Vì sao các chuyên gia gọi “Bạch Đế” là một “trò đùa vũ trụ”?
"Bạch Đế" (White Emperor) là một mô hình kích thước thật về ý tưởng tiêm kích thế hệ thứ sáu "không - thiên" của Trung Quốc. Được ra mắt tại Triển lãm Hàng không Chu Hải 2024, thiết kế này nhằm phô diễn những bước tiến công nghệ vượt bậc trong ngành công nghiệp hàng không vũ trụ của Bắc Kinh.
Được giới thiệu bởi Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) với cái tên "Baidi" (Bạch Đế), mẫu tiêm kích này sở hữu thiết kế cánh hình kim cương, không đuôi đứng, dường như được tối ưu hóa cho khả năng tàng hình. Theo quảng bá, máy bay được thiết kế để hoạt động ở độ cao cận vũ trụ, tích hợp các tính năng tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), vũ khí năng lượng định hướng, vũ khí siêu vượt âm và khả năng bay với tốc độ cực lớn.
Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích tỏ ra hoài nghi về tính khả thi của dự án và coi đây là một đòn tâm lý chiến. Họ chỉ ra những khiếm khuyết trong thiết kế và sự vắng bóng của các nguyên mẫu thử nghiệm thực tế. Đáng chú ý, sau khi được trình làng rầm rộ tại Chu Hải, mẫu máy bay này bỗng dưng biến mất. Kể từ đó, cả quân đội lẫn truyền thông Trung Quốc đều không còn nhắc đến cái tên này.
Về lý thuyết, Bạch Đế là khái niệm tiêm kích thế hệ thứ sáu được phát triển bởi AVIC, định hướng trở thành một chiến đấu cơ tích hợp không – thiên (space – air) (vừa hoạt động trong khí quyển, vừa hoạt động ngoài không gian).
Đây là một phần của "Dự án Nam Thiên Môn" (Nantianmen Project) – chương trình nghiên cứu công nghệ không gian toàn diện kết hợp giữa trí tưởng tượng và công nghệ cao. Dự án này, do AVIC Global khởi xướng, bao gồm nhiều khái niệm quân sự mới lạ như tiêm kích không gian Bạch Đế và Huyền Nữ (Xuannv).
Trung Quốc đang áp dụng "bài vở" của Ronald Reagan?
Mối đe dọa từ Trung Quốc là có thật. Quốc gia này đã mở rộng quân đội với tốc độ chóng mặt, đạt được những bước tiến nhảy vọt về lực lượng hải quân và không quân trong thời gian kỷ lục. Dù vậy, một số nhà hoài nghi tin rằng Bắc Kinh chỉ đang chơi trò "mèo vờn chuột" với Mỹ, nhằm tạo ra ảo tưởng rằng họ đang ở rất gần việc sở hữu tiêm kích không gian thế hệ thứ sáu hơn là thực tế.
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Tổng thống Ronald Reagan đã khiến Liên Xô sụp đổ bằng cách lôi kéo đối thủ vào cuộc đua vũ trang nghẹt thở. Việc cố gắng xây dựng hàng loạt chương trình vũ khí mới để theo kịp Mỹ đã khiến nền kinh tế Xô Viết kiệt quệ và phá sản.
Hiện nay, với ngân sách quốc gia đã quá tải, Mỹ đang gánh khoản nợ lên tới 36 nghìn tỷ USD. Dù Elon Musk và Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) đang nỗ lực cắt giảm chi tiêu lãng phí, nhưng khối lượng công việc vẫn còn rất lớn. Liệu Trung Quốc có đang chơi ván bài tương tự bằng cách phô diễn một mẫu tiêm kích mang tính "tung hỏa mù" nhiều hơn là thực lực?
Theo NSJ, nếu kịch bản này là đúng, Trung Quốc đang dẫn dắt Mỹ vào đúng cái bẫy mà Liên Xô từng sập phải dưới thời Reagan. Tuy nhiên, vẫn có những đồn đoán: Liệu Bạch Đế có thực sự đã bay thử lần đầu vào cuối tháng 12 vừa qua cùng với tiêm kích thế hệ năm J-20 "Uy Long"? Hay tất cả chỉ là một màn dàn dựng truyền thông?
Cận cảnh siêu tiêm kích "Bạch Đế"
Mô hình được trưng bày tại Trung Quốc thực sự gây ấn tượng mạnh. Bạch Đế có thân và cánh hình kim cương, không đuôi đứng, tích hợp các tính năng tàng hình cải tiến để triệt tiêu tín hiệu radar. Khoang vũ khí được kéo dài để có thể chứa các tên lửa siêu vượt âm lắp đầu đạn hạt nhân.
