Thận liên tục lọc máu, loại bỏ chất thải và lượng nước dư thừa, đồng thời giữ lại những chất cơ thể cần như protein. Khi thận bị tổn thương, quá trình lọc này có thể thay đổi mà người bệnh chưa cảm nhận được triệu chứng rõ ràng.
Chia sẻ trên tạp chí Parade, bác sĩ Akshta Pai, chuyên gia thận học tại Northwell Transplant Institute - trung tâm chuyên về ghép tạng thuộc hệ thống y tế Northwell Health ở New York (Mỹ) - cho biết phần lớn bệnh thận tiến triển âm thầm.
“Bệnh thận phần lớn không có biểu hiện cho tới một thời điểm nhất định”, bác sĩ Pai nói.
Một trong những thay đổi sớm mà bà thường thấy người bệnh bỏ qua chính là nước tiểu có nhiều bọt.
Vì sao nước tiểu nhiều bọt lại cảnh báo bệnh thận?
Theo bác sĩ Pai, nước tiểu nổi nhiều bọt có thể là dấu hiệu protein đang bị rò rỉ vào nước tiểu. Bình thường, cấu trúc lọc của thận giúp giữ phần lớn protein lại trong máu. Khi những bộ lọc nhỏ này bị tổn thương, protein có thể lọt qua và được đào thải theo nước tiểu.
“Khi cấu trúc của thận bị tổn thương, protein bắt đầu rò rỉ và bạn có thể nhìn thấy điều đó dưới dạng nước tiểu có bọt”, bác sĩ Pai giải thích.
Quỹ Thận Mỹ cũng cho biết protein niệu có thể là dấu hiệu cho thấy thận bị tổn thương. Khi lượng protein trong nước tiểu tăng cao, một số người nhận thấy nước tiểu có nhiều bọt hoặc sủi bọt.
Tiểu đường và tăng huyết áp là hai nguyên nhân phổ biến gây tổn thương thận và có thể dẫn đến rò rỉ protein. Ngoài ra, một số bệnh tự miễn như lupus hay bệnh thận IgA (tình trạng cầu thận bị viêm do cơ chế miễn dịch) cũng có thể ảnh hưởng đến hệ thống lọc của thận.
Bọt như thế nào mới đáng lưu ý?
Không phải cứ thấy vài bong bóng trong bồn cầu là mắc bệnh thận. Theo bác sĩ Pai, khi lượng nước tiểu nhiều hoặc tia nước tiểu mạnh, nước tiểu cũng có thể tạo bọt. Trong trường hợp này, các bong bóng thường nhanh chóng tan đi.
Điều đáng lưu ý hơn là bọt xuất hiện thường xuyên, dày và lâu tan. Bác sĩ Pai mô tả loại bọt liên quan đến protein niệu đôi khi giống lớp bọt xà phòng: nhiều bong bóng nhỏ kết lại với nhau và tồn tại trên bề mặt thay vì biến mất nhanh chóng.
Quỹ Thận Mỹ cũng lưu ý nước tiểu đôi khi có bong bóng là bình thường, nhưng nếu tình trạng sủi bọt hoặc nhiều bọt xảy ra thường xuyên, đặc biệt khi bọt lâu tan, có thể cần kiểm tra lượng protein trong nước tiểu.
Tuy nhiên, nước tiểu có bọt cũng có thể xuất hiện tạm thời khi mất nước, sốt, căng thẳng hoặc sau vận động cường độ cao. Vì vậy, chỉ quan sát bằng mắt không thể khẳng định có bệnh thận.
Thấy nước tiểu nhiều bọt, nên làm gì?
Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần, bác sĩ Pai khuyên nên trao đổi với bác sĩ để được xét nghiệm nước tiểu.
Một xét nghiệm thường được sử dụng là tỷ lệ albumin/creatinine trong nước tiểu (uACR), giúp phát hiện lượng albumin bất thường bị rò rỉ qua thận. Bác sĩ cũng có thể xét nghiệm creatinine máu và tính eGFR để đánh giá khả năng lọc của thận.
Trong một số trường hợp, xét nghiệm cần được lặp lại để xác định protein niệu chỉ xuất hiện tạm thời hay tồn tại kéo dài.
Bác sĩ Pai nhấn mạnh lợi ích của việc phát hiện sớm: “Nếu được kiểm tra sớm, chúng tôi có thể bắt đầu những phương pháp điều trị giúp kiểm soát bệnh thận lâu hơn.”
Đặc biệt, người mắc tiểu đường, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên chú ý hơn tới việc kiểm tra chức năng thận định kỳ.
Điều quan trọng là đừng đợi tới khi xuất hiện phù chân, mệt mỏi nhiều hay các triệu chứng rõ rệt mới đi khám. Bệnh thận mạn ở giai đoạn đầu thường không gây triệu chứng, và những bất thường đầu tiên đôi khi chỉ được phát hiện qua xét nghiệm máu hoặc nước tiểu.
Lam Chi
Nguồn: Parade
