Theo Sohu, vào những năm 1980, một nhóm trẻ nhỏ ở tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, rủ nhau lên ngọn núi trong làng chơi trốn tìm. Khi đang vui chơi, một đứa trẻ trong số đó phát hiện một thanh kiếm gỉ xanh nằm trong bụi cỏ. Vì cho rằng thanh kiếm này được làm bằng sắt, có thể đổi lấy tiền nên chúng đã mang về bán cho người thu mua phế liệu.
Khi đó, người thu mua phế liệu không nhìn thấy giá trị thực sự của thanh kiếm nên vứt nó trong nhà kho. Mãi cho đến năm 1985, khi các chuyên gia của Viện khảo cổ tại Hà Bắc thực hiện nhiều cuộc tìm kiếm các di tích văn hóa trong nhân dân, họ mới phát ra sự tồn tại của thanh kiếm đặc biệt này.
Theo đó, tỉnh Hà Bắc vốn nằm ở trung tâm của nền văn minh Trung Quốc cổ đại nên có rất nhiều di tích văn hóa và lăng mộ. Vì vậy, vào thời điểm đó, một nhóm nhà khảo cổ học tại địa phương thường xuyên thực hiện những chuyến đi thu thập những báu vật quốc gia này vẫn còn đang thất lạc. Khi tìm thấy thanh kiếm cổ, các chuyên gia rất đỗi vui mừng. Sau khi quan sát kỹ, họ cho biết thanh kiếm trên vốn được làm bằng đồng chứ không phải bằng sắt như nhiều người vẫn nghĩ. Theo thời gian, nó đã gỉ xanh nhưng vẫn giữ được những đường nét và chi tiết đặc trưng vốn có.
Biết thanh kiếm này chắc chắn không phải là một món đồ cổ bình thường nên những chuyên gia này đã dò hỏi người thu mua phế liệu về lai lịch của nó. Theo lời chỉ dẫn của đám trẻ trong làng, họ vội tìm đến ngọn núi được nhắc đến. Tin chắc rằng ngọn núi này có thể vẫn còn nhiều di vật hay ngôi mộ cổ còn sót lại nên các chuyên gia đã lập tức nhờ cảnh sát và chính quyền địa phương phong tỏa khu vực này và tiến hành việc khai quật.
Khối lượng công việc khổng lồ đã khiến các nhà khảo cổ mất hơn 3 tháng mới có thể “lật tung” toàn bộ ngọn núi. Kết quả, họ đã tìm thấy tổng cộng 48 ngôi mộ hàng nghìn năm tuổi và khai quật được một số lượng lớn những món cổ vật bằng đồng.
Qua nghiên cứu và đối chiếu với các tài liệu lịch sử, các chuyên gia phát hiện ngọn núi này là tàn tích thuộc về loại hình văn hóa thượng tầng Hạ Gia Điếm, ra đời vào khoảng năm 800 TCN, tức khoảng 2.700 năm trước.
Cũng theo các chuyên gia, văn hóa thượng tầng này có liên quan đến nước Yên - một quốc gia chư hầu ở phía bắc của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc, tồn tại từ thời kỳ đầu của Tây Chu qua Xuân Thu tới Chiến Quốc. Theo suy đoán của các chuyên gia, một số xung đột đã xảy ra và đây có thể là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của văn hóa thượng tầng Hạ Gia Điếm.
Mặc dù nhiều di vật bằng đồng đã bị phá hủy theo thời gian nhưng với số lượng di vật tìm thấy, các chuyên gia vẫn có cơ hội thể tìm hiểu sâu hơn về văn hóa đồ đồng và lịch sử Trung Quốc thời Xuân Thu, Chiến Quốc. Có thể nói, việc phát hiện ra những di vật văn hoá này đã đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nghiên cứu lịch sử Trung Quốc.
Ánh Lê (Theo Sohu)
