Nhắc đến công việc, đa số mọi người thường nghĩ đến thu nhập, áp lực, cơ hội thăng tiến hay sự ổn định. "Vui" hiếm khi là tiêu chí được đưa lên hàng đầu. Sau nhiều năm duy trì văn hóa “hustle” - làm việc không ngừng nghỉ để chứng minh giá trị bản thân, cách nhìn về công việc đã thay đổi đáng kể. Dân văn phòng bây giờ không còn coi công việc là trung tâm cuộc sống, và cũng không muốn ngày nào đi làm cũng thở dài chán nản.
Theo Bree Groff - Chuyên gia tư vấn văn hóa doanh nghiệp tại New York và tác giả cuốn Today Was Fun, đây là lúc mọi người cần đặt ra một câu hỏi: Thay vì chỉ cố gắng làm việc hiệu quả hơn, tại sao không nghĩ đến việc làm sao để mỗi ngày đi làm trở nên dễ chịu và vui vẻ hơn một chút?
Trong nhiều năm làm việc với lãnh đạo cấp cao của các tập đoàn như Google, Microsoft, Hilton hay Pfizer, Groff nhận ra một thực tế rằng môi trường làm việc thành công không chỉ được đo bằng doanh thu hay năng suất, mà còn bằng việc nhân viên có thực sự cảm thấy thích khoảng thời gian họ dành ở đó hay không.
Niềm vui chốn công sở không khó tìm đến thế!
Bree Groff cho rằng nhiều người đang rơi vào hai thái cực: Một là sống để làm việc, coi thành tích nghề nghiệp là thước đo giá trị của bản thân. Hai là chấp nhận suy nghĩ "đi làm thì phải khổ", chỉ mong đến cuối tuần hoặc kỳ nghỉ để được sống đúng nghĩa. Cả hai cách nhìn đều khó duy trì lâu dài và đều khiến công việc trở thành gánh nặng.
Quan điểm của Groff là công việc nên mang lại niềm vui, nhưng chỉ là một trong rất nhiều niềm vui của cuộc sống. Nó không cần phải là nơi duy nhất tạo ra ý nghĩa hay hạnh phúc.
Suy nghĩ này đến với cô sau biến cố gia đình vào năm 2022, khi mẹ được chẩn đoán mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối còn cha mắc Alzheimer. Groff quyết định tạm dừng công việc để chăm sóc cả hai. Sau khi mẹ qua đời, cô nhận ra quỹ thời gian của mỗi người đều hữu hạn. Nếu ai cũng chỉ có một số lượng ngày thứ Hai nhất định trong đời, thì việc dành phần lớn thời gian để chờ hết giờ làm quả là điều đáng tiếc.
Cũng trong giai đoạn đó, thị trường lao động chứng kiến làn sóng nghỉ việc hàng loạt và xu hướng "quiet quitting" (chỉ làm đúng những gì được giao và chất lượng công việc chỉ dừng ở mức chấp nhận được). Theo Groff, đây là dấu hiệu cho thấy nhiều người đã mất kết nối với công việc của mình.
Thực tế, bản thân công việc không phải vấn đề. Điều khiến nhiều người mệt mỏi lại là những quy chuẩn và thói quen được coi là cố hữu trong môi trường công sở: Lịch họp kín cả ngày, trả lời email bất kể giờ giấc, bỏ bữa để làm việc hay mặc định rằng công việc phải đánh đổi bằng sức khỏe và các mối quan hệ.
Trong khi đó, chúng ta được trả lương để tạo ra giá trị, chứ không phải chịu đựng.
Groff cho rằng nếu tách bỏ những phần rườm rà ấy, bản chất của công việc vẫn có rất nhiều yếu tố thú vị: Được thể hiện năng lực bản thân, cùng đồng nghiệp giải quyết vấn đề, tạo ra sản phẩm hữu ích hay hoàn thành một thử thách mới. Những điều đó vốn dĩ hoàn toàn có thể mang lại cảm giác hứng thú.
Vậy phải làm sao để tìm được niềm vui khi đi làm?
