PGS Thịnh đánh giá, hiện nay lượng xả thải nhựa của con người là cực kỳ lớn. Việc sử dụng những đồ dùng gia dụng bằng nhựa thuận tiện cho con người. Tuy nhiên, không có kế hoạch sử dụng lại có thể gây hại.
Do đó, ở các nước phát triển sẽ có kế hoạch thu gom rác thải nhựa để tái sử dụng.
Để giảm nguy cơ nhiễm vi nhựa trong cuộc sống hàng ngày, vị chuyên gia thực phẩm khuyến nghị 4 giải pháp.
Đầu tiên, hãy sử dụng các sản phẩm thay thế cho các sản phẩm nhựa bất cứ khi nào có thể. Đặc biệt là xung quanh nhà bếp, nơi nhựa tiếp xúc với thức ăn hoặc đồ uống nóng. Chọn dụng cụ nhà bếp làm từ vật liệu tự nhiên có thể giúp giảm nguy cơ ô nhiễm vi nhựa.
Bên cạnh đó, PGS Thịnh cho biết nên phân loại rác để tái chế các sản phẩm nhựa đúng cách có thể giúp giảm lượng rác thải nhựa thải ra môi trường, nơi nó có thể phân hủy thành các hạt vi nhựa. Hãy hạn chế xả rác thải ngựa như túi nilon, lon nước ngọt, bao bì.
Thứ ba, hãy ưu tiên sử dụng quần áo sợi tự nhiên thay cho quần áo sợi tổng hợp.
Ngọc Minh
