Trong Nghĩa trang Liệt sĩ Hóc Môn, những công việc của bà Nguyễn Thị Ngọc Hiệp diễn ra đều đặn như một thói quen đã ăn sâu vào cuộc sống. Quét dọn, cắt cỏ, lau bia mộ, thắp hương cho các liệt sĩ... ngày này qua ngày khác, suốt hơn 40 năm.
Bà Hiệp hiện là người chăm sóc 729 phần mộ liệt sĩ tại nghĩa trang. Cầm theo bó hương lớn đi vòng quanh nghĩa trang, bà khẽ giọng như đang trò chuyện với những người thân quen:
"Mời tất cả các bác về hưởng hương thơm nha…"
Clip: Di Anh
“Nhờ họ nên ngày nào con cũng có chén cơm ăn, được đi học như thế này”
Bà Hiệp đến với công việc này từ khi còn là một cô bé 15 tuổi.
Ngày ấy, bà theo cha đi bốc mộ những liệt sĩ hy sinh tại cửa ngõ TP.HCM. Từ một cô bé chỉ biết lặng lẽ đi theo cha, bà dần gắn bó với nghĩa trang, rồi ở lại nơi này cho đến hôm nay.
Điều giữ bà ở lại suốt từng ấy năm, theo bà, trước hết là lời dặn của cha.
"Ngày nào tôi cũng hương khói cho các liệt sĩ. Vì trước khi nằm xuống, ba có nói: 'Ngày nào con cũng thắp nhang cho liệt sĩ nhé. Nhờ họ nên ngày nào con cũng có chén cơm ăn, được đi học như thế này…'. Những lời ba nói mình nhớ tới giờ", bà Hiệp kể.
Lời dặn ấy theo bà qua những năm tháng tuổi trẻ, rồi đến khi mái tóc đã điểm bạc.
"Tôi gắn bó nơi đây sao mà lâu dữ, giờ nhìn lại thấy mình cũng già rồi", bà nói.
Công việc của bà không có những nhiệm vụ quá phức tạp. Mỗi ngày, bà quét dọn khuôn viên, dùng máy cắt cỏ làm sạch những phần cỏ mọc quanh các ngôi mộ. Vào mùa nắng, bụi bám trên những tấm bia, bà lại xách xô nước, lấy khăn lau từng tấm.
"Công việc không nặng nhọc gì. Nhưng cũng phải chịu khó thì nghĩa trang mới sạch sẽ được", bà nói.
Những ngày bình thường, nghĩa trang vẫn có quản trang chăm lo. Hương khói cũng được thắp nhiều lần trong ngày. Với bà, việc chăm sóc những phần mộ vì thế đã trở thành một phần tự nhiên trong cuộc sống.
"Dù ngày thường hay ngày lễ thì có quản trang chăm lo, đốt hương khói nhiều lần lắm. Trong này không thiếu gì hết", bà nói.
"Biết đâu... trong số này có anh mình"
Có một lý do khác khiến bà Hiệp luôn dành sự chăm chút đặc biệt cho những phần mộ ở đây. Trong gia đình bà cũng có người đã mất nhưng đến nay chưa tìm được.
"Gia đình mình cũng có người thân mất mà chưa tìm được. Biết đâu... trong số này có anh mình", bà nói.
Câu nói bỏ lửng ấy khiến công việc mà bà đã làm suốt hơn 40 năm mang thêm một ý nghĩa khác. Bà chăm sóc những người nằm lại ở nghĩa trang, cũng như đang chăm sóc cho một phần ký ức, một phần của chính gia đình mình.
Vì thế, bà nói mình phải chăm sóc các liệt sĩ thì mới thấy an tâm.
"Lúc nào cũng chăm sóc cho các liệt sĩ thì mình mới an tâm", bà nói.
Hơn 40 năm làm công việc ấy, bà cũng đã chứng kiến nhiều người tìm về nghĩa trang sau hàng chục năm không biết người thân mình đang nằm ở đâu.
"Có người đến rồi oà lên khóc: 'Anh ơi, anh nằm đây mà hôm nay chúng em mới biết'. Tôi cảm động lắm. Tôi cũng nói: 'Cô đứng dậy đi, để các bác yên nghỉ. Trong này có vẫn luôn có quản trang chăm lo, cô đừng nghĩ gì'."
Có lẽ chính những khoảnh khắc như vậy khiến bà hiểu hơn công việc mình đang làm.
Đằng sau mỗi phần mộ là một câu chuyện, một gia đình, một người từng được chờ đợi. Có những người trở về sau hàng chục năm để tìm thấy người thân. Cũng có những người vẫn chưa thể tìm được nơi người nhà mình nằm xuống.
Còn bà Hiệp vẫn ở đó, ngày ngày quét dọn, thắp hương và chăm sóc những ngôi mộ.
"Tôi gắn bó với nghĩa trang này như nhà mình vậy, tôi ở nghĩa trang rất nhiều", bà nói.
Từ cô bé 15 tuổi theo cha đi bốc mộ liệt sĩ đến người quản trang tóc đã điểm bạc, hơn 40 năm của bà Hiệp gần như đã đi cùng những người nằm lại nơi này.
Công việc lặng lẽ, bình dị, lặp đi lặp lại qua năm tháng, nhưng với bà, đó là lời hứa với người cha đã khuất và cũng là cách bà gìn giữ giấc ngủ bình yên cho những người đã hiến dâng xương máu đánh đổi lấy hòa bình của dân tộc.
Phạm Trang - Ảnh, clip: Di Anh