Thiết kế này, nếu thành hiện thực, sẽ đưa Trung Quốc ngang hàng hoặc thậm chí vượt mặt chương trình Tiêm kích chiếm ưu thế trên không thế hệ mới (NGAD) của Không quân Mỹ – đối thủ chính trong các kịch bản xung đột tương lai.
Khác với NGAD, Bạch Đế được thiết kế cho các hoạt động ở độ cao cận vũ trụ, trang bị vũ khí chống vệ tinh, tên lửa siêu vượt âm có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và hệ thống năng lượng định hướng (laser). Nó được quảng bá là máy bay thế hệ thứ sáu thứ hai cất cánh sau máy bay ném bom tàng hình B-21 Raider của Mỹ.
Những đường nét thanh thoát và mang tính khí động học làm nổi bật ưu tiên của Không quân Trung Quốc (PLAAF) đối với công nghệ tàng hình: "Phần mũi nhọn và tròn trịa của tiêm kích được thiết kế tỉ mỉ để rẽ không khí với lực cản tối thiểu, trong khi hình dáng tổng thể hòa nhập hoàn hảo vào bầu trời. Nắp buồng lái có thiết kế tối màu, chia nhiều phần, có khả năng được phân lớp để giảm phản xạ radar."
Với khung thân hình kim cương, Bạch Đế được chế tạo để tối ưu hóa tốc độ. Đầu năm 2024, thiết kế trưởng của Tập đoàn Hàng không Thành Đô ước tính rằng Bắc Kinh có thể triển khai một nền tảng thế hệ thứ sáu có khả năng vận hành vào năm 2035.
Giới phân tích "mổ xẻ" mô hình của Trung Quốc
Reuben Johnson, chuyên gia với gần 40 năm kinh nghiệm phân tích các hệ thống vũ khí nước ngoài, hoàn toàn không tin Bạch Đế là một tiêm kích tàng hình thế hệ 6 thực thụ. Ngược lại, ông đưa ra những nhận định khá khắt khe.
"Có rất nhiều chi tiết cho thấy Bạch Đế còn lâu mới là một thiết kế thực tế," ông viết. "Đầu tiên, máy bay này sẽ không bao giờ đạt được mức độ giảm diện tích phản xạ radar (RCS) mà một tiêm kích hiện đại cần có. Nó được cho là tàng hình, nhưng các bề mặt điều khiển phía trước và phía sau lại hoạt động như những tấm phản xạ radar khổng lồ."
"Trong khi đó, cánh của máy bay quá nhỏ đối với một phương tiện cần tầm bay xa như yêu cầu của loại nền tảng này."
"Một cách giải thích khả dĩ là các nhà thiết kế đang cố gắng biến phần thân giữa thành một phần của diện tích cánh – một ý tưởng thiết kế thông minh mà đội ngũ Saab đã áp dụng trên dòng tiêm kích JAS-39E/F mới nhất."
Các phương tiện truyền thông khác của Mỹ cũng tiếp nhận những lời quảng bá từ Trung Quốc với sự hoài nghi lớn. Tờ Washington Post dẫn lời các chuyên gia hàng không vũ trụ Mỹ bác bỏ tuyên bố về khả năng tác chiến không gian, cho rằng công nghệ để duy trì một tiêm kích trên quỹ đạo vẫn còn cách xa hàng thập kỷ nữa.
Tạp chí Popular Mechanics thậm chí còn gay gắt hơn khi gọi Bạch Đế là một "trò đùa vũ trụ" và cho rằng đây là đòn nghi binh của Bắc Kinh nhằm phô trương hình ảnh thống trị công nghệ.
Bài báo dẫn lời một cựu quan trọng chức Ngũ Giác Đài, người lập luận rằng những tiến bộ thực sự của Trung Quốc nằm ở nơi khác – không phải ở những tiêm kích không gian giả tưởng, mà ở các nền tảng đã được chứng minh như J-20 (thế hệ 5) và biến thể hải quân J-35A đang được hoàn thiện.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng được cho là đang phát triển Chengdu J-36, một mẫu máy bay ba động cơ không đuôi với thiết kế cánh kim cương-delta kép, hiện được cho là đã có hai nguyên mẫu hoạt động.
Dù Trung Quốc rất thích phô diễn các thiết kế mới (nhiều trong số đó thực sự ấn tượng), nhưng "Bạch Đế" dường như không nằm trong danh mục đó. Như Tiến sĩ Brent Eastwood đã nhận định: "Mẫu máy bay này không vượt qua được bài kiểm tra về tính xác thực."
Quốc Vinh (Theo NSJ)
