Xiao Han, một nữ nhân viên văn phòng, rơi vào tình trạng suy kiệt chức năng thận và buộc phải chạy thận nhân tạo suốt đời sau thời gian dài duy trì thói quen uống hai ly trà sữa mỗi ngày để giải tỏa căng thẳng công việc.
VnExpress cho biết, bác sĩ Hong Yongxiang, chuyên gia thận học nổi tiếng tại Đài Bắc (Trung Quốc), công bố ca bệnh lâm sàng điển hình này hôm 15/1 nhằm cảnh báo về lối sống của giới trẻ hiện đại. Nữ nhân viên văn phòng nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch, phổi ngập nước gây khó thở dữ dội như đang đuối nước. Các kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ độc tố trong máu vượt ngưỡng báo động, buộc bác sĩ phải đặt nội khí quản và chỉ định chạy thận nhân tạo khẩn cấp để duy trì sự sống.
Trước đó, Xiao Han từng nhận thấy gương mặt sưng phù kéo dài suốt nửa năm nhưng chủ quan bỏ qua, cho rằng nguyên nhân là do thức khuya, áp lực chạy doanh số. Tuy nhiên, thăm khám chuyên sâu cho thấy cô đã mắc viêm cầu thận mạn tính kèm protein niệu từ nhiều năm trước nhưng không điều trị. Thói quen sinh hoạt thất thường cùng việc tiêu thụ lượng lớn đồ uống nhiều đường mỗi ngày được xem là “giọt nước tràn ly”, đẩy nhanh quá trình suy thoái của thận vốn đã bị tổn thương.
Cô gái 26 tuổi phải chạy thận cả đời vì loại đồ uống "quốc dân" nhiều người mê. Ảnh minh họa.
Phân tích cơ chế bệnh sinh, bác sĩ Hong cho rằng việc sử dụng đồ uống chứa hàm lượng siro fructose cao thay cho nước lọc là “thủ phạm” chính gây hại cho thận. Khi chuyển hóa, loại đường này tạo ra axit uric, chất có thể gây tổn thương các ống thận giống như những mảnh kính vỡ, dẫn đến viêm kẽ thận mạn tính, đồng thời làm tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường. Ông cảnh báo “văn hóa trà sữa” phổ biến tại Đài Loan (Trung Quốc) đang trở thành cơn ác mộng đối với sức khỏe thận của cộng đồng.
Theo Vietnamnet, một ly trà sữa trân châu thường chứa lượng đường vượt xa mức khuyến nghị hằng ngày. Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) khuyến cáo phụ nữ không nên tiêu thụ quá 25g đường mỗi ngày, với nam giới là 38g. Trong khi đó, mỗi ly trà sữa có thể chứa 30-60g đường.
Lượng đường cao có khả năng gây béo phì, tiểu đường loại 2 và kháng insulin - những yếu tố nguy cơ chính dẫn đến bệnh thận mạn tính. Lượng đường huyết tăng cao trong thời gian dài dễ làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, suy giảm khả năng lọc độc tố và gây ra các vấn đề về thận lâu dài.
Ngoài ra, nhiều người uống trà sữa thường bỏ quên việc uống nước lọc. Thiếu nước khiến nước tiểu cô đặc, làm tăng nồng độ các khoáng chất như canxi, oxalate và axit uric, từ đó gia tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.
Tại Trung Quốc, từng ghi nhận một cô gái 20 tuổi nhập viện vì đau lưng dưới dữ dội, tiểu khó. Các bác sĩ phát hiện trong thận cô có hơn 300 viên sỏi và phải phẫu thuật để loại bỏ. Theo Strait Times, bệnh nhân cho biết đã uống trà sữa trân châu mỗi ngày trong suốt hai năm. Tình trạng mất nước kéo dài, kết hợp với lượng đường cao và các chất phụ gia trong trà sữa, được cho là nguyên nhân khiến khoáng chất trong nước tiểu tăng cao, dẫn đến sỏi thận.
Không chỉ vậy, trà sữa pha từ trà đen hoặc trà xanh còn chứa caffeine. Việc tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể làm tăng huyết áp – yếu tố nguy cơ lớn gây bệnh thận do làm tổn thương mạch máu trong thận theo thời gian. Caffeine cũng có tác dụng lợi tiểu, gây mất nước và gián tiếp làm tăng nguy cơ sỏi thận.
Thức khuya kéo dài làm rối loạn đồng hồ sinh học và cản trở quá trình thải độc ban đêm. Ảnh minh họa.
Bên cạnh đồ uống ngọt, bác sĩ Hong còn chỉ ra bốn yếu tố khác âm thầm hủy hoại chức năng thận: thức khuya kéo dài làm rối loạn đồng hồ sinh học và cản trở quá trình thải độc ban đêm; chế độ ăn nhiều muối, phốt pho từ thực phẩm chế biến sẵn; tiêu thụ quá mức protein, đặc biệt ở người tập thể hình; và việc lạm dụng thuốc giảm đau, thực phẩm chức năng không kê đơn, khiến lưu lượng máu nuôi thận suy giảm đột ngột, gây tổn thương khó hồi phục.
Chuyên gia nhấn mạnh, thận là cơ quan có khả năng chịu đựng cao và thường không gây đau cho đến khi chức năng đã suy giảm tới 70%. Cơ thể con người không có cơ chế “dự phòng” cho thận, vì vậy một khi thận tổn thương nghiêm trọng, chất lượng cuộc sống sẽ giảm sút nặng nề. Bác sĩ khuyến cáo người dân cần hạn chế đồ uống nhiều đường, tăng cường uống nước lọc và khám sức khỏe định kỳ, tránh để “khoái khẩu nhất thời phải đánh đổi bằng cả quãng đời còn lại”.
