Mức rơi gấp đôi mặt bằng chung
Số liệu do Deutsche Automobil Treuhand, tổ chức định giá xe được coi là nguồn tham chiếu về giá trị còn lại tại Đức, công bố qua tạp chí Automobilwoche. Với cùng kỳ quan sát và cùng nhóm động cơ gồm xe thuần điện và xe lai sạc điện, mặt bằng chung của thị trường Đức chỉ giảm 7 điểm phần trăm, trong khi nhóm thương hiệu Trung Quốc giảm 14 điểm.
Mức 47,2% này được tính theo giá niêm yết ban đầu sau ba năm nắm giữ, tức thời hạn của một hợp đồng thuê xe phổ biến. Khoản chênh so với mặt bằng chung phải có ai đó gánh, hoặc là hãng, hoặc là công ty cho thuê, hoặc là người sử dụng qua tiền thuê hằng tháng.
Khi bên cho thuê đòi được trả tiền trước
Ông Martin Weiss, Trưởng bộ phận định giá xe của Deutsche Automobil Treuhand, mô tả phản ứng của các công ty cho thuê dài hạn sau khi dự báo giá trị còn lại của họ không thành hiện thực. Theo ông, các công ty này đã thận trọng hơn, và khi đưa ra chào giá thì đôi khi họ còn yêu cầu được trả tiền trước, chỉ để những chiếc xe đó được đưa vào hệ thống của họ.
Yêu cầu này khác hẳn một khoản chiết khấu thương mại. Nó là khoản bù rủi ro mà bên cho thuê đòi trước khi chấp nhận đưa một dòng xe vào danh mục, tức họ coi việc nhận xe là rủi ro cần được trả tiền, chứ không phải một cơ hội kinh doanh.
Ông Weiss cũng chỉ ra nguyên nhân nằm ngoài bản thân chiếc xe. Theo ông, đưa được một sản phẩm tốt ra thị trường là chưa đủ, mà còn phải tạo dựng các điều kiện khung tương ứng, trong đó có một mạng lưới đại lý vận hành trơn tru và một chương trình xe đã qua sử dụng chính hãng. Khi thiếu hai thành phần này, giá trị còn lại thường bị kéo xuống.
Phía người tiêu dùng gửi tín hiệu tương tự. Khảo sát trong báo cáo thường niên năm 2026 của tổ chức này cho thấy cứ 2 người được hỏi thì có 1 người lo nhiều thương hiệu Trung Quốc sẽ biến mất khỏi thị trường Đức trong vòng 5 năm, và lo ngại đó đi thẳng vào giá, bởi người mua xe cũ trả ít hơn cho chiếc xe mà họ không chắc còn ai bảo hành.
Tốc độ ra mẫu mới và những kênh bán ngắn hạn
Yếu tố thứ nhất là nhịp ra sản phẩm. Theo ông Weiss, tốc độ đổi mới rất nhanh của các hãng Trung Quốc có thể tự đẩy nhanh mức mất giá, vì các mẫu đang bán trông nhanh lạc hậu khi thế hệ kế tiếp liên tục xuất hiện.
Yếu tố thứ hai nằm ở cách bán hàng. Ông cho biết các hãng Trung Quốc hiện chủ yếu dùng các kênh ngắn hạn, gồm xe tự đăng ký đứng tên đại lý, dịch vụ thuê bao xe và các công ty cho thuê, và những kênh này mang theo rủi ro là xe quay trở lại thị trường rất nhanh với mức chiết khấu mạnh hơn. Mỗi lô xe như vậy trở thành nguồn cung xe lướt, và chính nguồn cung đó ép giá những chiếc xe cùng dòng đang nằm trong tay người mua trước.
Cần sòng phẳng rằng đây chưa phải bản án cho mọi thương hiệu. Giá trị còn lại chỉ hình thành sau nhiều năm có đủ lượng xe cũ giao dịch, trong khi phần lớn thương hiệu Trung Quốc mới bán tại Đức vài năm. Các tổ chức định giá khác nhau cũng cho ra con số khác nhau tùy phương pháp và thời điểm chốt số liệu.
Điều đáng chú ý trong câu chuyện này là ai phát hiện ra vấn đề trước. Người mua lẻ thường chỉ biết mức mất giá vào ngày họ bán xe, còn các công ty cho thuê thì phải định giá trước ba năm, nên họ buộc phải nhìn thấy rủi ro sớm hơn và phản ứng bằng tiền.
Thị trường Việt Nam đang đi qua đúng cơ chế mà phía Đức mô tả, chỉ khác ở chỗ chưa có tổ chức nào công bố số liệu theo thương hiệu, nên phải đọc trực tiếp từ các sàn rao bán. Trên Bonbanh, bảng giá xe cũ cập nhật tháng 8/2026 cho thấy MG HS đời 2024 được rao từ 499 triệu đồng và đời 2023 từ 515 triệu đồng. Các tin cụ thể gồm một chiếc bản 1.5T Lux đời 2024 đã chạy 33.300 km rao 540 triệu đồng và một chiếc cùng bản chạy 36.000 km rao 570 triệu đồng.
Mẫu xe lai của thương hiệu Haval cho thấy mức rơi rõ hơn vì có mốc giá gốc để đối chiếu. Haval H6 bản hybrid ra mắt Việt Nam ngày 2/8/2023, và từ ngày 16/1/2024 hãng hạ giá niêm yết xuống 986 triệu đồng, tức giảm 110 triệu đồng so với mức công bố ban đầu. Trên Bonbanh, một chiếc đời 2023 mới chạy 12.000 km được rao 695 triệu đồng, tương đương khoảng 70% giá niêm yết đã điều chỉnh và khoảng 63% mức giá khi xe mở bán, chưa tính các khoản phí lăn bánh mà chủ xe đầu tiên đã trả.
Cần lưu ý rằng đây là giá rao của người bán, còn giá mà một cửa hàng xe cũ thực sự chi ra để thu xe thường thấp hơn, nên khoảng cách thực tế giữa tiền bỏ ra và tiền thu về còn rộng hơn con số trên tin rao. Đó cũng là lý do các con số này chỉ phản ánh được một phần, trong khi bức tranh đầy đủ chỉ hiện ra khi có một tổ chức định giá độc lập công bố giá trị còn lại theo từng thương hiệu như cách thị trường Đức đang làm.
PV
