Kết quả thăm dò dư luận mới nhất do Trung tâm Nghiên cứu Dư luận Toàn Nga (VTsIOM) công bố hôm 24/12 cho thấy, đa số người dân Nga kỳ vọng xung đột tại Ukraine sẽ kết thúc vào năm 2026.
Khảo sát phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong tâm lý xã hội Nga, trong bối cảnh xung đột chuẩn bị kéo dài sang năm thứ tư và các nỗ lực ngoại giao quốc tế đang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Cuộc khảo sát được tiến hành trên phạm vi toàn quốc, sử dụng phương pháp phỏng vấn tiêu chuẩn, phản ánh quan điểm của nhiều nhóm tuổi và tầng lớp xã hội khác nhau.
Nhiều người Nga kỳ vọng rằng xung đột tại Ukraine sẽ chấm dứt trong năm 2026. Ảnh: Reuters
VTsIOM nhận định, dù tình hình chiến sự vẫn phức tạp, kỳ vọng về một lộ trình kết thúc xung đột đang dần hình thành trong nhận thức xã hội Nga. Các cuộc thăm dò gần đây cũng cho thấy mối quan tâm của công chúng đối với các giải pháp chính trị – ngoại giao có xu hướng gia tăng, song song với mong muốn duy trì ổn định kinh tế – xã hội trong nước.
Tiên trình đàm phán hòa bình
Sau giai đoạn leo thang căng thẳng vào cuối năm 2024, cục diện xung đột tại Ukraine bước sang năm 2025 với những chuyển biến rõ rệt, gắn liền với sự điều chỉnh chính sách của Mỹ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng.
Washington dần rời trọng tâm hỗ trợ quân sự trực tiếp cho Kiev chuyển sang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm thỏa thuận hòa bình mang tính tổng thể với mong muốn sớm kết thúc cuộc xung đột.
Tháng 3, Mỹ thông báo Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận ngừng bắn một phần. Thỏa thuận này tập trung vào việc bảo đảm an ninh hàng hải ở biển Đen và chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.
Động thái trên được xem là bước ngoặt quan trọng, mở ra không gian ngoại giao mới và đánh dấu dấu ấn đầu tiên của Tổng thống Trump trong vai trò người thúc đẩy tiến trình hòa bình.
Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Getty
Tuy nhiên, kỳ vọng sớm tan biến khi thỏa thuận ngừng bắn nhanh chóng đổ vỡ. Ba vòng tiếp xúc trực tiếp giữa quan chức Nga và Ukraine trong mùa hè chỉ mang lại kết quả hạn chế ở khía cạnh nhân đạo, như trao đổi tù binh và hồi hương hài cốt binh sĩ, mà không tạo được đột phá đối với những vấn đề then chốt liên quan đến lãnh thổ và cấu trúc an ninh lâu dài. Trong bối cảnh đó, Mỹ bắt đầu đẩy nhanh sự điều chỉnh chiến lược.
Bước ngoặt đầu tiên diễn ra vào tháng 7, khi Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố tạm dừng một số gói viện trợ quân sự quan trọng cho Ukraine, bao gồm hệ thống phòng không Patriot và nhiều loại vũ khí dẫn đường chính xác. Theo Viện Nghiên cứu kinh tế thế giới Kiel, viện trợ quân sự của Mỹ dành cho Kiev trong nửa cuối năm 2025 giảm tới 43% so với nửa đầu năm.
Đến tháng 11, việc Mỹ công bố dự thảo Kế hoạch hòa bình 28 điểm - văn kiện được đánh giá là toàn diện nhất được đưa ra kể từ khi xung đột bùng phát gần bốn năm trước đánh dấu bước thay đổi lớn, mang tới hi vọng về "ngày chiến tháng".
Tuy nhiên, bản kế hoạch nhanh chóng bộc lộ những khác biệt sâu sắc giữa các bên, đặc biệt xoay quanh vấn đề lãnh thổ - “lằn ranh đỏ” đối với Ukraine và cũng là yêu sách then chốt của Nga. Theo nhận định của nhiều tổ chức nghiên cứu chiến lược, đây chính là điểm nghẽn lớn nhất của toàn bộ tiến trình hòa bình, khiến Ukraine từng bày tỏ sự phản đối đối với đề xuất do Mỹ đưa ra.
