ThS.BS. Dương Phúc Hiếu (Khoa Điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em), Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết bác sĩ vừa tiếp nhận một bệnh nhân 50 tuổi đến bệnh viện trong tình trạng da toàn thân xuất hiện các dát đỏ bong vảy, ngứa dữ dội kéo dài suốt 2 năm. Điều đáng nói, nguyên nhân không phải do bệnh hiếm gặp mà bắt nguồn từ một thói quen rất phổ biến gặp ở nhiều người.
Bệnh nhân cho biết ban đầu chỉ xuất hiện những dát đỏ nhỏ, hình đa cung, bề mặt bong vảy nhẹ. Tuy nhiên, thay vì đi khám chuyên khoa, người bệnh đã tự mua nhiều loại thuốc bôi qua mạng, ngoài hiệu thuốc, đồng thời kết hợp tắm lá, uống thuốc nam, thuốc bắc mỗi ngày. Bệnh nhân cho rằng dùng tự nhiên sẽ lành, không tác dụng phụ.
“Hậu quả là tổn thương không những không cải thiện mà còn lan rộng khắp đầu, mặt, tay chân và thân mình”, bác sĩ Hiếu cho biết.
Qua thăm khám và xét nghiệm soi tươi, bác sĩ phát hiện hình ảnh nấm sợi trên da, từ đó chẩn đoán bệnh nhân bị nấm da toàn thân. Bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng thuốc uống itraconazole kết hợp thuốc bôi kháng nấm tại chỗ.
Bệnh nhân có tổn thương dát, mảng đỏ bong vảy da lan toả toàn thân kèm theo ngứa nhiều do nhiễm nấm.
Chỉ sau 3 ngày điều trị đúng phác đồ, tình trạng da đã cải thiện rõ rệt: giảm đỏ, hết bong vảy, tổn thương thâm lại. Tuy nhiên, trường hợp này được đánh giá là điển hình cho tình trạng bệnh kéo dài, nặng lên do điều trị sai cách.
Thói quen vô tình tiếp tay “nuôi bệnh”
Bác sĩ Hiếu cho biết nấm da do dermatophytes là bệnh nhiễm nấm nông thường gặp, có thể xuất hiện ở nhiều vị trí như thân mình, mặt, bẹn, tay chân. Bệnh không khó điều trị nếu được phát hiện sớm và dùng đúng thuốc.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay, nhiều người có xu hướng tự điều trị tại nhà khi thấy ngứa, nổi mẩn. Không ít trường hợp “đỡ nhanh” sau vài ngày bôi thuốc, nhưng đó lại là dấu hiệu đánh lừa.
BSCKII. Nguyễn Thị Thanh Thùy, Trưởng khoa Điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em (Bệnh viện Da liễu Trung ương), cảnh báo cùng với sự phát triển của các sàn thương mại điện tử, người dân dễ dàng tiếp cận các loại thuốc bôi với quảng cáo hấp dẫn như “khỏi nấm sau 3 ngày”, “dứt điểm chàm chỉ sau một lần bôi”, hay “kem gia truyền 3 đời”, thuốc lá, thuốc nam.
“Phần lớn các loại kem trôi nổi hoặc tự pha trộn đều chứa corticoid liều cao. Chất này giúp giảm ngứa, giảm viêm rất nhanh nên người bệnh lầm tưởng đã khỏi. Nhưng thực chất, nó chỉ ức chế miễn dịch tại chỗ, khiến vi nấm không bị tiêu diệt mà còn phát triển âm thầm”, bác sĩ Thùy cảnh báo.
Ngoài ra, việc sử dụng thuốc bôi không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các loại chứa corticoid, có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng:
- Nấm da biến dạng (Tinea incognito): Tổn thương mất đi hình ảnh điển hình, lan rộng toàn thân, ăn sâu vào nang lông, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều.
- Teo da, rạn da: Da mỏng như giấy, lộ rõ mạch máu, xuất hiện các vết rạn không thể hồi phục.
- Bội nhiễm vi khuẩn: Da suy yếu tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây mủ, viêm loét, thậm chí nhiễm trùng nặng.
- Lệ thuộc thuốc: Ngưng bôi là triệu chứng bùng phát dữ dội, ngứa không kiểm soát.
Thực tế tại Bệnh viện Da liễu Trung ương cho thấy, không ít bệnh nhân nhập viện trong tình trạng da trợt loét, sẩn đỏ, ngứa dữ dội - tất cả đều bắt đầu từ việc “thấy ngứa tự ý mua thuốc bôi”.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu đã trót sử dụng thuốc bôi không rõ nguồn gốc và thấy tình trạng da không cải thiện, người bệnh cần:
- Ngừng ngay việc bôi thuốc để tránh lệ thuộc và làm nặng thêm tổn thương
- Giữ lại hoặc chụp ảnh nhãn thuốc (nếu có) để giúp bác sĩ xác định thành phần đã sử dụng
- Đi khám chuyên khoa da liễu càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị đúng phác đồ
Các bác sĩ nhấn mạnh: thay vì tin vào những lời quảng cáo “thần tốc”, thuốc nam, thuốc lá, kem bôi thảo dược…, người dân nên lựa chọn thăm khám sớm tại cơ sở y tế.
Ngọc Minh
