Đêm nóng hơn, hiệu ứng đảo nhiệt, hàng triệu người lao động kiệt sức
Thức dậy trong một căn phòng chật chội ở Delhi, không có hệ thống thông gió nào ngoài một chiếc quạt kêu lạch cạch đẩy không khí nóng xung quanh, Jalaj Jha, lao động tự do, 24 tuổi phải đối mặt với ca làm việc 12 tiếng giao hàng.
"Tôi chỉ ngủ được 3-4 tiếng trong cái nóng này", Jha nói, lau bụi trên chiếc xe máy mà anh dùng để giao hàng. "Tôi thức dậy trong trạng thái kiệt sức. Cảm giác như toàn thân nặng trịch".
Mới chỉ 7 giờ sáng, nhưng nhiệt độ đã lên tới 30 độ C. Ban ngày, nhiệt độ có thể tăng lên hơn 45 độ C. Tuần này, Delhi ghi nhận ngày nóng nhất trong tháng 5 trong 2 năm qua và đêm nóng nhất trong tháng 5 trong 14 năm.
Nhiệt độ tăng cao đang biến các thành phố ở Nam và Đông Nam Á thành những nơi mà người lao động không còn đủ sức phục hồi sau cái nóng. Một báo cáo dựa trên nghiên cứu ở Delhi, Dhaka, Kathmandu, Jakarta và Quezon City, đã phát hiện ra rằng những đêm nóng hơn, kết hợp với hiệu ứng đảo nhiệt đô thị – hiện tượng giữ nhiệt bên trong các thành phố đông đúc – đang khiến hàng triệu lao động phi chính thức kiệt sức trước khi một ngày làm việc mới bắt đầu.
Đối với những người giao hàng, công nhân xây dựng và người bán hàng rong sống trong các khu định cư chật chội, thiếu thông gió hoặc điện không ổn định, ngay cả giấc ngủ cũng trở nên khó khăn. Việc không thể nghỉ ngơi và hạ nhiệt đang làm trầm trọng thêm các bệnh liên quan đến nhiệt, làm giảm năng suất và đẩy những người lao động vốn đã dễ bị tổn thương vào tình trạng căng thẳng kinh tế sâu sắc hơn.
Cuộc khủng hoảng đang trở nên tồi tệ hơn ở Nam Á khi biến đổi khí hậu được dự đoán sẽ làm tăng gấp 3 lần khả năng xảy ra các đợt nắng nóng trước mùa mưa.
Theo các nhà khoa học, nhiệt độ ban đêm đang tăng nhanh hơn nhiệt độ ban ngày trên khắp khu vực, làm giảm số giờ mà người dân nghỉ ngơi sau cái nóng khắc nghiệt.
Trên khắp châu Á, Tổ chức Lao động Quốc tế ước tính rằng hơn 70% lực lượng lao động phải tiếp xúc với nhiệt độ quá cao vào một thời điểm nào đó trong công việc, trong đó người lao động phi chính thức là những người dễ bị tổn thương nhất. Điều này gây ảnh hưởng lớn ở các quốc gia như Ấn Độ, nơi gần 90% người lao động làm việc trong nền kinh tế phi chính thức.
Mất thu nhập, chóng mặt và mệt mỏi
Các nước, bao gồm cả Ấn Độ, đã đưa ra các kế hoạch hành động và khuyến cáo về nắng nóng, cảnh báo sớm và hướng dẫn sắp xếp lại công việc ngoài trời trong thời gian nắng nóng cao điểm buổi chiều. Nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng hầu hết các biện pháp ứng phó vẫn mang tính phản ứng và không trực tiếp giải quyết nhu cầu của người lao động sống và làm việc trong điều kiện nắng nóng khắc nghiệt.
Báo cáo dựa trên các cuộc phỏng vấn với hơn 2.200 người lao động di cư nội địa trên 5 thành phố, cho thấy gần 8/10 người cho biết nắng nóng cực độ đang làm gián đoạn sinh kế hoặc cuộc sống gia đình của họ. Người lao động cho biết họ bị mất thu nhập vì không thể làm việc hết ca, phải chi nhiều tiền hơn cho nước, thuốc men và phương tiện đi lại, và phải vật lộn với chứng đau đầu, chóng mặt và mệt mỏi trong những ngày làm việc dài ngoài trời.
Ajay Kumar, 32 tuổi, một người bán rau ven đường ở Gurugram, ngoại ô Delhi, dành hàng giờ mỗi ngày kéo chiếc xe ba bánh chở đầy rau củ qua dòng xe cộ đông đúc sau khi mua nông sản từ chợ đầu mối cách đó 7km.
"Ngày nào đầu tôi cũng quay cuồng vì cái nóng. Nhưng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc làm việc để nuôi gia đình", Kumar - người có 4 đứa con - nói.
Các nhà nghiên cứu mô tả sự kiệt sức ngày càng tăng này là "thiếu hụt phục hồi", trong đó người lao động bắt đầu mỗi ngày với thể chất đã suy kiệt. Họ cho rằng thiếu ngủ không chỉ góp phần làm giảm năng suất và làm sức khỏe xấu đi, mà còn gây ra lo lắng và kiệt sức về tinh thần.
Kumar, người đã chuyển từ một ngôi làng ở Bihar đến đây để tìm việc làm 4 năm trước, sống cùng vợ con trong một căn phòng chật chội không có hệ thống thông gió ngoại trừ một chiếc quạt cũ kỹ. Anh muốn mua một cái quạt làm mát vào mùa hè này nhưng không đủ tiền.
Anh kiếm được khoảng 300 - 400 rupiah (3 – 4USD) một ngày. Hầu hết số tiền đó đều dành để nuôi sống gia đình. "Tôi luôn mang theo nước và làm ẩm khăn choàng. Điều đó giúp tôi đỡ nóng đầu."
Vào ban đêm, gia đình Kumar thường ngủ ngoài ban công của tòa nhà vì phòng trở nên quá nóng.
"Nhưng ngay cả như vậy, tôi cũng mất hàng giờ mới ngủ được".
Minh Khôi (Theo The Guardian)
