Từ xưa đến nay, làm phim luôn được xem là một ngành công nghiệp tốn kém và phụ thuộc lớn vào con người. Một bộ phim có thể cần hàng trăm người tham gia, từ diễn viên, đạo diễn đến đội ngũ hóa trang, ánh sáng, hậu cần. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang mở ra một hướng đi mới đó là diễn viên AI.
Tháng 3/2026, một số công ty truyền thông tại Trung Quốc đã thông báo ký hợp đồng với các diễn viên AI được xây dựng dựa trên dữ liệu của người thật. Những “diễn viên kỹ thuật số” này có thể xuất hiện trong phim mà không cần bước chân đến phim trường, không cần quay lại nhiều lần và cũng không bị giới hạn bởi lịch làm việc.
Sự thay đổi này đang khiến ngành công nghiệp điện ảnh - truyền hình đứng trước một bước ngoặt lớn: chi phí sản xuất có thể giảm đáng kể, nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi về tương lai của nhiều lao động trong ngành.
Khi dữ liệu trở thành “diễn viên”
Khác với các nhân vật ảo trước đây vốn được tạo ra hoàn toàn bằng thuật toán, các diễn viên AI mới được xây dựng dựa trên dữ liệu sinh trắc học của người thật.
Trong quá trình hợp tác, các nghệ sĩ phải cung cấp dữ liệu quét 3D chi tiết, bao gồm cấu trúc khuôn mặt, biểu cảm vi mô, chuyển động cơ thể và mẫu giọng nói. Sau khi hoàn tất mô hình hóa, hình đại diện kỹ thuật số của họ có thể được sử dụng trực tiếp trong các dự án phim và truyền hình.
Điều này đồng nghĩa với việc diễn viên không cần phải có mặt tại phim trường. Các cảnh quay có thể được tạo ra bằng công nghệ mô phỏng và xử lý hậu kỳ.
Đối với các nhà đầu tư, đây là một thay đổi lớn trong cách sản xuất nội dung. Trong mô hình làm phim truyền thống, chi phí dành cho diễn viên, đoàn phim, địa điểm quay, trang phục và đạo cụ thường chiếm phần lớn ngân sách. Nhưng khi sử dụng diễn viên AI, nhiều chi phí vật lý có thể được cắt giảm đáng kể.
Sau khi một mô hình diễn viên kỹ thuật số được xây dựng, nó có thể được tái sử dụng trong nhiều dự án khác nhau mà không phát sinh thêm chi phí đáng kể. Điều này giúp các công ty sản xuất tiết kiệm ngân sách và tăng tốc độ sản xuất nội dung.
Không chỉ vậy, diễn viên AI còn cho phép các nghệ sĩ nhân rộng giá trị thương mại của mình. Một gương mặt nổi tiếng có thể xuất hiện trong nhiều dự án cùng lúc mà không bị giới hạn bởi thời gian hay lịch quay.
Công nghệ đang thay đổi thị trường lao động
Tuy mang lại nhiều lợi ích về chi phí và hiệu quả sản xuất, sự phát triển của diễn viên AI cũng làm dấy lên lo ngại về việc làm trong ngành điện ảnh.
Theo một số chuyên gia trong lĩnh vực casting, nhiều cảnh quay đơn giản hiện nay đã bắt đầu được tạo ra bằng mô hình kỹ thuật số thay vì quay trực tiếp. Những cảnh có đông người, cảnh chuyển tiếp hoặc các chuỗi hành động cơ bản có thể được dựng bằng phần mềm.
Điều này khiến nhu cầu đối với các vị trí như diễn viên quần chúng, diễn viên phụ, nhân viên hóa trang hoặc kỹ thuật hậu trường cơ bản có xu hướng giảm dần.
Bên cạnh yếu tố chi phí, một lý do khác khiến các nhà đầu tư quan tâm đến diễn viên AI là khả năng giảm thiểu rủi ro tài chính.
Trong nhiều năm qua, không ít dự án phim bị đình trệ hoặc hủy bỏ vì bê bối của diễn viên. Khi một diễn viên chính vướng scandal pháp lý hoặc vấn đề đạo đức, bộ phim có thể bị hoãn phát sóng hoặc phải chỉnh sửa lại toàn bộ, khiến nhà đầu tư thiệt hại nặng nề. Và diễn viên AI sẽ giúp hạn chế những rủi ro này.
Bởi không giống con người, diễn viên AI không gặp xung đột lịch trình, không vướng bê bối cá nhân và hoàn toàn hoạt động theo lập trình.
Tuy vậy, mô hình mới cũng đặt ra nhiều câu hỏi pháp lý và đạo đức. Việc sử dụng dữ liệu khuôn mặt, giọng nói và hình ảnh của con người cần được cấp phép rõ ràng để tránh vi phạm quyền cá nhân.
Nhiều chuyên gia cho rằng ngành điện ảnh cần sớm xây dựng hệ thống quy định về quyền sở hữu dữ liệu và cơ chế chia sẻ lợi nhuận giữa nghệ sĩ và các công ty sản xuất.
Trong tương lai, khi công nghệ AI tiếp tục phát triển và chi phí sản xuất ngày càng giảm, cấu trúc lao động của ngành điện ảnh - truyền hình có thể thay đổi đáng kể. Những công việc mang tính lặp lại hoặc kỹ thuật đơn giản có thể được thay thế bằng công nghệ.
Trong khi đó, lợi thế của diễn viên thật có thể sẽ quay trở lại với những yếu tố mà máy móc khó thay thế nhất đó là khả năng sáng tạo, cảm xúc và sự biểu đạt nghệ thuật của con người.
Phương Anh
Nguồn baidu
