Mới đây, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) đã lên tiếng cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo với mức độ tinh vi cao, có thể khiến nạn nhân mất tiền trong tài khoản nếu thiếu cảnh giác.
Theo đó, trên trang Facebook cá nhân, Hiếu PC nhấn mạnh: "Số điện thoại hiển thị trên màn hình chưa chắc là số thật đang gọi". Giải thích về chiêu thức lừa đảo này, chuyên gia an ninh mạng bày tỏ đây là kỹ thuật giả mạo số điện thoại hiển thị (Caller ID Spoofing).
Cụ thể, người gọi không nhất thiết phải dùng đúng số thật của họ khi thực hiện cuộc gọi nhưng điện thoại người nhận vẫn có thể hiển thị một số khác trên màn hình. Điều này có nghĩa, khi có cuộc gọi điện, số người nhận nhìn thấy hiển thị chưa chắc đã là số thật đang gọi. Hiếu PC cho biết, một số cơ quan quản lý viễn thông trên thế giới cũng đã cảnh báo rõ rằng kẻ gian có thể làm cho màn hình hiển thị bất kỳ số hoặc tên nào để tạo cảm giác tin tưởng.
Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu giải thích thêm, về mặt kỹ thuật, một cuộc gọi thường có phần đường đi thật trong mạng viễn thông và phần thông tin hiển thị cho người nhận. Hai phần này có thể giống nhau nhưng cũng có thể khác nhau.
Các cơ quan quản lý viễn thông mô tả đây là sự khác nhau giữa số dùng trong mạng và số dùng để hiển thị ra màn hình. Vì vậy, việc điện thoại hiện đúng số ngân hàng, đúng tên nhân viên hoặc đúng số khách hàng không đủ để khẳng định người gọi là thật.
Thủ đoạn lừa đảo này thường lợi dụng các nền tảng gọi điện qua VoIP, tức là công nghệ cho phép thực hiện cuộc gọi qua Internet thay vì sử dụng mạng điện thoại truyền thống. Khi đó, cuộc gọi không xuất phát trực tiếp từ số thật mà được tạo ra thông qua một hệ thống trung gian.
Theo Hiếu PC, đây là hình thức lừa đảo đặc biệt nguy hiểm khi các cuộc gọi có thể hiển thị giống hệt số quen thuộc nhưng thực chất lại đến từ nguồn giả mạo. Khi người dùng tin vào số điện thoại hiển thị, kẻ gian dễ dàng đóng vai nhân viên ngân hàng, công an hoặc bộ phận chăm sóc khách hàng, rồi dựng lên các kịch bản như “tài khoản có vấn đề”, “phát sinh giao dịch gian lận”, “cần xử lý gấp” hay “thẻ tín dụng bị khóa”.
Sau đó, chúng liên tục gây áp lực, yêu cầu nạn nhân giữ máy, không được ngắt cuộc gọi, và làm theo hướng dẫn như chuyển tiền để “bảo vệ tài khoản” hoặc cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin thẻ.
Hiếu PC nhấn mạnh: Bất kỳ cuộc gọi nào yêu cầu cung cấp mã xác minh đều là lừa đảo. Những kịch bản “tài khoản gặp sự cố” thực chất chỉ nhằm thao túng tâm lý để người nghe làm theo.
Vì vậy, người dùng cần tránh trả lời các câu hỏi có thể vô tình xác nhận thông tin, đặc biệt là những câu chỉ cần đáp “có” hoặc “không”. Tuyệt đối không chia sẻ dữ liệu cá nhân như số tài khoản, CCCD, mật khẩu, thông tin thẻ hay mã OTP khi nhận cuộc gọi bất ngờ.
Nếu có người tự xưng là đại diện tổ chức hay cơ quan nhà nước, cách an toàn nhất là ngắt máy và chủ động liên hệ lại qua số chính thức trên website, sao kê hoặc kênh xác thực. Với các vấn đề quan trọng, đơn vị hợp pháp thường có thông báo rõ ràng qua nhiều kênh, không chỉ gọi điện để thúc ép xử lý ngay lập tức.
Quan trọng nhất, đừng đánh giá độ tin cậy chỉ dựa vào số điện thoại hiển thị. Điều cần chú ý là nội dung cuộc gọi: Có tạo áp lực không, có yêu cầu cung cấp mã xác minh không, có yêu cầu chuyển tiền không.
