Thời gian vừa qua, Khoa Huyết học Lâm sàng, Bệnh viện TWQĐ 108 tiếp nhận và theo dõi một trường hợp mắc bệnh bạch cầu cấp. Bệnh nhân H – 35 tuổi, nhập viện trong tình trạng hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế, da niêm mạc nhợt nhạt và sốt nhẹ trong kỳ kinh nguyệt.
Trước đó, bệnh nhân nghĩ rằng các biểu hiện này chỉ là sự mệt mỏi thông thường do chu kỳ sinh lý nên đã chủ quan không đi khám ngay. Khi các triệu chứng kéo dài và không thuyên giảm, bệnh nhân mới đến Bệnh viện. Kết quả xét nghiệm máu phát hiện giảm hai dòng tế bào máu ngoại vi. Tiếp tục thực hiện xét nghiệm huyết tủy đồ cùng các kỹ thuật chuyên sâu, các bác sĩ kết luận bệnh nhân mắc bệnh bạch cầu cấp.
Bạch cầu cấp (hay ung thư máu cấp tính) là nhóm bệnh lý ác tính của hệ tạo máu. Bệnh đặc trưng bởi sự tăng sinh mất kiểm soát của các tế bào bạch cầu non (tế bào blast) tại tủy xương. Đây là căn bệnh tiến triển rất nhanh, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể đe dọa tính mạng người bệnh trong thời gian ngắn.
Ở người khỏe mạnh, tủy xương đóng vai trò như một “nhà máy” sản xuất ra 3 loại tế bào máu cốt lõi: Hồng cầu - Vận chuyển oxy nuôi dưỡng cơ thể; Tiểu cầu - Tham gia vào quá trình đông máu, ngăn chảy máu; Bạch cầu trưởng thành - Lá chắn bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn, virus và tác nhân gây bệnh.
Trong bệnh bạch cầu cấp, quá trình trưởng thành của các tế bào máu bị gián đoạn. Các tế bào bạch cầu non ác tính sinh sôi quá mức, lấn át không gian và tranh giành chất dinh dưỡng, khiến tủy xương không thể tiếp tục sản xuất đủ các tế bào máu khỏe mạnh. Chính sự thiếu hụt này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến toàn bộ biểu hiện lâm sàng của bệnh.
4 nhóm triệu chứng điển hình của bạch cầu cấp
Sự rối loạn dòng máu bên trong cơ thể thường biểu hiện ra bên ngoài qua 4 hội chứng chính:
1. Thiếu hụt hồng cầu (Hội chứng thiếu máu): Mệt mỏi, kiệt sức; Da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt; Hoa mắt, chóng mặt; Nhịp tim đập nhanh; Khó thở khi vận động nhẹ.
2. Thiếu hụt tiểu cầu (Hội chứng xuất huyết): Dễ bầm tím trên da không rõ nguyên nhân; Xuất hiện các chấm đỏ li ti dưới da (ban); Chảy máu cam; Chảy máu chân răng khó cầm; Rong kinh ở phụ nữ.
3. Thiếu hụt bạch cầu khỏe mạnh (Hội chứng nhiễm trùng): Sốt dai dẳng không rõ nguyên nhân; Ớn lạnh; Thường xuyên bị viêm họng, viêm phổi; Hoặc nhiễm trùng tái đi tái lại; Không đáp ứng với thuốc kháng sinh thông thường.
4. Tế bào ung thư thâm nhiễm (Xâm lấn cơ quan): Đau nhức trong xương, đặc biệt ở trẻ em; Nổi hạch bạch huyết (cổ, nách, bẹn) không đau; Gan và lách to gây chướng bụng; Sưng phì đại nướu (lợi).
Khi nào cần đến gặp bác sĩ?
Những dấu hiệu ban đầu của bạch cầu cấp rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh cảm cúm hoặc tình trạng suy nhược, căng thẳng thông thường. Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng là các triệu chứng của bệnh bạch cầu cấp không tự mất đi mà sẽ tiến triển ngày càng nặng hơn. Bác sĩ Khoa Huyết học lâm sàng khuyến cáo người bệnh nên đi khám ngay nếu xuất hiện các biểu hiện cảnh báo sau:
- Sốt cao hoặc sốt nhẹ kéo dài trên 1 tuần không rõ nguyên nhân (không đi kèm ho hay sổ mũi rõ ràng).
- Đột nhiên xuất hiện nhiều vết bầm tím, chấm xuất huyết dưới da, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng liên tục.
- Mệt mỏi kiệt sức, da dẻ xanh xao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày.
- Đau nhức sâu trong xương (không phải đau cơ), ở trẻ nhỏ có thể xuất hiện tình trạng đi tập tễnh hoặc bỏ chơi.
- Sờ thấy các khối hạch ở cổ, nách hoặc bẹn to dần nhưng không sưng đỏ, không đau.
Giả Hủ
