Suýt mất mạng vì chủ quan sau khi nuốt hạt mít
Sau khi vô tình nuốt phải hạt mít trong lúc ăn, cụ C.T bắt đầu thấy bụng đầy chướng, đau tức và hoàn toàn không thể đại tiện hay trung tiện được. Nghĩ là do đầy bụng thông thường nên cụ chần chừ ở nhà, cho đến khi bụng chướng to, khó thở gia đình lập tức đưa xuống Hà Nội cấp cứu.
Tại Bệnh viện Đại học Y Dược, ĐHQGHN, Cơ sở Linh Đàm, kết quả chụp chiếu ổ bụng khiến cả ê-kíp bác sĩ giật mình: hạt mít kích thước lên tới khoảng 3 x2 cm đã trôi xuống ruột non và bị kẹt cứng lại tại đây, gây ra tình trạng tắc ruột cơ học nghiêm trọng suốt 4 ngày. Nếu không được mổ giải phóng kịp thời, đoạn ruột bị tắc sẽ có nguy cơ hoại tử, vỡ ruột, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
PGS.TS Trần Quế Sơn (Trưởng khoa Phẫu thuật Tiêu hóa và Gan mật), người trực tiếp phẫu thuật cho cụ T. cho biết, ca bệnh này đặc biệt nguy hiểm vì cụ từng có tiền sử mổ phẫu thuật Miles (cắt cụt trực tràng do ung thư) cách đây 15 năm, đồng thời đang điều trị bệnh lý nền đái tháo đường type 2.
"Thông thường với ca tắc ruột do nuốt dị vật, chúng tôi có thể áp dụng phẫu thuật nội soi, chỉ cần một đường rạch nhỏ 3-5 cm để lấy dị vật ra ngoài, giúp bệnh nhân ít đau và nhanh hồi phục. Tuy nhiên, vì cụ T. có vết mổ cũ phẫu thuật Miles cũ, các quai ruột bên trong đã dính chặt vào thành bụng và vùng hố chậu trái. Khi tiến hành, ê-kíp đã đi 3 trocar để thăm dò bằng nội soi nhưng do ruột non dính quá chặt, không thể di động an toàn nên chúng tôi lập tức chuyển sang mổ mở để đảm bảo an toàn tuyệt đối, tránh nguy cơ làm thủng, rách ruột của cụ”. PGS.TS Trần Quế Sơn chia sẻ từ góc độ chuyên môn.
Nhờ sự quyết đoán, tận tình và năng lực chuyên môn cao của PGS.TS Trần Quế Sơn cùng ê-kíp y bác sĩ ca phẫu thuật mở bụng gỡ dính, mở ruột lấy khối dị vật bã thức ăn ra ngoài đã thành công tốt đẹp. Sau 7 ngày theo dõi diễn biến, cụ T. đã khỏe mạnh trở lại, huyết động ổn định, bụng mềm, vết mổ khô, hậu môn nhân tạo ra phân đều và đang được chăm sóc tích cực để chuẩn bị xuất viện.
Hai "cái bẫy" khiến người già dễ bị tắc ruột
Từ ca bệnh này, PGS.TS Trần Quế Sơn chỉ ra hai nguyên nhân cốt lõi khiến người cao tuổi trở thành "nạn nhân" quen thuộc của chứng tắc ruột do bã thức ăn hoặc dị vật: Người già hệ thống răng thường rụng, yếu khiến sức nhai kém, thức ăn không được nghiền nát kỹ. Thêm vào đó, phản xạ nuốt giảm khiến các cụ dễ nuốt chửng cả khối thức ăn lớn hoặc các loại hạt trơn mà không hay biết. Khi xuống đến đường ruột vốn đã co bóp kém, chúng dễ kết dính với dịch vị tạo thành khối bã bít chặt lòng ruột.
Những người đã từng trải qua các cuộc phẫu thuật lớn ở vùng bụng (như mổ dạ dày, đại tràng, trực tràng...) thì trong bụng thường có các dây chằng dính, hoặc lòng ruột có những đoạn bị gập góc, thu hẹp hơn bình thường. Đây chính là những "nút thắt" hiểm hóc, chỉ cần một hạt trái cây hay khối xơ thức ăn đi qua là sẽ bị kẹt lại ngay lập tức.
Quy tắc ăn uống an toàn cho người cao tuổi
Để tránh những tai nạn đáng tiếc tương tự, các gia đình có người cao tuổi cần đặc biệt lưu ý các nguyên tắc dưới đây:
- Tuyệt đối lọc bỏ hạt trước khi ăn: Khi cho các cụ ăn các loại quả có hạt lớn hoặc trơn (mít, nhãn, vải, hồng xiêm, chanh, quất...), người nhà phải bóc tách múi và lấy sạch hạt ra trước. Tuyệt đối không để nguyên quả cho các cụ tự cắn, tự nhằn hạt.
- Chế biến thức ăn ninh nhừ, cắt nhỏ: Ưu tiên các món ăn mềm, dễ tiêu hóa. Thịt nên băm nhỏ hoặc hầm kỹ.
- Hạn chế đồ ăn nhiều chất xơ dai, chát: Cẩn trọng với măng khô, xơ mít, quả hồng ngâm, dọc mùng (nếu chưa tước kỹ vỏ)... vì đây là những "thủ phạm" hàng đầu tạo thành khối bã thức ăn gây tắc ruột.
- Ăn chậm, nhai kỹ: Nhắc nhở các cụ không ăn vội vã, không vừa ăn vừa nói chuyện hay xem tivi để tránh nuốt chửng vô điều kiện.
- Uống đủ nước: Giúp làm mềm thức ăn và hệ tiêu hóa vận hành trơn tru hơn.
Chuyên gia khuyến cáo, nếu thấy người cao tuổi (đặc biệt là người có tiền sử mổ bụng cũ) xuất hiện các triệu chứng như đau bụng thành từng cơn tăng dần, nôn mửa, bí đánh rắm, bí đại tiện, bụng chướng to dần... thì phải đưa đến bệnh viện ngay lập tức.
Tuyệt đối không tự ý mua thuốc tẩy ruột, thuốc nhuận tràng cho uống hoặc dùng các loại nước lá tại nhà. Việc chậm trễ có thể khiến ruột bị hoại tử, vỡ ruột, gây nhiễm trùng toàn thân và dẫn đến tử vong.
(Ảnh: BVCC)
Tuấn Khang
