Con rắn Ronaldo tiếp tục sinh con kỳ diệu dù không hề giao phối
Tại City of Portsmouth College ở Anh, con rắn mang tên Ronaldo vừa sinh thêm 12 rắn con, sau lần sinh 14 con vào năm 2024 trong hoàn cảnh tương tự. Theo thông tin nhà trường công bố, Ronaldo năm nay 14 tuổi và trước đó đã nhiều năm không tiếp xúc với rắn khác. Việc hiện tượng này lặp lại ở cùng một cá thể khiến những người trực tiếp chăm sóc nó đặc biệt chú ý, bởi đây vốn đã là trường hợp rất hiếm trong điều kiện nuôi nhốt.
Cái tên Ronaldo cũng bắt nguồn từ một sự nhầm lẫn thú vị. Trước đây, con rắn này từng được cho là con đực nên mới được đặt tên như vậy. Người chăm sóc Pete Quinlan cho biết ông đã nuôi Ronaldo suốt nhiều năm trước khi đưa tới trường, và ở lần mang thai mới nhất, con rắn có hàng loạt biểu hiện khá rõ như làm tổ, lột da nhiều hơn, bỏ ăn và phần vảy căng giãn - những dấu hiệu thường xuất hiện trước khi rắn sinh con.
Theo thông tin City of Portsmouth College công bố, Ronaldo năm nay 14 tuổi và trước đó đã nhiều năm không tiếp xúc với rắn khác. (Ảnh: Nature)
Rắn boa cầu vồng Brazil là một loài rắn boa không có nọc độc, có nguồn gốc ở lưu vực sông Amazon, nổi tiếng với lớp da óng ánh phản chiếu như cầu vồng khi gặp ánh sáng. Đây cũng là loài rắn siết mồi, tức không dùng nọc độc để tấn công mà quấn chặt con mồi trước khi nuốt.
Theo mô tả của nhà trường, điều xảy ra với Ronaldo là hiện tượng trinh sản, hay còn gọi là "virgin birth" trong cách gọi phổ thông. Trong sinh học, đây là một dạng sinh sản vô tính, khi phôi có thể phát triển từ trứng mà không cần sự thụ tinh của con đực. Các tài liệu khoa học gọi hiện tượng này là facultative parthenogenesis, tức trinh sản tùy nghi, nghĩa là loài vật vẫn có thể sinh sản hữu tính như bình thường nhưng trong một số trường hợp đặc biệt lại sinh con mà không cần giao phối.
Điều khiến trường hợp của Ronaldo được chú ý hơn cả không chỉ là việc sinh con mà không cần rắn đực, mà là việc hiện tượng ấy đã lặp lại. Chính City of Portsmouth College mô tả đây là điều "được cho là" chưa từng có với cùng một con rắn boa cầu vồng trong trường hợp của họ. Tuy vậy, giới nghiên cứu từng công bố bằng chứng về các ca sinh con liên tiếp không cần giao phối ở nhóm rắn boa Tân thế giới, cho thấy đây là hiện tượng cực hiếm nhưng không hoàn toàn nằm ngoài những gì khoa học từng ghi nhận.
Vì sao chuyện này lại xảy ra vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ
Điều mà các nhà khoa học chưa thực sự giải thích trọn vẹn không phải là trinh sản có tồn tại hay không, mà là điều gì kích hoạt nó ở từng cá thể. Trước đây, người ta từng cho rằng hiện tượng này chủ yếu xảy ra khi con cái bị cô lập lâu ngày với con đực. Nhưng các nghiên cứu sau đó cho thấy câu chuyện có thể phức tạp hơn, bởi trinh sản tùy nghi không phải lúc nào cũng chỉ gắn với hoàn cảnh hoàn toàn vắng bóng con đực.
Với các nhà nghiên cứu, Ronaldo không đơn thuần là một câu chuyện động vật kỳ lạ. (Ảnh: Nature)
Vì vậy, với các nhà nghiên cứu, Ronaldo không đơn thuần là một câu chuyện động vật kỳ lạ. Trường hợp này mở ra thêm dữ liệu để hiểu rõ hơn về khả năng sinh sản đặc biệt ở rắn, về mức độ phổ biến thật sự của hiện tượng trinh sản, cũng như những điều kiện sinh lý hay môi trường có thể đã góp phần kích hoạt nó. Những trường hợp hiếm hoi như vậy đặc biệt có giá trị vì chúng cho phép con người quan sát một cơ chế sinh học vốn rất khó bắt gặp ngoài tự nhiên.
Còn với nhiều người, câu chuyện của Ronaldo gây ấn tượng không chỉ vì yếu tố ly kỳ, mà còn vì nó nhắc lại một điều quen thuộc nhưng luôn đúng: thiên nhiên vẫn còn vô số bí ẩn chưa được giải mã hết. Một con rắn boa cầu vồng Brazil từng bị nhầm là con đực, sống nhiều năm không hề tiếp xúc bạn tình, nay lại hai lần sinh con, đủ để biến một hiện tượng hiếm thành đề tài khiến ngay cả giới khoa học cũng phải dừng lại quan sát kỹ hơn.
Nguyệt Phạm (Theo Nature, City of Portsmouth College, NCBI)
