"Cú bắt tay lịch sử" giữa Mỹ-Israel trong lĩnh vực SAF có thể thay đổi thế giới

Times of Israel đưa tin vào tháng 2/2026 cho biết, hãng sản xuất máy bay Boeing của Mỹ đã đầu tư hàng triệu USD tại Viện Công nghệ Israel (Viện Technion, trụ sở tại Haifa) nhằm thúc đẩy sản xuất thương mại Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) - một loại nhiên liệu thay thế cho máy bay phản lực có hàm lượng carbon thấp.

"Hợp tác Mỹ-Israel này có thể thay đổi thế giới" là nhận định mà American Technion Society (Hiệp hội Technion Mỹ) đưa ra đầu tháng 2/2026 ngay sau khi Trung tâm Đổi mới SAF Boeing-Technion (do Viện Technion thành lập) tạo được đột phá trong phát triển nhiên liệu SAF thông qua quy trình kết hợp hydro xanh và CO2 thu hồi từ không khí.

Sự hợp tác này củng cố vị thế dẫn đầu về công nghệ, an ninh năng lượng và vai trò của Israel trong việc định hình tương lai của ngành hàng không toàn cầu. 

Với 11 giảng viên Technion, hàng chục nghiên cứu sinh tiến sĩ và một trong hai cơ sở thử nghiệm nhiên liệu thực nghiệm duy nhất trên thế giới, Israel đang góp phần dẫn đầu cuộc đua toàn cầu hướng tới chuyến bay bền vững, American Technion Society thông tin.

“Nếu có một quốc gia nào trên thế giới có khả năng giải quyết thách thức về khí thải trong ngành hàng không dân dụng, thì đó chính là Israel, dẫn đầu bởi Technion – được ví như MIT của Israel. Chúng tôi rất vui mừng được hợp tác với Viện Technion và các bên liên quan khác tại Trung tâm Đổi mới Boeing–Technion SAF để hỗ trợ ngành công nghiệp hàng không vũ trụ của Israel" - Tiến sĩ Brendan Nelson, Chủ tịch Boeing Global, phát biểu trong chuyến thăm Technion đầu tháng 2/2026. 

Đột phá sản xuất SAF từ Israel

Bắt đầu từ ngày 27/1/2026, Trung tâm Boeing–Technion SAF Innovation Center (ISAF) của Israel chính thức chuyển sang giai đoạn triển khai thực tế (Pphase 2) trong quá trình sản xuất nhiên liệu SAF.

Hiện, các nhà khoa học Israel đang phát triển thực hành Quy trình Power-to-Liquid (PtL) nhằm đạt được sản xuất thương mại với chi phí cạnh tranh. 

Quy trình cốt lõi sử dụng hydro xanh kết hợp với CO2 thu hồi từ không khí để tổng hợp hydrocarbon ở phạm vi nhiệt độ sôi của hydrocarbon trong nhiên liệu máy bay phản lực, thông qua xúc tác (có thể dựa trên sắt hoặc các công nghệ tiên tiến khác do các nhà nghiên cứu Technion phát triển). 

SAF này có thể pha trộn hoặc thay thế hoàn toàn nhiên liệu truyền thống mà không cần thay đổi động cơ máy bay hiện tại – một lợi thế lớn so với các giải pháp khác như điện hoặc hydro trực tiếp.

Quy trình PtL từ hydro xanh + CO2 thu hồi mang lại giải pháp gần như vòng kín carbon: CO2 được lấy từ không khí hoặc khí thải công nghiệp, hydro xanh từ năng lượng mặt trời/gió, nên SAF có hệ số giảm phát thải lên đến 90-100% so với nhiên liệu hóa thạch. 

Khi quy mô hóa, nó không cạnh tranh với nguồn thực phẩm hay đất nông nghiệp, mà tận dụng CO2 dư thừa thành nguyên liệu. Nếu chi phí hydro xanh tiếp tục giảm, giá SAF có thể cạnh tranh với jet fuel truyền thống trong thập kỷ tới.

Sự hợp tác lịch sử giữa Boeing-Technion gửi tín hiệu mạnh mẽ: Công nghệ này đang chuyển từ phòng thí nghiệm sang thực tế, có tiềm năng "rung chuyển" ngành hàng không bằng cách cung cấp giải pháp bền vững, quy mô lớn và chi phí hợp lý.

"Cú bắt tay" này diễn ra trong bối cảnh các hãng hàng không trên toàn thế giới đang cam kết thực hiện các mục tiêu khử carbon đầy tham vọng. Boeing đặt mục tiêu cung cấp máy bay thương mại có khả năng bay hoàn toàn bằng Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) vào năm 2030. 

Các quy định quốc tế như của IATA (Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế) yêu cầu ngành hàng không thương mại chuyển sang sử dụng nhiên liệu bền vững để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.