Nguyên nhân thực sự gây ra hiện tượng viêm da tiếp xúc
Nhiều người dùng thường đổ lỗi cho chất liệu silicone khi nhận thấy các vết mẩn đỏ và cảm giác ngứa ngáy xuất hiện dưới dây đeo đồng hồ thể thao. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khẳng định chất liệu này rất hiếm khi là nguyên nhân trực tiếp. Tên gọi y khoa của hiện tượng này là viêm da tiếp xúc. Bệnh lý xảy ra khi mồ hôi, tế bào chết và cặn xà phòng tích tụ lâu ngày, bị kẹt lại giữa dây đeo và bề mặt da.
Chất liệu silicone có ưu điểm chống nước và độ bền cao nhưng lại không hề thoáng khí. Khi đeo liên tục, dây đeo tạo ra một lớp niêm phong kín, giữ lại nhiệt độ cơ thể và độ ẩm. Sự tích tụ mồ hôi kéo dài làm mềm và phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên của da. Khi nước trong mồ hôi bay hơi, lượng muối còn đọng lại hoạt động như những hạt cát mịn, cọ xát và gây trầy xước bề mặt da mỗi khi cổ tay di chuyển.
Bên cạnh ma sát cơ học, môi trường ẩm ướt và ấm áp dưới dây đeo là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Sự sinh sôi của vi sinh vật gây ra tình trạng viêm nhiễm, ngứa ngáy và tạo thành những vòng đỏ bám sát theo hình dáng dây đeo. Ngoài ra, việc đọng nước kéo dài còn dẫn đến hiện tượng úng da - biểu hiện qua vùng da bị trắng nhợt, mềm nhũn và rất dễ nhiễm trùng.
Vệ sinh và điều chỉnh độ rộng dây đeo đúng cách
Để ngăn ngừa các kích ứng không đáng có, vệ sinh sau khi vận động là bước đóng vai trò quyết định. Người dùng cần tháo đồng hồ thể thao ngay sau các hoạt động đổ mồ hôi, dùng khăn sạch thấm khô cả cổ tay lẫn mặt trong của thiết bị. Việc lau qua loa bên ngoài hoàn toàn không đủ để loại bỏ độ ẩm bám dính ở mặt tiếp xúc với da.
Thói quen làm sạch dây đeo định kỳ ít nhất một lần mỗi tuần cũng rất quan trọng. Lớp dầu tự nhiên cùng cặn xà phòng đóng bám trên bề mặt silicone cần được làm sạch bằng nước ấm và dung dịch rửa nhẹ không chứa xà phòng.
Các loại xà phòng thông thường có chứa hóa chất tẩy rửa mạnh hoặc hương liệu dễ bị mắc kẹt trong các lỗ nhỏ của silicone. Khi cơ thể đổ mồ hôi, các chất này sẽ rò rỉ ngược lại da và gây nên hiện tượng bỏng hóa chất. Người dùng cũng cần lưu ý tuyệt đối không sử dụng cồn sát trùng vì hóa chất này sẽ làm giòn và hư hại chất liệu silicone.
Độ rộng của dây đeo đồng hồ thể thao cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe làn da. Việc đeo quá chặt để ghi nhận nhịp tim chính xác sẽ làm cản trở lưu thông máu và đè nén hàng rào bảo vệ da.
Ngược lại, đeo quá lỏng khiến đồng hồ trượt liên tục trên cẳng tay, tạo ra ma sát sinh nhiệt gây tổn thương bề mặt da. Giải pháp tối ưu là áp dụng quy tắc một ngón tay: đảm bảo có thể đút vừa một ngón tay vào giữa dây đeo và cổ tay khi sinh hoạt hàng ngày, chỉ siết chặt thêm một nấc trong thời gian tập luyện và nới lỏng ngay sau đó.
Cho làn da thời gian phục hồi và cân nhắc chất liệu thay thế
Làn da cần thời gian nghỉ ngơi để tự phục hồi. Việc đeo đồng hồ thể thao 24 giờ mỗi ngày là thói quen không tốt. Trừ trường hợp cần theo dõi giấc ngủ, khoảng thời gian ngủ ban đêm là lúc thích hợp nhất để tháo thiết bị, giúp da thông thoáng và đào thải tế bào chết.
Ngoài ra, người dùng nên chủ động tháo đồng hồ khi tắm để tránh tích tụ hơi nước cùng xà phòng, đồng thời có thể luân phiên chuyển đồng hồ sang cổ tay còn lại sau vài ngày.
Đối với những người có làn da quá nhạy cảm hoặc mắc các bệnh lý như chàm, vảy nến, việc chuyển sang các loại dây đeo có thiết kế nhiều lỗ thoáng khí hoặc chất liệu khác là sự lựa chọn hợp lý. Dây vải nylon mềm mại, thoáng khí tốt; chất liệu fluoroelastomer mang lại cảm giác tương tự silicone nhưng chịu nhiệt và giữ sạch tốt hơn.
Bác sĩ Ali Shahbaz, chuyên gia da liễu tại Westlake Dermatology, cho biết tình trạng phát ban do thiết bị đeo tuy không quá phổ biến nhưng thường gặp ở những người có làn da nhạy cảm hoặc đổ mồ hôi nhiều. Trong khi đó, bác sĩ Shari Lipner đến từ Weill Cornell Medicine lưu ý thêm rằng ngoài kích ứng do ma sát và độ ẩm, một số ít trường hợp có thể bị viêm da tiếp xúc dị ứng do thành phần kim loại như niken hoặc coban có trên đồng hồ.
Nếu vùng da dưới đồng hồ thể thao xuất hiện vết mẩn đỏ, người dùng nên tháo thiết bị, rửa sạch da bằng nước cùng xà phòng nhẹ và thoa kem dưỡng ẩm gốc petroleum. Trong trường hợp vết phát ban không cải thiện hoặc tiến triển nặng hơn sau vài ngày, người dùng cần đến gặp bác sĩ da liễu để được khám và điều trị kịp thời.
Tham khảo: Verywellhealth; Kospet
Đức Khương
