Một công ty khởi nghiệp công nghệ tại Nga mới đây gây chú ý khi khẳng định đã phát triển thành công công nghệ cấy ghép implant não bộ cho chim bồ câu, qua đó cho phép con người điều khiển các loài chim này từ xa và sử dụng chúng như những thiết bị giám sát bay. Theo mô tả, những con chim được gắn camera và có thể thu thập hình ảnh từ môi trường xung quanh, tương tự như các thiết bị drone cỡ nhỏ.
Việc sử dụng chim bồ câu trong truyền tin thực tế không phải là điều mới. Trong hàng nghìn năm, loài chim này từng được con người huấn luyện để mang thông điệp đi xa, đặc biệt trong thời chiến hoặc các tình huống khẩn cấp. Tài liệu lịch sử cho thấy việc dùng chim bồ câu đưa thư đã xuất hiện từ thời Ai Cập cổ đại, khi chúng được dùng để truyền tải thông tin quan trọng liên quan tới nông nghiệp, xung đột chính trị cũng như mực nước sông Nile.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của công nghệ viễn thông hiện đại, vai trò của chim bồ câu đưa thư dần biến mất trong vài thế kỷ gần đây. Startup Nga có tên Niery cho biết họ đang tìm cách "hồi sinh" khái niệm này theo một hướng hoàn toàn khác, bằng cách kết hợp sinh học với công nghệ thần kinh.
Theo tuyên bố của Niery, công ty đã tạo ra các implant thần kinh và cấy trực tiếp vào não chim bồ câu. Thông qua hệ thống mô phỏng, các tín hiệu được gửi tới implant để điều khiển hướng bay của chim, chẳng hạn như rẽ trái hoặc rẽ phải. Hệ thống này sử dụng GPS và được cấp nguồn bằng các tấm pin năng lượng mặt trời gắn trên thiết bị đi kèm.
Nhờ việc gắn thêm camera, những con chim này có thể được sử dụng để quan sát và giám sát khu vực xung quanh từ trên không. Niery hiện chưa thương mại hóa giải pháp này, nhưng nhà sáng lập Alexander Panov cho biết công nghệ không chỉ giới hạn ở chim bồ câu. Theo ông, về lý thuyết, bất kỳ loài chim nào cũng có thể trở thành vật mang thiết bị mà không cần phải trải qua quá trình huấn luyện hay điều kiện hóa hành vi phức tạp.
Trong một tuyên bố, Panov cho biết hiện tại giải pháp đã hoạt động ổn định trên chim bồ câu, nhưng công ty có kế hoạch mở rộng sang các loài chim khác. Cụ thể, quạ có thể được dùng để giám sát các cơ sở ven biển, hải âu cho các khu vực ven bờ, còn chim hải âu lớn như albatross sẽ phù hợp để theo dõi những vùng biển rộng.
Liên quan tới các lo ngại về đạo đức và phúc lợi động vật, Niery cho biết phương pháp cấy ghép của họ sử dụng hệ thống định vị lập thể trong phẫu thuật thần kinh, nhằm đảm bảo độ chính xác cao khi đưa điện cực vào não chim. Công ty khẳng định quy trình này an toàn và đạt tỷ lệ sống sót 100%. Dù vậy, đến thời điểm hiện tại, các tổ chức lớn về quyền động vật vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về công nghệ nói trên.
