Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ (A03), Bộ Công an, nêu ý kiến tại hội nghị tập huấn công tác tổ chức và kiểm tra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 do Bộ GD&ĐT tổ chức ngày 10/4.
Gian lận tinh vi bằng tai nghe và camera siêu nhỏ
Theo ông Tuấn, kỳ thi tốt nghiệp THPT là sự kiện giáo dục quy mô lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, song tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực, gian lận, vi phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự và an ninh trên lĩnh vực giáo dục.
Hiện nay, vẫn còn một bộ phận phụ huynh, thí sinh có tư tưởng tiêu cực, tìm mọi cách gian lận để có kết quả cao. Một bộ phận nhỏ cán bộ, giáo viên còn chủ quan, lơ là, thiếu trách nhiệm, dẫn đến sai sót. Ông Tuấn nhắc lại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, 39 trường hợp thí sinh sử dụng điện thoại di động, trong đó có 5 trường hợp chụp ảnh đề thi gửi ra bên ngoài nhưng chỉ bị phát hiện khi hình ảnh lan truyền trên mạng, theo Tiền Phong.
Năm 2026, kỳ thi diễn ra trên toàn quốc với gần 2.500 điểm thi, khoảng 1 triệu thí sinh và trên dưới 200.000 cán bộ, giáo viên, lực lượng tham gia.
Đại diện A03 nhận định nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao tiếp tục diễn biến phức tạp, nhất là tình trạng sử dụng AI và mạng xã hội. Tình trạng mua bán thiết bị công nghệ cao diễn ra tràn lan và công khai.
Các thiết bị gian lận ngày càng tinh vi, khó phát hiện. Ví dụ như tai nghe siêu nhỏ, chỉ bằng hạt gạo, được nhét sâu vào trong tai và phải dùng nam châm mới có thể lấy ra được. Các camera được giấu dưới vỏ bọc của các vật dụng thông thường như cúc áo, gọng kính, nhẫn, mặt đồng hồ hoặc máy tính cầm tay.
Đặc biệt, các thiết bị này có khả năng tự động kết nối và truyền hình ảnh đề thi ra bên ngoài, sau đó nhận đáp án bằng giọng nói chỉ trong vài giây thông qua hạ tầng mạng di động tốc độ cao mà không cần người dùng thao tác trực tiếp. Đáng chú ý, để sở hữu các thiết bị đắt tiền này, thí sinh thường có sự hỗ trợ về tài chính hoặc tiếp tay từ người thân, gia đình
Bên cạnh đó, sự phát triển của AI đã làm gia tăng đáng kể nguy cơ gian lận. Thí sinh sử dụng thiết bị để quét đề thi và gửi lên các ứng dụng AI. Các công cụ này sẽ tự động giải đề (đặc biệt là đề trắc nghiệm) và đọc đáp án cho thí sinh, giúp việc gian lận diễn ra nhanh chóng.
Các phần mềm AI thường có máy chủ đặt tại nước ngoài, gây nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc truy vết và xử lý triệt để.
Ông Tuấn cho rằng các hành vi tiêu cực không chỉ ảnh hưởng đến kết quả thi mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân, là điều kiện để các thế lực thù địch lợi dụng xuyên tạc, kích động. Do đó, công tác tuyên truyền giáo dục cho học sinh, phụ huynh và cán bộ về nhận thức pháp luật là rất quan trọng.
Từ nay đến ngày thi, Cục A03 đề nghị công an các địa phương tăng cường rà soát trên các hội nhóm mạng xã hội để phát hiện, xử lý các đường dây mua bán thiết bị gian lận, thi thuê, thi hộ hoặc phát tán thông tin thất thiệt về đề thi.
Các đơn vị nghiên cứu, thí điểm áp dụng các biện pháp kỹ thuật phòng ngừa gian lận công nghệ cao, như thiết bị nhận dạng căn cước công dân hoặc máy quét an ninh cầm tay tại các điểm thi có nguy cơ cao.
Những điểm mới đáng chú ý
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 11-12/6. Thí sinh sẽ làm bốn bài thi, gồm hai môn Toán và Ngữ văn. Ngoài ra, các em chọn hai môn trong số các môn Hóa học, Vật lý, Sinh học, Địa lý, Lịch sử, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ và Ngoại ngữ, theo Tạp chí Tri Thức (ZNews).
Thứ trưởng GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nói tính chất kỳ thi tốt nghiệp THPT rất quan trọng, tác động lớn tới toàn xã hội. Kỳ thi năm nay có nhiều đặc thù so với năm trước, song đây cũng là những điểm thuận lợi.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025
Cụ thể, kỳ thi diễn ra sớm hơn hai tuần, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh. Kỳ thi chỉ còn một đối tượng dự thi là học sinh theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, không còn tình trạng "một hội đồng, hai chương trình" như năm 2025.
Bên cạnh đó, 34 Sở GD&ĐT đã ổn định về mặt tổ chức và con người, giúp việc tham mưu và triển khai nhiệm vụ diễn ra thuận lợi.
Một số điểm được điều chỉnh tại quy chế thi tốt nghiệp THPT. Cụ thể, công tác thanh tra, kiểm tra được bổ sung, tăng cường phân cấp để giảm áp lực cho địa phương.
Các loại giấy tờ của thí sinh được tích hợp, góp phần đơn giản hóa thủ tục. Quy trình chấm phúc khảo được siết chặt, tất cả bài thi có thay đổi điểm đều phải tổ chức đối thoại giữa các giám khảo. Bên cạnh đó, chính sách ưu tiên được điều chỉnh theo trường THPT nơi thí sinh theo học thay vì nơi cư trú.
Với những yếu tố thuận lợi trên, cùng kinh nghiệm nhiều năm, sự phối hợp và quan tâm của các cấp, ngành, thứ trưởng tin tưởng kỳ thi sẽ tiếp tục được tổ chức thành công. Tuy nhiên, ông Thưởng lưu ý các đơn vị tuyệt đối không được chủ quan, phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm, từ xa cho kỳ thi.
Trang Đào (Tổng hợp)
