“Giờ hành chính”, “đời sống 9-to-5” vốn là những từ dùng để miêu tả khung giờ làm việc của dân văn phòng. Tuy nhiên trong bối cảnh ai cũng có thể làm việc và giao tiếp các vấn đề trong công việc chỉ với 1 chiếc điện thoại, ranh giới của “khung giờ làm việc” trong ngày đang trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
Buổi tối từng là khoảng thời gian dành cho gia đình, nghỉ ngơi hoặc những sở thích cá nhân. Thế nhưng với không ít nhân viên văn phòng tại Hàn Quốc, một tin nhắn từ sếp trên KakaoTalk hay một cuộc gọi công việc bất ngờ có thể khiến họ ngay lập tức rơi vào trạng thái căng thẳng.
Khi công nghệ giúp con người kết nối mọi lúc mọi nơi, ngày càng nhiều người lao động bắt đầu đặt câu hỏi: “Liệu tôi có thực sự được nghỉ ngơi vào buổi tối hay không?”.
Căng thẳng, hoảng sợ khi nghe chuông báo tin nhắn vào buổi tối
Kim, 31 tuổi, một nhân viên văn phòng tại Seoul (Hàn Quốc), cho biết anh thường cảm thấy căng thẳng mỗi khi điện thoại rung lên vào buổi tối dù chưa chắc đó đã là thông báo liên quan đến công việc. Kim kể rằng cấp trên thường giao việc qua ứng dụng nhắn tin sau giờ làm.
Dù người quản lý đôi khi nói rằng anh “chưa cần check ngay nếu đang bận”, Kim vẫn không dám làm vậy. Nỗi lo về những hệ lụy có thể xảy ra nếu không phản hồi ngay lập tức, khiến anh tiếp tục làm việc ngay cả khi đã rời văn phòng từ lâu.
“Tôi cảm thấy rất áp lực khi sếp giao việc qua KakaoTalk sau giờ làm” - Anh nói.
Một nữ nhân viên 34 tuổi, cũng có trải nghiệm tương tự. Cô cho biết từng bị cấp trên trách móc chỉ vì không trả lời tin nhắn công việc trong một nhóm chat sau giờ làm việc. Đối với cô, việc tan sở không đồng nghĩa với việc kết thúc giờ làm. Chỉ cần điện thoại sáng màn hình, cảm giác phải lập tức kiểm tra, phản hồi khiến cô chẳng làm được việc gì cho bản thân vào buổi tối.
Những câu chuyện như của Kim hay nữ nhân viên 34 tuổi trên không còn là trường hợp cá biệt.
Trong bối cảnh các ứng dụng nhắn tin và công cụ làm việc trực tuyến trở thành một phần không thể thiếu của môi trường công sở, nhiều người cho biết họ ngày càng khó bảo vệ khoảng thời gian riêng tư của mình. Chính vì vậy, khái niệm “quyền được ngắt kết nối” - quyền từ chối tiếp nhận hoặc phản hồi liên lạc công việc ngoài giờ làm, đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn tại Hàn Quốc.
Những con số biết nói
Theo một khảo sát do cổng thông tin việc làm JobKorea thực hiện vào năm 2023, với 415 nhân viên văn phòng trong giai đoạn từ 14/3/2023 đến 5/4/2023: 64,3% người được hỏi cho biết họ thường xuyên tiếp tục làm việc tại nhà sau khi đã rời văn phòng. Trong khi đó, chỉ 6,7% nói rằng họ chưa bao giờ phải làm thêm việc ở nhà sau giờ làm. Kết quả này cho thấy đối với nhiều nhân viên văn phòng, ngày làm việc thực tế thường kéo dài hơn nhiều so với thời gian được quy định trên hợp đồng.
Những áp lực đó cũng được phản ánh trong một cuộc khảo sát quy mô lớn hơn do tổ chức Workplace Gapjil 119 phối hợp với công ty nghiên cứu Global Research, thực hiện với 1.000 người lao động từ 19 tuổi trở lên tại Hàn Quốc. Kết quả công bố vào tháng 2 vừa qua cho thấy: 66% người được hỏi cho biết họ đã nhận các cuộc gọi, tin nhắn hoặc liên lạc liên quan đến công việc ngoài giờ làm, vào cuối tuần, ngày nghỉ lễ hoặc thậm chí trong thời gian nghỉ phép.
Không chỉ dừng lại ở việc nhận thông báo về công việc sau giờ làm, nhiều người còn phải thực sự làm việc dù đã về nhà. Trong nhóm từng nhận liên lạc ngoài giờ, 30,5% cho biết họ đã thực hiện các chỉ đạo công việc ở bên ngoài văn phòng. Ngược lại, chỉ 8,9% nói rằng họ không phản hồi những liên lạc đó. Con số này phản ánh áp lực vô hình mà nhiều nhân viên phải đối mặt, khi việc từ chối trả lời tin nhắn của cấp trên vẫn là điều khó thực hiện trong môi trường làm việc mang tính thứ bậc cao.
Các cuộc liên lạc muộn vào ban đêm cũng khá phổ biến. Trong số những người từng nhận tin nhắn hoặc cuộc gọi công việc ngoài giờ, 30,8% cho biết họ đã bị liên hệ sau 22 giờ. Xét về tần suất, nhóm phổ biến nhất là nhận liên lạc từ 1- 3 lần mỗi tháng, chiếm 21,2%. Tiếp theo là nhóm bị liên hệ từ 1-2 lần mỗi tuần với tỷ lệ 20,6%. Còn nhóm từ 1- 10 lần mỗi năm chiếm 18,6%.
Với những con số như vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi đa số dân văn phòng Hàn Quốc đang tìm mọi cách để "giành lại buổi tối", bảo vệ thời gian nghỉ ngơi của chính mình.
Khảo sát của Workplace Gapjil 119 cho thấy 80,5% số người được hỏi trả lời “hoàn toàn đồng ý” hoặc “đồng ý” với đề xuất ban hành luật cấm liên lạc công việc sau giờ làm. Tổ chức này cho rằng việc liên tục nhận chỉ đạo công việc bất kể ngày đêm có thể xâm phạm quyền nghỉ ngơi của người lao động, thậm chí dẫn đến tình trạng “lao động miễn phí” và có dấu hiệu của hành vi quấy rối tại nơi làm việc.
Trước áp lực ngày càng lớn từ người lao động, Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc đã nghiên cứu các chính sách liên quan, trong khi một số doanh nghiệp lớn bắt đầu tự điều chỉnh văn hóa làm việc. Samsung Electronics khuyến khích nhân viên sử dụng nền tảng liên lạc nội bộ thay vì các ứng dụng cá nhân và hiển thị cảnh báo khi người dùng truy cập hệ thống trong khoảng thời gian ngoài giờ hành chính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng.
Trong khi đó, CJ Group đã triển khai chiến dịch hạn chế giao việc qua các phương tiện điện tử sau giờ làm từ năm 2017, còn LG Uplus từng áp dụng quy định cấm nhắn tin công việc sau 22 giờ từ năm 2016.
Dù vậy, đối với nhiều nhân viên văn phòng, cuộc chiến giành lại buổi tối của mình vẫn chưa kết thúc. Khi một tin nhắn công việc có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào trên màn hình điện thoại, việc thực sự “tan làm” vẫn là điều mà không ít người lao động Hàn Quốc đang tiếp tục chờ đợi.
(Nguồn: Korea JoongAng Daily, ChosunBiz)
Ngọc Linh
