Sáng 7/9, trong khuôn khổ Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II (KOL Summit 2026), phiên chuyên đề “Ảnh hưởng số và tương lai sáng tạo” diễn ra với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, nền tảng và cộng đồng người sáng tạo nội dung.
Phát biểu mở đầu phiên chuyên đề, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an - cho rằng ảnh hưởng số không còn là câu chuyện riêng của người sáng tạo mà đã trở thành vấn đề của cả hệ sinh thái và tương lai của nghề nghiệp này.
“Ảnh hưởng phải đi liền với trách nhiệm, ảnh hưởng càng lớn thì trách nhiệm càng phải cao”, Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh.
Hàng triệu người theo dõi sẽ chẳng còn ý nghĩa nếu niềm tin bị đánh mất
Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, cộng đồng sáng tạo nội dung Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, ngày càng thể hiện rõ vai trò trong nền kinh tế số và đời sống xã hội. Tuy nhiên, những người làm nghề cũng đang đứng trước ba thay đổi mang tính căn bản: công nghệ, pháp lý và kỳ vọng của xã hội.
Đầu tiên là sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI). Một kịch bản, hình ảnh, giọng nói, thậm chí video hoàn chỉnh giờ đây có thể được tạo ra gần như tức thì. Công nghệ giúp nâng cao năng suất sáng tạo nhưng đồng thời đặt ra câu hỏi về vai trò và trách nhiệm của con người phía sau nội dung.
“Khi máy có thể làm những nội dung thay cho con người thì vai trò của người sáng tạo còn lại ở đâu và trách nhiệm cuối cùng thuộc về ai?”, Đại tá Nguyễn Hồng Quân đặt vấn đề.
Thay đổi thứ hai đến từ hành lang pháp lý, với những quy định liên quan đến hoạt động quảng cáo, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm của các chủ thể trên không gian mạng. Theo ông, hoạt động của KOL ngày càng được nhìn nhận như một nghề nghiệp thực thụ, cần được bảo vệ và tạo điều kiện phát triển, nhưng đồng thời phải đi cùng nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm xã hội.
Thay đổi thứ ba là kỳ vọng của xã hội đối với người có sức ảnh hưởng. Nếu trước đây lượt theo dõi, lượt xem hay khả năng tạo viral thường được xem là những chỉ dấu quan trọng của sức ảnh hưởng, theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, thương hiệu, nền tảng và công chúng hiện đang chuyển thước đo “từ độ phủ sang uy tín và trách nhiệm”.
“Hàng triệu người theo dõi sẽ chẳng còn ý nghĩa nếu niềm tin bị đánh mất. Khi niềm tin được gìn giữ, bồi đắp thì sức ảnh hưởng số sẽ bền vững và có giá trị thật. Đó chính là sự khác biệt giữa viral và sức ảnh hưởng.”
Từ đó, ông cho rằng niềm tin đang trở thành tài sản quan trọng nhất của người làm nghề sáng tạo. Những thay đổi về công nghệ, pháp lý và kỳ vọng xã hội cũng cho thấy sáng tạo số đang thực sự trở thành một nghề, với nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm xã hội đi kèm.
Trách nhiệm không chỉ thuộc về KOL
Một điểm được Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh là trách nhiệm xây dựng môi trường sáng tạo lành mạnh không thể chỉ đặt lên vai người có sức ảnh hưởng mà thuộc về cả hệ sinh thái.
Theo ông, cơ quan quản lý có trách nhiệm hoàn thiện thể chế và bảo vệ người làm nghề chân chính; nền tảng cần vận hành minh bạch; doanh nghiệp phải hợp tác trên cơ sở tôn trọng pháp luật và quyền sở hữu trí tuệ. Trong khi đó, cộng đồng người có sức ảnh hưởng phải giữ gìn uy tín và đạo đức nghề nghiệp trước công chúng.
Việc xây dựng các chuẩn mực, theo ông, cũng không đồng nghĩa với việc hạn chế khả năng sáng tạo.
“Chuẩn mực và quy tắc ứng xử trách nhiệm không phải là cái áo siết chặt mà là lá chắn bảo vệ chính những người đang làm nghề nghiêm túc trước rủi ro, trước tin giả, trước sự cạnh tranh không lành mạnh và trước nguy cơ bị lợi dụng hình ảnh”, Đại tá Nguyễn Hồng Quân chia sẻ.
Trong bối cảnh đó, Liên minh Niềm tin số và chương trình tín nhiệm người có ảnh hưởng được đề cập như những công cụ nhằm đưa các chuẩn mực từ định hướng thành hành động cụ thể, hướng tới khả năng minh bạch và đo lường.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân cũng đặt ra yêu cầu về việc minh bạch mối quan hệ giữa KOL, nhãn hàng và đơn vị trung gian, qua đó hạn chế tình trạng “ảnh hưởng ảo”, quảng cáo thiếu trách nhiệm. Đồng thời, hệ sinh thái cần tìm lời giải cho trách nhiệm pháp lý, đạo đức khi AI tham gia ngày càng sâu vào quá trình sản xuất nội dung.
Theo ông, tương lai của sáng tạo số tại Việt Nam sẽ không chỉ được quyết định bởi công nghệ hay pháp luật mà còn phụ thuộc vào lựa chọn có trách nhiệm của chính cộng đồng những người có ảnh hưởng.
“Mỗi lựa chọn đúng đắn ngày hôm nay sẽ góp phần kiến tạo một không gian số Việt Nam nhân văn, đáng tin cậy hơn”, ông nhấn mạnh.
KOL Summit 2026 có chủ đề “KOL với hành trình kiến tạo niềm tin số”, quy tụ hơn 1.500 khách mời, trong đó có hơn 1.000 nghệ sĩ, KOL/KOC cùng đại diện cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp, nền tảng và chuyên gia. Hội nghị tập trung vào các vấn đề như AI, thông tin sai lệch, deepfake, khủng hoảng niềm tin, đạo đức nghề nghiệp, bản quyền và tương lai của sức ảnh hưởng số.
Minh Ngọc
