Những ngày tháng 8, công trường đại dự án đường sắt đô thị nhẹ (LRT) nối từ Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đến Trung tâm Hội nghị APEC luôn trong trạng thái làm việc xuyên ngày đêm. Đối mặt với đặc trưng thời tiết thất thường của mùa mưa biển đảo—những cơn giông xám xịt ập đến bất ngờ trút nước làm mềm nhão nền đất, nối tiếp ngay sau đó là nắng gắt chói chang—hàng trăm kỹ sư và công nhân vẫn kiên trì bám trụ từng mét ray để giữ vững đường găng tiến độ.
Những thanh ray mẫu đầu tiên và tâm tư người thợ bám công trường
Ngày 11/8 vừa qua ghi nhận dấu mốc kỹ thuật đặc biệt khi các thanh ray hiệu chuẩn đầu tiên được lắp đặt trên tuyến LRT dài 17,59 km. Đây là bước thử nghiệm ray mẫu mang ý nghĩa then chốt nhằm đo đạc, căn chỉnh độ chuẩn xác tuyệt đối của các thông số kỹ thuật trước khi chuyển sang giai đoạn thi công cơ khí, công nghệ đồng loạt trên toàn tuyến.
Trực tiếp siết từng mối nối trên công trường, ông Nguyễn Trung Kiên (50 tuổi, công nhân Công ty Cổ phần Đường sắt Vĩnh Phú) chia sẻ về những ngày đầu làm quen với khổ ray tiêu chuẩn quốc tế 1.435 mm thay vì khổ 1.000 mm truyền thống: "Mệt thì chắc chắn là rất mệt. Tuy nhiên, những lần đau mỏi vai gáy vẫn không thể bằng nỗi nhớ nhà. Vợ tôi không hề muốn chồng phải đi làm xa ở độ tuổi này. Lần nào gọi điện về, tôi cũng thấy vợ như nghẹn lại", ông Kiên nói.
Tròn hai tháng rời Hà Nội vào đảo, vượt qua những nhọc nhằn và khoảng cách địa lý, người thợ kỳ cựu bộc bạch niềm tin vào dự án: "Nghĩ đến ngày công trình hoàn thành, khách quốc tế đi trên những chuyến tàu điện mà mình góp sức xây dựng, tôi thấy vui và tự hào lắm. Đây chắc chắn là kỷ niệm đáng nhớ nhất đời công nhân".
Còn đối với đơn vị quản lý, việc triển khai một tuyến hạ tầng lộ thiên dài gần 18 km giữa mùa mưa tạo ra áp lực đè nặng lên từng giờ làm việc. Ông Lê Hoài Phong, Trưởng ban Quản lý dự án Tàu điện Phú Quốc (Tập đoàn Sun Group), cho biết mọi sự gián đoạn đều đòi hỏi nỗ lực bù đắp gấp đôi, khiến đội ngũ kỹ sư, giám sát và nhà thầu phải liên tục túc trực điều phối linh hoạt theo diễn biến thời tiết.
Ông Lê Hoài Phong, Trưởng ban Quản lý dự án Tàu điện Phú Quốc, chia sẻ về áp lực tiến độ trong mùa mưa. Ảnh nhân vật do Chủ đầu tư cung cấp
Chạy đua tiến độ nhưng kiên quyết không đánh đổi chất lượng kỹ thuật
Khởi công từ tháng 12/2025 và chính thức tăng tốc cường độ cao từ tháng 3/2026, toàn dự án hiện duy trì lực lượng khoảng 500 đến gần 600 nhân sự cùng 200 trang thiết bị cơ giới, tổ chức thi công 3 ca liên tục 24/7.
Hạng mục cấp phối trộn xi măng hiện đạt khoảng 30% khối lượng. Mục tiêu đặt ra là cơ bản hoàn thành nền bê tông tuyến trong tháng 9/2026, hoàn tất toàn bộ cầu, hầm, nền đường vào tháng 12/2026 trước khi bàn giao cho đơn vị chuyên trách đường sắt phối hợp với Cục 16 Đường sắt Trung Quốc hoàn thiện lắp ray vào tháng 2/2027. Dự kiến, tuyến tàu sẽ bắt đầu nghiệm thu chạy thử vào tháng 6, vận hành thử đồng bộ vào tháng 7 và chính thức khai thác thương mại vào tháng 8/2027.
Đánh giá về quy mô và tốc độ triển khai gói thầu cung cấp, lắp đặt đường ray XL-03 với 7 mũi thi công đồng loạt, ông Nguyễn Tất Đạt, Phó giám đốc Ban điều hành kiêm Chỉ huy trưởng gói thầu (Tập đoàn Đường sắt Việt Nam), nhận định: "Việc hoàn thiện 17,59 km đường đôi với nhiều công nghệ mới trong hơn một năm là tiến độ hiếm thấy đối với một dự án đường sắt trong nước".
