Ngày mới đi làm, tôi từng nghĩ rất đơn giản: Đi làm là để kiếm tiền, nên cứ nhìn vào lương và thưởng mà chọn việc. Việc nào lương cao hơn thì nhận, công ty nào trả tốt hơn thì gắn bó. Khi đó, mọi thứ dường như rất rõ ràng và dễ quyết định. Nhưng sau vài năm đi làm, trải qua vài môi trường và cả những giai đoạn tưởng như “ổn định rồi” nhưng vẫn thấy thiếu thiếu, tôi mới nhận ra: Lương thưởng quan trọng nhưng không phải là tất cả. Có những thứ nếu không để ý từ đầu, về sau sẽ khiến mình trả giá bằng thời gian, công sức, thậm chí là cả định hướng sự nghiệp.
1. Chế độ đãi ngộ: Những thứ nhỏ nhưng quyết định sự an tâm mỗi ngày
Trước đây, tôi từng nghĩ đãi ngộ chỉ là mấy khoản phụ như bảo hiểm, nghỉ phép, team building… Có thì tốt, không có cũng chẳng sao. Nhưng khi đi làm đủ lâu, tôi mới hiểu những thứ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của mình nói chung và ở nơi làm việc nói riêng.
Một công ty có chế độ rõ ràng, minh bạch sẽ khiến mình yên tâm hơn rất nhiều. Không phải lo lắng về việc nghỉ phép có bị “soi”, ốm đau có được hỗ trợ không, hay làm thêm giờ có được ghi nhận? Những điều này không làm mình giàu lên ngay, nhưng lại giúp mình làm việc trong trạng thái thoải mái và ít áp lực vô hình hơn.
Tôi từng làm ở một nơi lương không thấp, nhưng gần như không có bất kỳ chính sách hỗ trợ nào. Một thời gian sau, tôi bắt đầu thấy mệt mỏi vì cảm giác mình chỉ là một “cỗ máy làm việc”. Khi chuyển sang môi trường có đãi ngộ tốt hơn, dù lương không chênh lệch nhiều, tôi lại thấy dễ thở hơn hẳn. Lúc đó tôi mới hiểu, đãi ngộ không phải là thứ “có thì tốt”, mà là thứ giữ cho mình không bị kiệt sức.
2. Lộ trình thăng tiến: Rất quan trọng vì chẳng ai đi làm chỉ để đứng yên
Một sai lầm khác của tôi thời mới đi làm là không quan tâm về sự nghiệp của mình trong tương lai. Miễn là công việc ổn, lương đều, môi trường không quá tệ là ở lại. Nhưng sau một thời gian, tôi nhận ra mình gần như dậm chân tại chỗ.
Lộ trình thăng tiến không nhất thiết phải là lên chức nhanh, mà quan trọng là mình thấy được hướng đi rõ ràng. Sau 6 tháng, 1 năm,... mình học thêm được gì, làm được những việc khó hơn ra sao, có cơ hội thử sức ở vai trò cao hơn không. Nếu một công việc không cho mình câu trả lời cho những điều này, tôi dám chắc bạn rất dễ rơi vào trạng thái “đi làm cho có”.
Tôi từng ở một vị trí mà công việc lặp lại mỗi ngày. Ban đầu thấy nhẹ nhàng, nhưng càng về sau càng thấy trống rỗng. Không có áp lực phát triển, cũng không có cơ hội thử cái mới. Đến lúc nhìn lại, tôi nhận ra mình đã mất gần 2 năm mà không tiến lên được bao nhiêu.
Ngược lại, ở những nơi có lộ trình rõ ràng, dù đôi khi áp lực hơn, tôi lại cảm thấy mình “lớn lên” mỗi ngày. Và điều đó tạo ra một loại động lực rất khác, không phải vì tiền mà vì mình thấy bản thân đang tiến bộ.
3. Tầm nhìn và tư duy của leader trực tiếp: Người quyết định trải nghiệm đi làm của bạn
Có một sự thật mà tôi mất khá lâu mới hiểu: Công ty có thể tốt, nhưng người quản lý trực tiếp mới là người ảnh hưởng lớn nhất đến trải nghiệm, kinh nghiệm cũng như toàn bộ quá trình làm việc của mình.
Leader không chỉ là người giao việc, mà còn là người định hướng cách mình làm việc, cách mình nhìn nhận vấn đề, thậm chí là cách mình phát triển sự nghiệp. Một người leader có tư duy rõ ràng, sẵn sàng chia sẻ và trao cơ hội sẽ giúp mình tiến nhanh hơn rất nhiều. Ngược lại, nếu leader thiếu định hướng hoặc quản lý theo kiểu kiểm soát, mình sẽ rất khó phát huy hết khả năng.
Tôi từng làm với một quản lý chỉ quan tâm kết quả, ít khi giải thích “vì sao phải làm như vậy”. Khi có vấn đề xảy ra, cách xử lý thường là trách móc hơn là tìm cách cải thiện. Làm việc trong môi trường đó khiến tôi lúc nào cũng trong trạng thái phòng thủ.
Sau này, khi làm việc với một leader khác, người luôn dành thời gian giải thích bối cảnh, đưa ra góc nhìn dài hạn và khuyến khích thử nghiệm, tôi mới thấy sự khác biệt rõ rệt. Không chỉ hiệu quả công việc tốt hơn, mà bản thân tôi cũng tự tin hơn khi đưa ra quyết định.
Nhìn lại, tôi không còn nghĩ đi làm chỉ là câu chuyện lương bao nhiêu nữa. Lương thưởng vẫn rất quan trọng, vì đó là giá trị mình nhận được ngay lập tức. Nhưng nếu chỉ nhìn vào tiền, rất dễ bỏ qua những yếu tố quyết định mình có đi đường dài được hay không.
Chế độ đãi ngộ giúp mình duy trì năng lượng, lộ trình thăng tiến giúp mình không đứng yên, còn leader trực tiếp sẽ quyết định mỗi ngày đi làm của mình là áp lực hay có ý nghĩa. Khi cả ba yếu tố này ổn, tiền lương không chỉ là con số, mà còn là phần thưởng xứng đáng cho một hành trình làm việc bền vững hơn.
Ngọc Linh
