Chỉ còn khoảng hơn 1 tháng nữa thôi, chúng ta sẽ bước sang năm 2027. Với dân văn phòng mà nói, 2026 có lẽ là một năm không ít thử thách. Gần đây trên các nền tảng MXH, không ít người đã bày tỏ cảm giác có phần hoang mang, hụt hẫng vì 2 từ: Thất nghiệp. Có người đã cố gắng đến giờ, nhưng đùng cái nhận tin bị sa thải. Có người mới tốt nghiệp Đại học, quanh đi quẩn lại cũng đã gần 1 năm chưa tìm nổi việc, không muốn hoang mang cũng không được.
Cú sốc thất nghiệp
Mới đây, một cô vợ đã kể về tình cảnh chẳng hẹn mà cùng nhau thất nghiệp của gia đình mình. Cô cho biết 2 vợ chồng làm chung 1 công ty, ngoài 2 công việc chính này, cô còn có thêm 1 việc phụ. Cuối tháng 9, khi vừa bàn giao xong công việc phụ để nghỉ, thì đùng cái công ty của cả 2 thông báo cắt giảm 2/3 nhân sự vì lý do bất khả kháng. Cảm giác lúc đó, cô miêu tả bằng 1 câu: “Kinh khủng khiếp luôn”.
Trong khi đó, một người khác lại thở dài và bộc bạch rằng: “Thất nghiệp một mình không đáng sợ, đáng sợ là thất nghiệp mà còn đang nuôi 2 con nhỏ”.
Còn cô gái sinh năm 2003 trong câu chuyện dưới đây lại cho biết từ lúc ra trường đến giờ vẫn chưa tìm được “bến đỗ” phù hợp. Thất nghiệp quá lâu thành ra hoang mang, mất phương hướng…
Phía dưới những bài tâm sự này, không ít người dành lời động viên cho người đang thất nghiệp. Một số người còn chia sẻ cách ổn định tâm lý, tránh để bản thân quá rảnh rỗi trong thời gian tìm việc, vì càng rảnh càng dễ suy nghĩ linh tinh và lo lắng.
“Hồi mình thất nghiệp, mình đi làm giúp việc theo giờ và trông trẻ sơ sinh ấy, một phần vì bản thân có con nhỏ (con mình đã đi nhà trẻ) nên cũng có kinh nghiệm chút. Với cơ bản là phải cố kiếm ra việc mà làm, thu nhập là 1 phần, quan trọng là đừng để bản thân rảnh quá không thì dễ lo lắng lắm, cứ rảnh là lại nghĩ linh tinh ấy. Nếu bạn ở chung cư thì có thể đăng vào group chung của khu bạn đang ở, mình thấy nhiều nhà có nhu cầu thuê giúp việc theo giờ lắm, hoặc đưa đón các bé đi học vào buổi sáng và buổi chiều” - Một người bình luận.
“Nhà mình cũng kiểu hôm trước chồng bị cho nghỉ, hôm sau vợ cũng bị cắt giảm luôn dù chẳng làm chung công ty. Chưa kể bọn mình còn đang nợ ngân hàng với đang nuôi 2 con nhỏ nữa. Cảm giác lúc đó phải gọi là sốc kinh khủng, đến mức đờ người ra không cả khóc được luôn. Cũng phải mất vài tuần mình mới ổn định được, may mắn là sau đó mình tìm được việc khác, còn chồng cũng kiếm được việc freelance nên cũng đỡ, giờ nghĩ lại vẫn còn sợ” - Một người bộc bạch.
“Mình thất nghiệp gần 1 năm, mới đi làm lại được 2 tháng nên có chút kinh nghiệm chia sẻ thế này, mong hữu ích cho ai đang chênh vênh. Thứ nhất là cố duy trì nhịp sinh hoạt ổn định, không có việc gì thì cũng cố dậy đúng giờ như khi đi làm, vệ sinh cá nhân rồi mở máy sửa CV, tìm việc chứ đừng ngủ trôi cả ngày, rối loạn nhịp sinh học là càng căng thẳng hơn. Thứ hai là cố gắng kiếm 1 việc gì đó để làm, nhận chạy ship cũng được, hơi vất mà cũng có đồng ra đồng vào. Thứ ba là hỏi người quen, tất cả các mối quan hệ nghề nghiệp cũ xem có ai đang tuyển không. Đó là 3 việc giúp mình sống sót qua gần 1 năm thất nghiệp” - Một người chia sẻ.
