Hai phương án giảm trừ
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân. Đơn vị soạn thảo đề xuất cho phép cá nhân được giảm trừ thêm chi phí y tế và giáo dục vào thu nhập trước khi tính thuế, báo Dân Trí đưa tin.
Theo cơ quan soạn thảo, Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 đã nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc, tăng hơn 40% so với quy định trước đây.
Luật Thuế thu nhập cá nhân đã bổ sung quy định giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo; các khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc… để hỗ trợ người nộp thuế.
Dự thảo Nghị định lần này dự kiến quy định chi tiết nội dung trên. Theo đó, Bộ Tài chính bổ sung quy định cho phép tính thêm chi phí y tế và giáo dục - đào tạo vào các khoản được trừ trước khi xác định thu nhập chịu thuế đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Bộ Tài chính đã xây dựng 2 phương án mức chi phí y tế và giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc được trừ vào thu nhập chịu thuế đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Phương án 1 là căn cứ vào mức chi tiêu bình quân y tế, giáo dục - đào tạo theo số liệu được cung cấp đến thời điểm năm 2026, đảm bảo phù hợp với mức chi tiêu bình quân và thông lệ quốc tế.
Cụ thể, đó là các khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước được giảm trừ không quá 20 triệu đồng/năm, trừ các khoản chi thuộc trường hợp quy định.
Ngoài ra, các khoản chi cho giáo dục - đào tạo tại cơ sở trong nước không quá 21 triệu đồng/năm cũng được đưa vào chi phí giảm trừ. Đó là khoản tiền học phí giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và các kỹ năng chuyên môn khác theo quy định của pháp luật…
Phương án 2 hướng tới dự trù cho một số năm tiếp theo và đảm bảo phù hợp với mức chi tiêu bình quân theo số liệu được cung cấp và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo đó, các khoản được giảm trừ cho chi phí tính thuế gồm khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước được giảm trừ không quá 23 triệu đồng/năm, trừ các khoản chi theo quy định.
Đó còn là các khoản chi cho giáo dục - đào tạo tại cơ sở trong nước được giảm trừ không quá 24 triệu đồng/năm, cụ thể: khoản tiền học phí các bậc học mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và các kỹ năng chuyên môn khác tại cơ sở giáo dục - đào tạo theo quy định của pháp luật.
Để được giảm trừ các khoản chi này, người nộp thuế phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Riêng đối với chi phí y tế, cần có thêm bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Hóa đơn, chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc và không được chi trả từ các nguồn khác như tài trợ, hỗ trợ, ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm chi trả dưới các hình thức khác.
Trường hợp kê khai không đúng, người nộp thuế sẽ bị truy thu và xử phạt theo quy định.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, phương án 1 cho phép mức giảm trừ y tế tối đa gấp 2 lần mức chi tiêu bình quân cho y tế nội trú của cá nhân trong năm 2024, còn mức giảm trừ cho giáo dục - đào tạo gấp 2,2 lần mức chi tiêu bình quân cùng kỳ.
Đối với phương án 2, mức giảm trừ y tế tối đa gấp 2,3 lần và mức giảm trừ cho giáo dục - đào tạo gấp 2,5 lần mức chi tiêu bình quân cho giáo dục - đào tạo của cá nhân trong năm 2024.
Việc áp dụng quy định này sẽ góp phần giảm nghĩa vụ thuế cho người nộp thuế có phát sinh chi phí y tế, giáo dục - đào tạo, trong đó những người nộp thuế ở các bậc thuế thấp sẽ được giảm thuế với tỷ lệ cao hơn.
Theo phương án 2, với trường hợp người nộp thuế có một người phụ thuộc và phát sinh các khoản chi phí giáo dục - y tế, cá nhân có thể được giảm trừ các khoản gồm: giảm trừ cho bản thân 15,5 triệu đồng/tháng; giảm trừ cho người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng; giảm trừ chi phí y tế 23 triệu đồng/năm và giáo dục - đào tạo 24 triệu đồng/năm (chưa bao gồm các khoản bảo hiểm).
Như vậy, người nộp thuế có thể được giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm cho chi phí y tế và giáo dục (gồm 23 triệu đồng cho y tế và 24 triệu đồng cho giáo dục). Nếu cộng với mức giảm trừ gia cảnh hiện hành và các khoản liên quan, tổng mức giảm trừ có thể lên tới khoảng 307,4 triệu đồng/năm. Mức này tương đương gần 2,45 lần thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 (125,5 triệu đồng/người/năm).
Như vậy, người nộp thuế có thu nhập 28 triệu đồng/tháng, có một người phụ thuộc và phát sinh chi phí y tế, giáo dục - đào tạo theo mức tối đa thì sau khi giảm trừ sẽ chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Chỉ khi thu nhập trên 28,63 triệu đồng/tháng mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế với mức thuế suất từ 5%.
Tuy nhiên, việc thực hiện theo phương án này cũng làm giảm thu ngân sách Nhà nước khoảng 7.697 tỷ đồng/năm.
Siết chặt điều kiện để bảo đảm đúng đối tượng
Báo Bảo vệ pháp luật đưa tin, để tránh lợi dụng chính sách, dự thảo Nghị định quy định rõ các điều kiện áp dụng. Theo đó:
Mọi khoản chi phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo quy định; Riêng chi phí y tế phải có bảng kê chi tiết từ cơ sở khám, chữa bệnh; Các khoản chi đã được thanh toán từ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, ngân sách nhà nước hoặc do người sử dụng lao động chi trả sẽ không được tính vào giảm trừ.
Đồng thời, người nộp thuế nếu đã được hưởng chính sách ưu đãi thuế khác đối với các khoản chi này cũng sẽ không được áp dụng đồng thời, nhằm tránh trùng lặp.
Việc bổ sung các khoản chi phí y tế, giáo dục vào diện giảm trừ được đánh giá là bước điều chỉnh theo hướng tiệm cận thực tế đời sống, khi đây là những khoản chi thiết yếu, chiếm tỷ trọng lớn trong chi tiêu của người dân.
Dự thảo chính sách không chỉ góp phần giảm gánh nặng thuế cho người nộp thuế, mà còn hướng tới mục tiêu công bằng hơn trong điều tiết thu nhập, phản ánh đúng khả năng đóng góp thực tế của từng cá nhân.
Nguyễn Phượng (Tổng hợp)
