Theo trang tin TMTPost, tin đồn ByteDance tham gia lĩnh vực xe tự vận hành một lần nữa làm dấy lên câu hỏi quen thuộc: liệu tập đoàn mẹ của TikTok có đang chuẩn bị bước vào cuộc chơi sản xuất ô tô?
Hiện nay, ByteDance đang nghiên cứu công nghệ xe tự vận hành thông qua nhóm phát triển mô hình thế giới (World Model) thuộc ByteDance Seed. Tuy nhiên, phía ByteDance nhanh chóng khẳng định công ty mới chỉ thực hiện các nghiên cứu ban đầu về AI, bao gồm AI vật lý, và chưa có kế hoạch thương mại hóa hệ thống lái thông minh.
Dù vậy, trong bối cảnh ngành ô tô ngày càng được định nghĩa bởi phần mềm và AI, khoảng cách giữa việc phát triển công nghệ tự lái với sản xuất một mẫu xe hoàn chỉnh thực tế không còn quá xa.
Câu hỏi đáng quan tâm không còn là ByteDance có đủ khả năng làm ô tô hay không, mà là liệu họ có thực sự muốn làm.
Rào cản thấp
Nếu cách đây một thập kỷ, sản xuất ô tô là lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ cùng chuỗi cung ứng cực kỳ phức tạp, thì hiện nay quá trình này đã được tiêu chuẩn hóa đáng kể. Pin, khung gầm, nền tảng xe điện hay nhiều linh kiện cốt lõi đều có thể mua từ các nhà cung cấp chuyên biệt.
Trong khi đó, phần tạo nên khác biệt của một mẫu xe lại chuyển sang buồng lái thông minh và hệ thống lái tự động. Điều này cũng phản ánh trực tiếp vào lợi nhuận của ngành.
Theo số liệu của Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA), từ tháng 1 đến tháng 5/2026, tỷ suất lợi nhuận bán hàng của ngành ô tô chỉ đạt 3,4%, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của ngành sản xuất.
Hơn 90% doanh nghiệp xe năng lượng mới vẫn trong tình trạng thua lỗ, trong khi nhiều mẫu xe thuộc phân khúc 100.000 - 200.000 NDT (dao động trong khoảng từ 389 đến 778,5 triệu đồng) chỉ đạt biên lợi nhuận gộp dưới 5%, thậm chí bán càng nhiều càng lỗ.
Nguyên nhân đến từ cả hai phía. Chi phí nguyên liệu và linh kiện tăng mạnh, với giá nguyên liệu sản xuất pin lithium carbonate tăng hơn 130% và chip ô tô tăng khoảng 300%, khiến chi phí mỗi xe đội thêm 3.000 - 5.000 NDT (tương đương với 11 đến 19,5 triệu đồng).
Đồng thời, lợi thế cạnh tranh ở phần cứng ngày càng bị thu hẹp khi các nền tảng như khung gầm xe điện MEB của Volkswagen, e-Platform của BYD hay SEA của Geely giúp nhiều doanh nghiệp có thể nhanh chóng phát triển xe mới.
Thế nhưng, giới AI và ô tô đều coi xe tự vận hành là kịch bản thương mại hóa quan trọng nhất của mô hình thế giới.
Tesla đã xây dựng mô hình trí tuệ nhân tạo mô phỏng thế giới thần kinh Neural World Simulator để AI có thể tích lũy lượng kinh nghiệm lái xe tương đương hàng trăm năm chỉ trong một ngày mô phỏng.
Trong khi đó, Waymo phối hợp với DeepMind phát triển World Model nhằm tạo ra các tình huống giao thông cực đoan mà thử nghiệm thực tế gần như không thể thu thập.
Với ByteDance, công ty sở hữu đồng thời năng lực AI, hạ tầng tính toán và đội ngũ nghiên cứu mô hình lớn. Chính vì vậy, dù gia nhập sau, họ vẫn được đánh giá có cơ hội cạnh tranh nếu lựa chọn theo đuổi công nghệ này.
Nếu nhìn rộng hơn, ByteDance thực tế đã hiện diện khá sâu trong hệ sinh thái ô tô.
Dongchedi (Dcar), một nền tảng nội dung và giao dịch xe của ByteDance những năm gần đây liên tục mở rộng từ xe mới sang xe cũ, đồng thời tích hợp hoạt động giao dịch vào bộ phận thương mại mới của tập đoàn.