Cục diện trên chiến trường
Trong khi đó, trên thực địa Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố quân đội Nga đang áp đảo Ukraine khi có khoảng 27.400 máy bay không người lái (UAV) tầm xa của Ukraine bị bắn hạ trên lãnh thổ Nga trong năm nay, phần lớn xuất hiện sau mùa hè. Ukraine ban đầu phóng khoảng 1.000 UAV/tháng vào lãnh thổ Nga. Tuy nhiên đến tháng 5, con số này tăng lên 3.700 UAV và đi kèm với đó là tỷ lệ chặn bắt của Nga "trung bình là 97%" trong năm nay.
Nga cũng tiến hành nhiều cuộc tấn công chính xác vào cơ sở điện lực của Ukraine. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Andrei Belousov, hiệu quả của các cuộc tấn công chính xác của Nga là khoảng 60%, cao hơn một bậc so với hiệu quả của các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Giao tranh rực lửa trên chiến trường.
Tương tự, phía Ukraine đang mở rộng nỗ lực nhằm vào các tàu chở dầu trong "hạm đội bóng tối" của Nga để làm giảm nguồn ngân sách cho cỗ máy chiến sự của Moskva. Phía Ukraine gọi đây là “chiến dịch đặc biệt mới, chưa từng có tiền lệ”.
Ukraine cũng điều động Lữ đoàn thủy quân lục chiến số 35 và Lữ đoàn xung kích đổ bộ đường không số 95 về Pokrovsk (Krasnoarmeysky) để tăng cường vị trí, vì lo ngại cuộc đột phá của Nga sau khi các đơn vị Moskva hoàn thành nhiệm vụ xóa sổ vòng vây ở Dimitrov. Lữ đoàn 35 được rút khỏi Novopavlovka và Lữ đoàn 95 được rút khỏi Dobropolye.
Chuyên gia nhận định
Ông Jamie Dettmer, nhà bình luận chính sách đối ngoại của trang tin Politico, cho rằng cuộc xung đột Nga - Ukraine có thể kết thúc vào năm 2026 với những điều khoản bất lợi cho Kiev.
Dự đoán của ông Dettmer được đưa ra sau khi các nước EU không đạt được thỏa thuận sử dụng tài sản bị phong tỏa của Nga để cấp cho Ukraine.
Theo nhà bình luận của Politico, động thái này khiến Kiev mất đi nguồn tài trợ được đảm bảo trong 2 năm tới. Ông Dettmer nghi ngờ khoản vay 90 tỷ euro mà EU đã nhất trí sẽ không đủ để giúp Ukraine duy trì khả năng thanh toán.
Ngoài ra, ông Dettmer cũng dự đoán, các quốc gia khác có thể sẽ “nối gót” Hungary, Séc và Slovakia, những nước từng từ chối tham gia vào kế hoạch vay chung của EU.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tại vị ở Nhà Trắng vào năm 2026-2027. Vì vậy, ông Dettmer nhận định sẽ "không có lý do gì để trông chờ Washington cấp thêm tiền mặt".
Ông Jamie Dettmer, nhà bình luận chính sách đối ngoại của trang tin Politico. Ảnh: Getty
Trong khi đó, NBC News dẫn các đánh giá tình báo Mỹ cho thấy Nga quyết tâm hơn bao giờ hết tiếp tục cuộc xung đột ở Ukraine và tìm kiếm chiến thắng trên chiến trường.
Các cuộc hòa đàm tiếp tục bế tắc bất chấp các cuộc đối thoại trực tiếp diễn ra trong năm nay thông qua vai trò trung gian của chính quyền Tổng thống Trump.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nhận định, Nga có thể sẽ buộc phải chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine khi 2 yếu tố hội tụ: thực tế hơn về một chiến thắng tiềm tàng và khi tổn thất quá lớn.
Ông Sybiha nói thêm rằng cộng đồng quốc tế có đủ đòn bẩy để hối thúc Nga chấm dứt xung đột. Ông cũng kêu gọi các đồng minh thay đổi cách tiếp cận trong việc hỗ trợ Ukraine.
