Không ai thức dậy vào buổi sáng và tự nhủ rằng hôm nay mình sẽ trở thành một người kém tinh tế trong giao tiếp. Thế nhưng trên thực tế, có những câu nói được lặp đi lặp lại mỗi ngày, đến mức trở thành phản xạ. Người nói không có ý xấu, thậm chí còn nghĩ mình đang góp ý, an ủi hoặc giúp đỡ. Nhưng từ góc nhìn của người đối diện, những câu nói ấy lại vô tình tạo cảm giác bị phán xét, bị xem nhẹ hoặc không được lắng nghe.
EQ thấp đôi khi không nằm ở những cuộc cãi vã lớn hay những lần nổi nóng mất kiểm soát. Nó có thể xuất hiện trong những câu cửa miệng quen thuộc đến mức chính người nói cũng không nhận ra vấn đề. Nếu thường xuyên sử dụng 7 câu dưới đây, có lẽ đã đến lúc nhìn lại cách mình giao tiếp với người khác.
1. "Có gì đâu mà phải buồn"
Đây là một trong những câu nói phổ biến nhất khi ai đó tâm sự về chuyện không vui.
Người nói thường có ý tốt. Họ muốn giúp đối phương nhẹ nhõm hơn, muốn mọi chuyện trở nên đơn giản hơn. Nhưng cảm giác mà người nghe nhận được lại thường hoàn toàn ngược lại.
Khi một người đang buồn, điều họ cần trước tiên không phải là được đánh giá xem nỗi buồn đó có hợp lý hay không. Họ chỉ muốn cảm xúc của mình được công nhận. Một câu nói như "Có gì đâu mà phải buồn" vô tình gửi đi thông điệp rằng cảm xúc của họ đang bị xem nhẹ.
2. "Ai chẳng thế"
Một đồng nghiệp than mệt vì áp lực công việc. Một người bạn kể về chuyện thất bại trong tình cảm. Và câu trả lời xuất hiện ngay lập tức: "Ai chẳng thế".
Thoạt nghe có vẻ là cách đồng cảm, nhưng thực chất đây lại là cách phủ nhận trải nghiệm cá nhân của người khác.
Đúng là ai cũng có khó khăn riêng. Nhưng khi đang chia sẻ một câu chuyện cụ thể, điều người ta cần không phải là lời nhắc nhở rằng ai cũng khổ như nhau. Họ cần được lắng nghe như một cá nhân với hoàn cảnh riêng của mình.
3. "Mình nói thế là vì muốn tốt cho bạn"
Đây gần như là câu nói kinh điển mỗi khi một lời góp ý khiến người khác khó chịu.
Vấn đề nằm ở chỗ mục đích tốt không tự động biến mọi cách diễn đạt trở nên đúng đắn. Một lời nhận xét thiếu tinh tế vẫn có thể làm tổn thương người khác, kể cả khi xuất phát từ thiện ý.
Khi câu "Mình nói thế là vì muốn tốt cho bạn" được dùng để kết thúc mọi tranh luận, nó đôi khi trở thành cách né tránh việc nhìn lại cách mình giao tiếp thay vì thực sự lắng nghe phản hồi từ đối phương.
4. "Đừng nhạy cảm quá"
Có lẽ đây là câu nói khiến nhiều người cảm thấy khó chịu nhất.
Thay vì tìm hiểu vì sao đối phương tổn thương, câu nói này lại chuyển trọng tâm sang việc đánh giá phản ứng của họ. Vấn đề không còn là điều gì đã xảy ra mà trở thành việc họ có đang "quá nhạy cảm" hay không.
Trên thực tế, mỗi người có giới hạn cảm xúc khác nhau. Điều không làm bạn khó chịu chưa chắc cũng không làm người khác khó chịu. EQ cao không nằm ở việc quyết định người khác nên cảm thấy thế nào, mà là hiểu rằng cảm xúc của họ có lý do riêng để tồn tại.
5. "Nếu là mình thì mình sẽ..."
Đây là phản xạ rất thường gặp khi ai đó tìm đến để tâm sự.
"Nếu là mình thì mình đã nghỉ việc rồi", "Nếu là mình thì mình chẳng bao giờ chấp nhận chuyện đó". "Nếu là mình thì mình xử lý đơn giản thôi",...
Nghe qua có vẻ là đang đưa ra lời khuyên. Nhưng nhiều trường hợp, câu nói này vô tình biến cuộc trò chuyện thành câu chuyện về bản thân người tư vấn thay vì người đang cần được lắng nghe.
Mỗi người đứng trong một hoàn cảnh khác nhau. Việc liên tục lấy bản thân làm thước đo có thể khiến đối phương cảm thấy câu chuyện của họ đang bị đơn giản hóa quá mức.
6. "Tôi đã bảo rồi mà"
Không ít người xem đây là câu nói hoàn toàn bình thường.
Nhưng trong giao tiếp, rất ít câu nói nào khiến người khác muốn khép lại cuộc trò chuyện nhanh như câu này.
Khi ai đó vừa trải qua thất bại, điều họ cần thường không phải là bằng chứng cho thấy họ đã sai từ trước. Câu "Tôi đã bảo rồi mà" không giúp giải quyết vấn đề hiện tại. Nó chỉ giúp người nói khẳng định rằng mình đúng.
Người có EQ cao thường quan tâm đến việc hỗ trợ người khác vượt qua khó khăn hơn là chứng minh bản thân đã dự đoán chính xác.
7. "Chuyện nhỏ thôi, có gì phải làm quá lên"
Nhiều người nghĩ câu nói này sẽ giúp người khác bình tĩnh hơn. Nhưng thực tế, nó thường khiến đối phương cảm thấy mình không được thấu hiểu.
Điều thú vị là thứ được xem là "chuyện nhỏ" với người này có thể là vấn đề rất lớn với người khác. Giá trị của một sự việc không nằm ở bản thân sự việc đó, mà nằm ở cảm nhận của người trải qua nó.
Khi liên tục đánh giá vấn đề của người khác là nhỏ nhặt, chúng ta vô tình tạo ra khoảng cách trong giao tiếp. Và lâu dần, người đối diện có thể chọn không chia sẻ nữa vì cảm thấy câu chuyện của mình không được tôn trọng.
Những câu nói trên không nhất thiết biến ai đó thành người xấu hay người thiếu thiện chí. Thực tế, phần lớn chúng xuất phát từ mong muốn giúp đỡ, an ủi hoặc chia sẻ kinh nghiệm. Tuy nhiên, EQ không chỉ nằm ở ý định mà còn nằm ở cách ý định ấy được truyền tải đến người khác.
Đôi khi, điều khiến một cuộc trò chuyện trở nên dễ chịu không phải là những lời khuyên sắc bén hay những câu trả lời hoàn hảo. Đó đơn giản là cảm giác được lắng nghe, được tôn trọng và được phép cảm nhận theo cách của riêng mình.
Hải My