Con đường này khá giống với những gì từng diễn ra với hai nhà sáng lập hãng xe điện NIO và nhà sản xuất xe điện thông minh cao cấp của Trung Quốc Li Auto.
Trước khi thành lập NIO, ông chủ Li Bin đã từng phát triển Yiche.com, nền tảng tư vấn và giao dịch ô tô. Trong khi đó, ông chủ Li Xiang cũng xây dựng công ty Autohome trước khi bước sang lĩnh vực sản xuất xe.
Chính vì vậy, việc ByteDance có thể tiến thêm một bước sang ngành ô tô luôn được xem là khả năng hoàn toàn thực tế.
Nhưng ByteDance có lẽ sẽ không sản xuất ô tô
Dù sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi, nhưng khả năng ByteDance trực tiếp trở thành nhà sản xuất ô tô lại không cao.
Một trong những nguyên nhân đến từ chính bài học trong lĩnh vực điện thoại.
Cuối năm 2025, ByteDance hợp tác cùng Nubia ra mắt điện thoại Doubao với tham vọng xây dựng thiết bị AI nguyên bản. Tuy nhiên, việc các ứng dụng quan trọng như WeChat hay Taobao không hỗ trợ đầy đủ quyền truy cập hệ thống khiến trải nghiệm bị hạn chế. Kế hoạch ra mắt thế hệ tiếp theo sau đó cũng bị kéo dài.
Nếu điện thoại còn gặp khó khăn, ngành ô tô với chu kỳ phát triển dài, chi phí lớn và hệ sinh thái phức tạp sẽ càng thách thức hơn.
Thay vì trở thành một hãng xe, ByteDance dường như đang lựa chọn vị trí giống với thương hiệu Bosch.
Trong hơn một thế kỷ, Bosch gần như không sản xuất xe nguyên chiếc nhưng lại trở thành nhà cung cấp công nghệ cốt lõi cho phần lớn ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Chính vì không cạnh tranh trực tiếp với các hãng xe, Bosch có thể hợp tác với hầu như mọi đối tác.
Đó cũng là mô hình mà Huawei từng nhiều lần nhắc tới khi bước chân vào lĩnh vực ô tô.
Những động thái gần đây cho thấy ByteDance tập trung đưa AI của mình lên xe thay vì tự chế tạo xe.
Tesla Trung Quốc đã lựa chọn tích hợp mô hình trợ lí ảo thông minh Doubao phụ trách điều khiển các chức năng trên xe như điều hòa, cửa kính, ghế ngồi hay điều hướng, trong khi DeepSeek đảm nhiệm các tác vụ hội thoại mở.
Việc Tesla chấp nhận sử dụng mô hình AI nội địa để cải thiện khả năng bản địa hóa được xem là sự ghi nhận đối với năng lực của Doubao.
Tính đến nay, Doubao đã được tích hợp trên khoảng 7 triệu xe, phủ hơn 50 thương hiệu cùng 145 dòng xe, xử lý trung bình hơn 30 triệu lượt tương tác buồng lái mỗi ngày.
Những con số này cho thấy ByteDance đang mở rộng ảnh hưởng theo cách hoàn toàn khác so với việc tự xây dựng một thương hiệu ô tô.
Như vậy, chiến lược hiện nay của ByteDance cũng phản ánh sự thay đổi trong tư duy kinh doanh của ByteDance.
Khác với giai đoạn Douyin theo đuổi mô hình khép kín và kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, ngành ô tô là một hệ sinh thái phức tạp với sự tham gia của các nhà sản xuất chip, cảm biến, nhà cung cấp, hãng xe và mạng lưới dịch vụ.
Nếu ByteDance trực tiếp sản xuất ô tô, công ty sẽ trở thành đối thủ của chính những khách hàng tiềm năng.
Đối với ByteDance, việc trở thành “bộ não AI” cho ngành ô tô có thể mang lại lợi ích lâu dài hơn nhiều so với việc xây dựng một thương hiệu xe riêng.
Có thể nói rằng, khoảng cách giữa công nghệ tự lái và sản xuất ô tô của ByteDance có thể chỉ còn “một lớp giấy mỏng”. Nhưng chính việc không chọc thủng lớp giấy đó mới có thể giúp ByteDance duy trì vị thế trung lập, hợp tác với nhiều hãng xe cùng lúc và mở rộng ảnh hưởng trong kỷ nguyên ô tô thông minh.
* Nguồn: TMTPost
Lâm Mộc