Phó giám đốc Ban điều hành, kiêm Chỉ huy trưởng gói thầu XL-03 đánh giá tiến độ triển khai dự án. Ảnh nhân vật do Chủ đầu tư cung cấp
Tuy vậy, yêu cầu kỷ luật công trường vẫn được đặt lên hàng đầu. Ông Đạt khẳng định: "Tại LRT Phú Quốc, đoạn ray mẫu phải được hiệu chuẩn trước khi thi công đại trà. Mỗi đầu việc có kế hoạch theo ngày, tuần; từng bước được kiểm tra, nghiệm thu trước khi chuyển công đoạn. Ban quản lý có thể rút ngắn thời gian chờ, tăng số mũi thi công, nhưng không thể "thúc" một trị số kỹ thuật vượt khỏi dung sai cho phép".
Dự án lần đầu tiên ứng dụng công nghệ ray rãnh 60R2 tại Việt Nam trên nền khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, giúp triệt tiêu rung chấn, giảm thiểu tiếng ồn khi di chuyển qua các phân khu đô thị. Để khắc phục rào cản logistics vận tải đường biển vượt đảo mất 3 giờ, ban điều hành đã lập chốt dự phòng vật tư từ 3 tháng trước khi khởi công, đồng thời dựng nhà bạt dã chiến bảo vệ bề mặt thi công khi gặp mưa dầm.
Khi chính quyền và công trường 'chạy' cùng một nhịp
Ông Trần Anh Tuấn - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đường sắt Việt Nam (VNR) từng chia sẻ về tuyến LRT Phú Quốc rằng: "Trong một thời gian vô cùng ngắn, chúng tôi phải thi công xong 17,59 km đường đôi, tương đương với khối lượng của gần 36 km đường sắt đô thị. Đây thực sự là một tốc độ "siêu nhanh". Thậm chí, nếu hệ thống ray từ đối tác cung cấp không bị phụ thuộc yếu tố thời tiết, cập bến sớm hơn, chúng tôi hoàn toàn có dư địa để đẩy nhanh tiến độ và làm nhanh hơn nữa".
Thành công về mặt tiến độ như trên của tuyến LRT Phú Quốc còn đến từ sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền tỉnh An Giang, Sở Xây dựng và chủ đầu tư trong việc tháo gỡ thủ tục pháp lý, thẩm định thiết kế và giải phóng mặt bằng theo nguyên tắc phân định rõ người, rõ việc.
Được đầu tư theo phương thức Đối tác công tư (BOT) với tổng mức đầu tư khoảng 9.000 tỷ đồng, dự án có cơ cấu vốn gồm 70% vốn tham gia từ ngân sách Nhà nước và 30% vốn do doanh nghiệp huy động. Đến nay, khối lượng giải ngân đạt khoảng 1.800 tỷ đồng (tương đương 20% tổng mức đầu tư). Sau dấu mốc ray mẫu, cuối tháng 8/2026 sẽ bước vào giai đoạn lắp ray đại trà trên nền đường và từ tháng 10/2026 sẽ tiếp tục mở rộng sang các phân đoạn thi công trên cao cùng hạng mục đi ngầm phức tạp.
Tuyến đường sắt đô thị nhẹ Phú Quốc rút ngắn thời gian di chuyển giữa sân bay quốc tế và quần thể Hội nghị APEC xuống chỉ còn hơn 20 phút. Tuyến gồm 6 nhà ga được tạo hình kiến trúc mang dấu ấn văn hóa đặc sắc trải dài từ Tây Bắc, Hà Nội, Huế, Tây Nguyên, Sài Gòn đến Phú Quốc, mang đến cho du khách trải nghiệm độc đáo như khám phá "một vòng Việt Nam".
Dưới góc nhìn phát triển hạ tầng, dự án không chỉ hoàn thiện bức tranh giao thông xanh không phát thải cho đảo Ngọc mà còn đóng vai trò như một "tấm danh thiếp" năng lực tổ chức sự kiện quốc tế trước thềm APEC 2027. Ý nghĩa dài hạn của công trình nằm ở việc kết nối cộng đồng dân cư, tối ưu hóa chi phí đi lại và thúc đẩy mạnh mẽ luồng du lịch chất lượng cao trong tương lai.
Hướng tới khoảnh khắc đoàn tàu chính thức vận hành thương mại, ông Lê Hoài Phong đúc kết kỳ vọng bằng ba cụm từ: "tự hào, hạnh phúc và vỡ òa". Để biến mục tiêu đó thành hiện thực, guồng quay thi công trên công trường Phú Quốc vẫn đang miệt mài vận hành không ngừng nghỉ mỗi ngày đêm.
Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế
Thái Hà