Trong cuộc phỏng vấn của mình với Th Guardian, Groff cũng chỉ ra một rào cản khiến dân văn phòng khó tìm được cảm giác vui vẻ, thoải mái: Áp lực phải trông thật “chuyên nghiệp". Khai niệm “chuyên nghiệp” đang bị hiểu quá cứng nhắc. Nhiều nơi vô tình tạo cảm giác nhân viên luôn phải “diễn” một vai nhất định thay vì được là chính mình.
Theo Groff, việc thể hiện cá tính không làm giảm năng lực làm việc. Một người vẫn có thể đưa ra quyết định sáng suốt dù mặc trang phục thoải mái thay vì bộ đồ công sở cứng nhắc. Khi người lao động được thể hiện bản thân nhiều hơn, môi trường làm việc cũng trở nên gần gũi và bớt áp lực hơn.
Theo cô, điều người lao động cần là sự độc lập và quyền cân bằng giữa công việc với cuộc sống cá nhân. Không phải ai cũng muốn cống hiến toàn bộ thời gian cho công ty. Với phần lớn mọi người, sau giờ làm vẫn còn gia đình, bạn bè, sở thích và những điều quan trọng khác.
Vậy làm thế nào để giữ được niềm vui trong những ngày làm việc bình thường? Groff cho rằng không cần những thay đổi quá lớn. Chính những niềm vui nhỏ mới tạo nên sự khác biệt.
Một trong những cách đơn giản nhất là cá nhân hóa không gian làm việc. Một bức ảnh gia đình, món quà lưu niệm sau chuyến du lịch, cuốn sổ yêu thích hay một chiếc bút khiến bản thân thích thú đều có thể giúp góc làm việc trở nên gần gũi hơn. Ngay cả việc lựa chọn trang phục mang lại cảm giác tự tin và vui vẻ cũng góp phần cải thiện tâm trạng.
Bên cạnh đó, mối quan hệ với đồng nghiệp cũng ảnh hưởng rất lớn đến trải nghiệm đi làm. Chỉ cần dành vài phút hỏi thăm nhau mỗi ngày, chia sẻ cảm xúc hoặc đơn giản là cùng cười sau một câu chuyện nhỏ cũng đủ khiến bầu không khí bớt căng thẳng.
Groff còn khuyến khích các nhóm làm việc chia sẻ với nhau "hướng dẫn sử dụng bản thân". Mỗi người đều có cách giao tiếp, phản ứng với áp lực và phong cách làm việc khác nhau. Khi đồng nghiệp hiểu điều đó, những hiểu lầm và va chạm không đáng có sẽ giảm đi đáng kể.
Một khái niệm thú vị được cô gọi là "thin-slicing joy", tạm hiểu là chia nhỏ niềm vui. Ngay cả trong một ngày đầy áp lực, con người vẫn có thể tạo ra vài phút dễ chịu cho chính mình. Đó có thể là ly cà phê trước cuộc họp quan trọng, vài phút đi bộ ngắm cây xanh vào giờ nghỉ trưa, một cuộc tâm sự ngắn với đồng nghiệp thân thiết để giải tỏa áp lực hay đơn giản là một câu đùa đúng lúc. Những khoảnh khắc rất nhỏ ấy không xóa bỏ khó khăn nhưng giúp một ngày làm việc trở nên nhẹ nhàng hơn.
Groff cũng thừa nhận không phải công việc nào cũng là lý tưởng. Nếu đã cố gắng thay đổi cách nhìn, chủ động tạo niềm vui và xây dựng các mối quan hệ tích cực nhưng môi trường làm việc vẫn chỉ mang đến cảm giác kiệt sức kéo dài, có lẽ đã đến lúc cân nhắc một lựa chọn khác.
Theo cô, cuộc sống quá ngắn để dành phần lớn thời gian chỉ mong đồng hồ chạy nhanh hơn. Công nghệ hay trí tuệ nhân tạo có thể thay con người làm nhiều công việc lặp đi lặp lại, nhưng điều chúng không thể thay thế là khả năng tận hưởng, kết nối và tìm thấy niềm vui trong những điều nhỏ bé.
(Nguồn: The Guardian)
Ngọc Linh
