Ông Lý (65 tuổi, sống tại thành phố Hàng Châu, Trung Quốc) nghỉ hưu năm 60 tuổi sau hơn 30 năm làm việc trong một doanh nghiệp vận tải. Với mức lương hưu 2.800 NDT/tháng (tương đương khoảng 10 triệu đồng), cộng thêm khoản tiết kiệm tích lũy trước đó, ông tin rằng cuộc sống về già sẽ khá dễ chịu.
“Lúc mới nghỉ, tôi nghĩ chỉ cần chi tiêu tiết kiệm một chút là đủ. Không còn áp lực nuôi con, không phải lo công việc, tiền hưu mỗi tháng đều đặn như vậy thì chẳng có lý do gì để thiếu trước hụt sau”, ông kể.
Thế nhưng, 5 năm trôi qua, sổ tiết kiệm của ông gần như không thể tăng thêm. Thậm chí, có thời điểm ông phải rút bớt tiền đã dành dụm từ trước để bù vào sinh hoạt hằng ngày. Khi nhìn lại, ông Lý nhận ra ba sai lầm lớn đã âm thầm “ăn mòn” tài chính tuổi hưu.
Sai lầm thứ nhất: Đánh giá thấp chi phí y tế
Giống như nhiều người, ông Lý từng nghĩ rằng chi phí lớn nhất của đời người nằm ở giai đoạn nuôi con và làm việc. Khi về hưu, mọi thứ sẽ nhẹ nhàng hơn. Thực tế mọi chuyện hoàn toàn ngược lại.
Từ tuổi 60, sức khỏe của ông bắt đầu xuống dốc. Huyết áp cao, mỡ máu, đau khớp và các vấn đề tiêu hóa khiến ông phải đi bệnh viện thường xuyên hơn. Dù có bảo hiểm y tế, nhiều khoản thuốc men, thực phẩm chức năng và khám định kỳ vẫn phải tự chi trả.
“Trước đây mỗi tháng tôi chỉ nghĩ đến tiền ăn uống, điện nước. Nhưng giờ, riêng tiền liên quan đến sức khỏe đã chiếm gần một phần ba lương hưu”, ông nói. Chi phí y tế không đến dồn dập trong một lần, mà rải đều theo tháng, khiến ông khó nhận ra mình đang tiêu nhiều hơn dự tính.
Sai lầm thứ hai: Không lập kế hoạch chi tiêu sau khi nghỉ hưu
Trong suốt thời gian còn đi làm, ông Lý quen với việc “có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu”. Bởi thu nhập hằng tháng luôn ổn định và có xu hướng tăng theo thâm niên. Khi về hưu, ông vẫn giữ thói quen đó, nhưng lại không xây dựng bất kỳ kế hoạch chi tiêu cụ thể nào.
Những khoản tưởng như nhỏ: mừng tuổi cháu, đám cưới họ hàng, sinh nhật bạn bè, hiếu hỉ, du lịch ngắn ngày… cộng dồn lại thành con số không hề nhỏ. Ông cũng không tách bạch rõ tiền sinh hoạt bắt buộc và tiền chi tiêu linh hoạt.
“Có tháng tôi tiêu quá tay, nhưng nghĩ tháng sau bù lại. Kết quả là tháng nào cũng vậy”, ông thừa nhận. Không có ngân sách rõ ràng khiến ông mất kiểm soát dòng tiền, dù thu nhập không hề biến động.
Sai lầm thứ ba: Dùng lương hưu để “gánh” trách nhiệm của con cái
Theo ông Lý, sai lầm lớn nhất nằm ở việc bản thân không biết đặt giới hạn tài chính khi con cái đã trưởng thành. Khi con trai mua nhà, ông sẵn sàng hỗ trợ một phần tiền trả góp. Khi con gái gặp khó khăn trong kinh doanh, ông lại dùng tiền hưu để giúp đỡ.
Ông không coi đó là gánh nặng, bởi nghĩ rằng “giúp được con lúc nào hay lúc đó”. Chỉ đến khi nhận ra bản thân không còn khả năng tích lũy cho những rủi ro của chính mình, ông mới giật mình.
“Lương hưu đáng lẽ phải là điểm tựa cho tuổi già, nhưng tôi lại dùng nó để làm ‘phao cứu sinh’ cho người khác”, ông nói.
Nhìn lại 5 năm đã qua, ông Lý không trách ai ngoài chính mình. Theo ông, nghỉ hưu không đồng nghĩa với việc ngừng tính toán. Ngược lại, đó là giai đoạn cần kỷ luật tài chính hơn bao giờ hết: dự phòng chi phí y tế, lập ngân sách rõ ràng và học cách nói “không” khi vượt quá khả năng.
“Giá như tôi hiểu điều này sớm hơn, có lẽ 5 năm qua đã không trôi đi trong cảm giác lúc nào cũng vừa đủ, nhưng không bao giờ dư”, ông Lý nói.
Đinh Anh (Theo Toutiao)
