31.000 tỷ USD sẽ được chuyển giao trong 10 năm tới
Thế giới đang bước vào một trong những cuộc dịch chuyển tài sản lớn nhất lịch sử, khi hàng chục nghìn tỷ USD được chuyển từ thế hệ đi trước sang thế hệ kế thừa. Xu hướng này không nằm ngoài Việt Nam, nơi ngày càng nhiều gia đình bắt đầu đối diện bài toán chuyển giao tài sản, gia sản sau nhiều năm tích lũy. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra không chỉ là “trao lại bao nhiêu”, mà quan trọng hơn là “làm sao giữ được và phát triển được khối tài sản đó”.
Trao đổi về vấn đề này, trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, ông Nguyễn Kỳ Minh, Kinh tế trưởng, Công ty CP Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam (IVS) cho biết thị trường tài chính thế giới đang bước vào kỷ nguyên được gọi là "The great wealth transfer" - Cuộc đại chuyển giao tài sản”.
Đây là quá trình tài sản từ thế hệ "Baby Boomers" (sinh sau Thế chiến II) chuyển sang thế hệ Millennials và Gen Z. Theo ước tính của IVS, có khoảng 31 nghìn tỷ USD tổng giá trị ước tính sẽ được chuyển giao trên toàn cầu trong vòng 10 năm tới (đến năm 2035) bởi những người có tài sản trên 5 triệu USD.
Bên cạnh xu hướng chuyển gia tài sản xuyên thế hệ, còn có vấn đề về dịch chuyển tài sản xuyên biên giới. Theo thống kê, năm 2025 cũng đã ghi nhận con số kỷ lục 142.000 triệu phú di cư xuyên biên giới và dự kiến đạt 165.000 người vào năm 2026.
Ông Minh đánh giá, Việt Nam đang ở giai đoạn "nóng" nhất của quá trình này khi các tập đoàn gia đình lớn chuyển giao quyền lực. Khác với phương Tây có bề dầy phát triển các thị trường và công cụ cho việc quản lý, nhiều gia đình giàu có tại Việt Nam tích lũy tài sản chủ yếu dưới dạng bất động sản, hoặc cổ phần doanh nghiệp tư nhân.
“Đây là những tài sản "khó chia", có hạn chế về mặt thanh khoản và dễ xảy ra tranh chấp”, ông nói.
Sự lệch pha giữa F1 và F2
Kinh tế trưởng của Chứng khoán Guotai Junan cũng thông tin, tại Việt Nam số lượng người siêu giàu tăng trưởng thuộc hàng nhanh nhất thế giới (khoảng 10-15%/năm). Như vậy, số lượng khách hàng và nhu cầu quản lý tài sản tại Việt Nam đang trở nên ngày càng cấp thiết hơn.
Về vấn đề này, vị chuyên gia nhận thấy có thể thấy 3 thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển giao tài sản hiện nay ở Việt Nam. Thách thức đầu tiên là rủi ro vận hành, doanh nghiệp gia đình dễ gặp khó khi F2 không muốn kế nghiệp hoặc tranh chấp quyền lợi.
Thách thức thứ hai là sự lệch pha tư duy, thế hệ F1 thích "đất và vàng", thế hệ F2 thích "công nghệ, các sản phảm đầu tư mới và đầu tư toàn cầu...
Thách thức thứ ba là hành lang pháp lý, các công cụ như Quỹ tín thác (Trust) tại Việt Nam vẫn còn mới và chưa hoàn thiện so với quốc tế.
“Thực tiễn tại các quốc gia đi trước cho biết 70% các vụ chuyển giao tài sản thất bại không phải do đầu tư thua lỗ, mà do sự đổ vỡ trong giao tiếp gia đình và việc người kế thừa không được đào tạo đủ kỹ năng để quản lý một khối tài sản lớn đột ngột.
Bên cạnh đó, thực tế đã chứng kiến thế hệ bố mẹ ưa thích việc xây dựng và quản lý doanh nghiệp, tức là trực tiếu điều hành, trong khi thế hệ tiếp theo lại muốn ủy quyền cho những nhà quản lý chuyên nghiệp (ngoài quan hệ huyết thống) để theo đuổi những hoài bão khác ngoài vấn đề tài chính đơn thuần”, ông Minh nói.
Cuối cùng là sự phức tạp hóa về cư trú và thuế, giới siêu giàu hiện nay trên thê giới cũng như tại Việt Nam là những công dân toàn cầu. Theo chuyên gia, thực tế không thiếu việc con cái đang định cư tại quốc gia phát triển, trong khi bố mẹ điều hành doanh nghiệp tại Việt Nam với tài sản là bất động sản tại quốc gia khác có thể một mạng lưới thuế và vấn đề pháp lý chồng chéo (thuế thừa kế, thuế vốn, thuế thu nhập toàn cầu).
Ngoài ra, sự minh bạch tài chính cũng là vấn đề cần quan tâm khi nhiều gia đình vẫn còn thói quen để người thân đứng tên hộ tài sản, dẫn đến rủi ro tranh chấp pháp lý cực cao khi người đứng đầu qua đời đột ngột.
Theo vị chuyên gia, cha mẹ nên có kế hoạch để con cái làm quen với vấn đề quản lý và đầu tư càng sớm càng tốt. Thay cho hiện tại các tài sản được chuyển giao một lần với khối lượng lớn tại một thời điểm tương đối muộn trong tương lai, ngay từ khi thành niên (18 tuổi) hoặc bắt đầu đặt chân vào cuộc sống (tốt nghiệp đại học, thường là 22 tuổi), giới trẻ nên được làm quen với việc nắm giữ một khoản tài chính nhất định để sử dụng cho các mục tiêu đầu tư, quản lý.
“Việc này sẽ giúp các bạn trẻ học cách ra quyết định, bảo tồn và phát triển các khối tài sản của mình, cũng như học cách chống lại các cám dỗ ngắn hạn cũng như duy trì sự tập trung và các thói quen tốt cho việc quản lý tài sản của bản thân sau này. Và như vậy, khi chính thức tiếp quản khối tài sản sau này, họ sẽ không bị ngợp, cũng như có sự chuẩn bị đầy đủ về năng lực cũng như kiến thức cho hoạt động hết sức khó khăn này”, ông Minh khuyến nghị.
PV
