Theo ghi nhận tại Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội, khoảng 1–2 tháng trước Tết Nguyên đán là giai đoạn số lượng nam giới đi khám tăng mạnh, với mức tăng trung bình khoảng 25–35% ở ba nhóm bệnh lý chính.
- Nhiễm khuẩn đường tiết niệu và bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs): Phổ biến nhất là lậu, sùi mào gà, Chlamydia và herpes sinh dục. Số liệu lâm sàng cho thấy các ca mắc mới thường tăng mạnh sau các đợt liên hoan, tất niên do sự gia tăng các hành vi tình dục không an toàn dưới tác động của đồ uống có cồn.
- Rối loạn chức năng tình dục: Bao gồm rối loạn cương dương và xuất tinh sớm. Nguyên nhân là do áp lực công việc căng thẳng kéo dài và tình trạng kiệt sức khiến nồng độ cortisol và prolactin tăng cao, gây ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục, làm suy giảm nồng độ testosterone nội sinh.
Ngoài ra, trong những tháng cuối năm, tình trạng viêm nhiễm thứ phát tăng do vệ sinh kém trong các chuyến đi dài hoặc thói quen nhịn tiểu, cùng với việc tiêu thụ quá mức thực phẩm cay nóng và rượu bia gây kích ứng niêm mạc đường niệu.
ThS.BS Phạm Minh Ngọc, Phó Giám đốc Trung tâm Y học Giới tính Hà Nội – Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cho biết, việc số lượng số nam giới đi khám tăng mạnh, đặc biệt là các bệnh lây qua đường tình dục, là tình trạng báo động.
Vì sao các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục tăng?
Cuối năm là thời điểm các hoạt động gặp gỡ, liên hoan và di chuyển diễn ra thường xuyên hơn. Việc sử dụng rượu bia trong các buổi tiệc khiến nhiều người giảm khả năng kiểm soát hành vi, dễ dẫn đến quan hệ tình dục bộc phát và không sử dụng biện pháp bảo vệ. Bác sĩ Ngọc cho biết, đây là yếu tố làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục trong dịp cận Tết.
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ đã tiếp nhận khá nhiều trường hợp nam giới được chẩn đoán nhiễm bệnh lây qua đường tình dục chia sẻ có sử dụng rượu trước đó. Đa phần các bệnh nhân đều chia sẻ cuối năm "bung xõa", ham vui tới mức vượt giới hạn, quan hệ không an toàn.
Theo bác sĩ Ngọc, trong khi lậu thường có thời gian ủ bệnh ngắn (từ 2–7 ngày); giang mai, HPV (sùi mào gà) hay HIV có thời gian ủ bệnh và “cửa sổ” kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Điều này có nghĩa là một hành vi nguy cơ trước Tết có thể không biểu hiện triệu chứng ngay, khiến nam giới chủ quan và tiếp tục lây nhiễm cho bạn đời trong kỳ nghỉ lễ.
Bác sĩ Ngọc khuyến cáo, dữ liệu lâm sàng ghi nhận tình trạng vi khuẩn lậu kháng thuốc đang gia tăng. Việc lây nhiễm trong các mối quan hệ không rõ ràng cuối năm thường đi kèm nguy cơ mắc các chủng vi khuẩn khó điều trị hơn, đòi hỏi phác đồ kháng sinh phối hợp phức tạp.
Ngoài ra, việc di chuyển giữa các vùng địa lý khác nhau làm thay đổi đặc điểm dịch tễ học của các tác nhân gây bệnh, khiến hệ miễn dịch của cá nhân khó thích nghi và dễ bị tấn công bởi các chủng vi sinh vật lạ tại địa phương mới.
Khuyến cáo y khoa cho nam giới
Bác sĩ Ngọc khuyến cáo để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, nam giới cần tuân thủ các nguyên tắc dự phòng sau:
- Sử dụng bao cao su: Đây vẫn là “tiêu chuẩn vàng” giúp ngăn ngừa đến 98% nguy cơ lây nhiễm phần lớn các bệnh STIs. Lưu ý kiểm tra hạn sử dụng và bảo quản đúng cách (tránh để trong ví quá lâu dưới nhiệt độ cao).
- Vệ sinh vùng kín đúng cách: Sau các hành vi nguy cơ hoặc sau một ngày dài di chuyển, việc vệ sinh bằng nước sạch hoặc dung dịch chuyên dụng cho nam giới giúp loại bỏ các tác nhân gây bệnh bám dính bên ngoài, giảm tải lượng vi khuẩn.
- Tiêm chủng dự phòng: Nếu chưa thực hiện, nam giới (đặc biệt dưới 26 tuổi) nên cân nhắc tiêm vaccine HPV để phòng ngừa sùi mào gà và ung thư dương vật, cũng như vaccine viêm gan B.
- Dự phòng sau phơi nhiễm: Trong trường hợp xảy ra quan hệ không an toàn với đối tượng có nguy cơ cao, cần liên hệ cơ sở y tế chuyên khoa trong vòng “72 giờ vàng” để được tư vấn sử dụng thuốc dự phòng lây nhiễm HIV.
- Kiểm tra sức khỏe chủ động: Thực hiện xét nghiệm sàng lọc STIs (panel 12–15 tác nhân) ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ hoặc định kỳ trước khi về nghỉ Tết để đảm bảo an toàn cho bạn đời.
“Đừng để một phút mất cảnh giác làm ảnh hưởng đến sức khỏe và hạnh phúc của cả gia đình trong dịp năm mới. Sự chủ động trong phòng ngừa luôn mang lại hiệu quả cao hơn và chi phí thấp hơn so với việc điều trị biến chứng”, bác sĩ Ngọc nói.
Ngọc Minh
