Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Ninh Bình, mỗi dịp tổng kết năm học, mạng xã hội lại ngập tràn hình ảnh giấy khen, bảng điểm, giấy chứng nhận thành tích của học sinh. Việc các bậc phụ huynh chia sẻ niềm tự hào về con em mình là điều hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, phía sau những lượt tương tác, lời chúc mừng trên không gian mạng lại là nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân của trẻ em mà nhiều người chưa thực sự nhận thức đầy đủ.
Theo Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam (VNCERT/CC), một phần lớn thông tin của trẻ em bị lộ lọt xuất phát từ chính sự chủ quan của người lớn.
Những thông tin dễ bị lộ lọt
Khi đăng tải công khai hình ảnh chứa thành tích học tập của con em mà không có biện pháp che chắn, phụ huynh đã vô tình cung cấp cho các đối tượng xấu những thông tin cá nhân quan trọng, bao gồm: Họ và tên đầy đủ; Ngày, tháng, năm sinh; Tên trường, lớp học; Khuôn mặt của trẻ; Mã số học sinh.
Nguy cơ tiềm ẩn từ việc lộ lọt dữ liệu
Những dữ liệu tưởng chừng vô hại này lại là "nguồn nguyên liệu" để các đối tượng xấu khai thác và thực hiện hành vi vi phạm pháp luật:
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản: Kẻ gian sẽ sử dụng thông tin thu thập được để dựng lên các kịch bản lừa đảo tinh vi. Chúng có thể giả danh giáo viên, nhân viên y tế nhà trường hoặc cơ quan chức năng gọi điện thông báo con em gặp tai nạn, cần chuyển tiền viện phí khẩn cấp, đóng học phí hoặc yêu cầu cung cấp mã OTP ngân hàng. Do đối tượng đọc đúng tên, tuổi, trường lớp của học sinh, nhiều phụ huynh dễ dàng mất cảnh giác và sập bẫy.
Quấy rối và xâm hại: Việc công khai quá nhiều thông tin và hình ảnh của trẻ tiềm ẩn rủi ro bị kẻ xấu theo dõi đời sống cá nhân, tiếp cận trái phép hoặc quấy rối.
Đánh cắp danh tính: Hình ảnh của trẻ có thể bị sử dụng để tạo tài khoản giả mạo, ghép ảnh bôi nhọ danh dự. Trong thời đại số, các dữ liệu nhỏ lẻ khi được tổng hợp có thể tạo thành "hồ sơ số" về một đứa trẻ mà chính gia đình không hề hay biết.
Công an phường Hà Nam khuyến cáo, để bảo vệ an toàn cho trẻ em trên không gian mạng và phòng ngừa các thủ đoạn lừa đảo, Công an phường Hà Nam đề nghị các bậc phụ huynh thực hiện tốt các biện pháp sau:
Che mờ thông tin cá nhân quan trọng: Nếu muốn chia sẻ niềm vui lên mạng xã hội, hãy sử dụng các công cụ chỉnh sửa ảnh để che mờ hoặc cắt bỏ các thông tin nhạy cảm như: Họ tên đầy đủ, ngày sinh, tên trường, lớp và mã học sinh.
Giới hạn quyền riêng tư: Chỉ nên chia sẻ hình ảnh của con em trong phạm vi bạn bè, người thân tin cậy. Hạn chế tối đa việc đăng tải ở chế độ "Công khai" (Public).
Nâng cao cảnh giác: Luôn bình tĩnh và xác minh kỹ thông tin khi nhận được các cuộc gọi lạ tự xưng là giáo viên, nhà trường hay bệnh viện yêu cầu chuyển tiền. Hãy liên hệ trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm hoặc đường dây nóng của nhà trường để kiểm chứng.
Sự cẩn trọng của mỗi gia đình chính là lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ con em mình trước những rủi ro trên không gian mạng. Khi phát hiện các dấu hiệu lừa đảo, người dân cần báo ngay cho Công an phường Hà Nam hoặc cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, xử lý kịp thời.
