Một nam thanh niên 29 tuổi, ở Hà Nội vì xuất hiện vài mụn nước nhỏ ở viền môi dưới khoảng 4 ngày trước, nan đầu, các mụn nước gây đau rát nhẹ, sau đó tự vỡ và đóng vảy, lo lắng có thể nhiễm virus herpes nên đã chủ động đi khám sức khỏe.
Khai thác tiền sử, bệnh nhân cho biết, có quan hệ tình dục không an toàn (quan hệ đường miệng và hậu môn) với bạn trai trong khoảng 2 năm. Trước đó, bệnh nhân từng điều trị giang mai cách đây 4 năm.
Tiến hành khám chuyên khoa và làm một số xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ nhận thấy tai mũi họng, cơ quan sinh dục, hâu môn chưa phát hiện bất thường. Khám da liễu ghi nhận viền môi có mụn nước nhỏ đã vỡ, để lại vảy tiết vàng nhạt, khô.
Đặc biệt, xét nghiệm cho biết người bệnh đã từng nhiễm virus herpes, giang mai trước đây nhưng hiện bệnh không còn hoạt động, phù hợp với tiền sử đã điều trị. Tuy nhiên, xét nghiệm PCR dịch hầu họng phát hiện vi khuẩn lậu và Mycoplasma genitalium; PCR dịch hậu môn cũng cho thấy hai loại vi khuẩn này cũng có mặt ở vùng hậu môn, chứng tỏ người bệnh nhiễm bệnh tại vị trí ngoài cơ quan sinh dục.
Từ các kết quả trên, bác sĩ có chẩn đoán xác định bệnh nhân nhiễm vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae và Mycoplasma genitalium tại vùng hầu họng và hậu môn. Sau đó, bệnh nhân được bác sĩ kê đơn điều trị, hẹn tái khám lại sau ngừng thuốc 1 tháng.
ThS.BS Nguyễn Thu Trang (Chuyên khoa Da liễu, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC) trực tiếp thăm khám bệnh nhân cho biết bệnh nhân đến khám gần như không có triệu chứng điển hình của bệnh lậu hay nhiễm Mycoplasma genitalium. Trên thực tế, các tác nhân này khi tồn tại ở hầu họng hoặc hậu môn thường ít biểu hiện rõ ràng, thậm chí nhiều trường hợp hoàn toàn không có dấu hiệu bất thường.
“Nếu chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng hoặc chỉ xét nghiệm tại cơ quan sinh dục thì rất dễ bỏ sót bệnh. Trong trường hợp này, nhờ thực hiện xét nghiệm sàng lọc toàn diện tại các vị trí có nguy cơ phơi nhiễm, bệnh nhân đã được phát hiện sớm các tác nhân gây bệnh và điều trị kịp thời”, bác sĩ chia sẻ.
Theo bác sĩ, vi khuẩn lậu không chỉ gây bệnh ở cơ quan sinh dục mà còn có thể tồn tại tại họng, hầu họng hoặc trực tràng khi có quan hệ tình dục bằng miệng hoặc hậu môn. Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp này không có triệu chứng rõ ràng, nên rất dễ bị bỏ sót nếu chỉ xét nghiệm ở đường tiết niệu.
Một nghiên cứu trên 21.994 nam quan hệ tình dục đồng giới tại Hoa Kỳ cho thấy 6,5% nhiễm lậu hầu họng; 9,7% nhiễm lậu trực tràng. Đặc biệt, hơn 70% các ca nhiễm trùng ngoài cơ quan sinh dục sẽ không được phát hiện nếu chỉ sàng lọc ở niệu đạo.
Bác sĩ lưu ý, nhiễm lậu ngoài sinh dục nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều hệ lụy như tăng nguy cơ lây nhiễm HIV ở cả nam và nữ, trở thành nguồn lây truyền âm thầm trong cộng đồng; Các chủng kháng kháng sinh từ các vị trí này có thể không được phát hiện và thúc đẩy sự lan rộng của tình trạng kháng thuốc. Do đó, việc tầm soát đúng vị trí tiếp xúc tình dục đóng vai trò rất quan trọng trong phát hiện bệnh.
Theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), nam giới quan hệ tình dục đồng giới nên thực hiện sàng lọc STIs ít nhất mỗi năm một lần, tại các vị trí có tiếp xúc tình dục, bao gồm: Họng, trực tràng và niệu đạo. Tần suất sàng lọc có thể tăng lên trên những đối tượng có hoạt động tình dục phức tạp.
Hiệp hội Sức khỏe Tình dục và HIV của Anh (BASHH) cũng khuyến nghị rằng việc sàng lọc ngoài bộ phận sinh dục đối với nhiễm chlamydia và lậu nên phụ thuộc vào hành vi tình dục được báo cáo ở nam giới và phụ nữ.
Theo thống kê có 70-80% trường hợp mắc lậu hầu họng, hậu môn không có triệu chứng. Ngoài ra, những triệu chứng có thể gặp như tại họng: đau nhẹ, ngứa họng, viêm đỏ, ho khan; hoặc tại hậu môn như ngứa hậu môn, tiết dịch, viêm đỏ. Do những dấu hiệu này dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác nên thường phát hiện tình cờ khi tầm soát STIs định kỳ.
Từ trường hợp của nam bệnh nhân này, bác sĩ khuyến cáo người dân nên đi khám, kiểm tra và làm xét nghiệm định kỳ ngay cả khi không có triệu chứng. Đặc biệt, người có yếu tố nguy cơ cao nên đi tầm soát định kỳ các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Từ kết quả chẩn đoán xác định, bác sĩ tư vấn cho người bệnh kế hoạch phòng ngừa và điều trị kịp thời, cũng như ngăn ngừa lây lan trong cộng đồng.
Bạch Hoa
