Theo thông tin từ Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, không ít người sau khi nghỉ hưu có một khoản tiền tích lũy, tiền chế độ hoặc tiền dành dụm trong nhiều năm. Nắm bắt tâm lý người hưu trí muốn tìm một kênh đầu tư an toàn, có khả năng sinh lời, các đối tượng lừa đảo tìm cách tiếp cận, đưa ra những lời mời gọi hấp dẫn để huy động tiền, sau đó sử dụng nhiều thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản.
Những “chiếc bẫy” được dựng lên từ lòng tin
Qua thực tế cho thấy, một trong những thủ đoạn được các đối tượng lợi dụng là tiếp cận những người có tiền nhàn rỗi, nhất là người cao tuổi, người nghỉ hưu ở khu vực nông thôn, sau đó giới thiệu các hình thức gửi tiền, góp vốn, đầu tư hoặc “ủy thác” với cam kết lợi nhuận cao, ổn định và gần như không có rủi ro.
Để tạo lòng tin, các đối tượng thường xây dựng hình ảnh là người có quan hệ rộng, làm ăn thành đạt hoặc đang tham gia hoạt động kinh doanh có khả năng sinh lời. Một số trường hợp còn lợi dụng quan hệ quen biết, họ hàng, hàng xóm hoặc thông qua người trung gian để tiếp cận, khiến nạn nhân giảm sự cảnh giác.
Ban đầu, các đối tượng có thể thực hiện việc trả lãi hoặc hoàn trả một phần tiền đúng như cam kết nhằm tạo dựng niềm tin. Khi người tham gia tin tưởng và tiếp tục đưa thêm tiền, thậm chí vận động người thân cùng tham gia, số tiền huy động được ngày càng lớn. Đến một thời điểm, đối tượng viện nhiều lý do để trì hoãn việc trả tiền, tiếp tục đưa ra những lời hứa hẹn hoặc cắt liên lạc, chuyển đi nơi khác, khiến người bị hại đứng trước nguy cơ mất toàn bộ số tiền đã giao.
Đáng chú ý, thủ đoạn này không nhất thiết diễn ra trên không gian mạng. Tại khu vực nông thôn, việc lợi dụng các mối quan hệ xã hội, lòng tin giữa người quen với nhau để huy động tiền có thể khiến nạn nhân chủ quan, cho rằng đây chỉ là hoạt động làm ăn thông thường.
Điểm chung dễ nhận thấy trong các vụ việc dạng này là các đối tượng thường đánh trúng tâm lý muốn bảo toàn và gia tăng khoản tiền tích lũy của người nghỉ hưu. Những lời quảng cáo như “lãi suất cao”, “đầu tư an toàn”, “không có rủi ro”, “có người đứng ra bảo đảm” hoặc “chỉ cần góp vốn, không phải làm gì” có thể trở thành cái bẫy khiến nạn nhân mất cảnh giác.
Đối với người cao tuổi, đặc biệt là những người ít có điều kiện tiếp cận thông tin tài chính, việc xác định đâu là hoạt động đầu tư hợp pháp, đâu là hành vi huy động tiền có dấu hiệu bất thường không phải lúc nào cũng dễ dàng. Thực tế cũng cho thấy, khi đã tin tưởng, nạn nhân thường có tâm lý ngại chia sẻ với con cháu hoặc người thân vì sợ bị ngăn cản. Có trường hợp chỉ đến khi không thể rút được tiền hoặc đối tượng mất khả năng thanh toán mới nhận ra những dấu hiệu bất thường.
Không giao tiền chỉ dựa vào “chữ tín”
Để tránh trở thành nạn nhân, người dân, nhất là người cao tuổi, người nghỉ hưu, cần hết sức thận trọng trước mọi lời mời gọi đầu tư, góp vốn, cho vay hoặc gửi tiền với mức lợi nhuận bất thường.
Trước khi giao tiền, cần tìm hiểu rõ người nhận tiền là ai, tổ chức nào, hoạt động kinh doanh có hợp pháp hay không, tiền được sử dụng vào mục đích gì và căn cứ pháp lý của việc huy động tiền. Không nên quyết định chỉ dựa trên lời giới thiệu của người quen hoặc việc một vài người khác đã tham gia.
Đặc biệt, không nên giao số tiền lớn khi chưa kiểm tra đầy đủ thông tin; không ký các giấy tờ có nội dung không rõ ràng; không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân nếu chưa xác định rõ mục đích và cơ sở pháp lý của giao dịch.
Khi được mời gọi tham gia một hình thức đầu tư có mức lợi nhuận cao bất thường, người dân nên trao đổi với con cháu, người thân hoặc người có chuyên môn trước khi quyết định. Một quyết định được cân nhắc kỹ càng có thể giúp tránh những hậu quả đáng tiếc.
Các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân khi phát hiện cá nhân, tổ chức có dấu hiệu huy động tiền bất thường, đưa ra cam kết lợi nhuận thiếu cơ sở, sử dụng thông tin thiếu minh bạch hoặc có biểu hiện né tránh nghĩa vụ trả tiền cần chủ động thu thập, bảo quản các tài liệu liên quan như giấy biên nhận, hợp đồng, tin nhắn, sao kê giao dịch và các thông tin trao đổi.
Trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo hoặc phát hiện dấu hiệu chiếm đoạt tài sản, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý theo quy định. Việc trình báo sớm không chỉ giúp bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị hại mà còn góp phần hỗ trợ cơ quan chức năng kịp thời xác minh, ngăn chặn hành vi vi phạm.
Tiền tích lũy sau nhiều năm lao động là thành quả của mỗi gia đình. Vì vậy, trước những lời mời gọi “đầu tư sinh lời”, “gửi tiền hưởng lãi cao” hay “góp vốn làm ăn” thiếu cơ sở, người dân cần đặt câu hỏi về tính pháp lý, tính minh bạch và khả năng thu hồi vốn thay vì chỉ quan tâm đến mức lợi nhuận được hứa hẹn.
Cảnh giác từ đầu, kiểm chứng kỹ trước khi giao tiền và kịp thời trình báo khi phát hiện dấu hiệu bất thường là cách thiết thực để tự bảo vệ tài sản của mình và người thân.
Nam An