“Thất nghiệp mà có tiền dự phòng hoặc gia đình khá giả thì không sao, cứ tạm nghỉ ngơi 1-2 tháng cũng được. Còn nếu đang nợ nần bí bách tài chính thì thực ra cũng không thiếu việc lao động tay chân để kiếm tiền đâu ấy, đương nhiên sẽ vất vả hơn làm văn phòng, nhưng chưa tìm được việc phù hợp thì cứ làm tạm cũng được” - Một người bình luận.
Lời khuyên cho người thất nghiệp dịp cuối năm
1. Chủ động tìm kiếm những công việc có thể tạo thu nhập
Cuối năm thường là thời điểm nhiều người có tâm lý sốt ruột khi chưa tìm được công việc mới, nhất là khi nhìn thấy bạn bè, đồng nghiệp đã ổn định thu nhập và chuẩn bị có thưởng Tết. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung ứng tuyển vào những vị trí toàn thời gian đúng chuyên môn, người thất nghiệp có thể mở rộng phạm vi tìm kiếm sang các công việc thời vụ, bán thời gian, cộng tác viên hoặc làm việc tự do (freelance).
Những công việc này không nhất thiết phải trở thành lựa chọn lâu dài, nhưng có thể giúp trang trải một phần chi phí sinh hoạt, hạn chế việc phải liên tục rút tiền tiết kiệm.
Quan trọng hơn, bạn cũng nên chủ động hỏi thăm cơ hội từ bạn bè, đồng nghiệp cũ và các mối quan hệ nghề nghiệp, bởi không phải vị trí tuyển dụng nào cũng được đăng tải công khai. Thay vì xem việc làm tạm thời là bước lùi, hãy coi đó là cách duy trì thu nhập và giữ cho bản thân luôn có việc để làm trong giai đoạn chuyển tiếp.
2. Rà soát lại tài chính, ưu tiên những khoản thực sự cần thiết
Khi không có thu nhập ổn định, điều cần làm không chỉ là tìm việc, mà còn là rà soát lại tình hình chi tiêu, quỹ dự phòng. Bạn nên liệt kê các khoản chi và tìm ra những thứ có thể cắt giảm. Chẳng hạn, những buổi tụ tập tốn kém, mua sắm theo sở thích hay các dịch vụ đăng ký định kỳ nhưng ít sử dụng đều có thể được xem xét lại.
Với người đang có khoản vay, cần chủ động kiểm tra lịch trả nợ và liên hệ bên cho vay nếu dự kiến gặp khó khăn về dòng tiền. Một kế hoạch chi tiêu rõ ràng sẽ giúp giảm bớt cảm giác hoang mang, đồng thời tạo thêm thời gian để tìm được công việc phù hợp thay vì phải nhận bất cứ lời đề nghị nào chỉ vì áp lực tài chính.
3. Tận dụng thời gian trống để nâng cấp kỹ năng
Trong thời gian tìm việc, đừng quên tự đánh giá lại năng lực chuyên môn, đồng thời học hỏi, bổ sung những kỹ năng còn thiếu. Bạn có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như cập nhật CV, chỉnh sửa hồ sơ cá nhân trên các nền tảng tìm việc,... Nếu nhận thấy ngành nghề mình đang theo đuổi yêu cầu thêm kỹ năng cụ thể, hãy ưu tiên những khóa học ngắn, tài liệu miễn phí hoặc chương trình đào tạo có thể áp dụng ngay vào công việc.
Những bước nhỏ này không đảm bảo bạn sẽ tìm được việc ngay lập tức, nhưng sẽ giúp bạn tránh cảm giác mất phương hướng và chủ động hơn khi cơ hội mới xuất hiện.
Ngọc Linh